Giá xăng dầu và gas tăng khiến chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Tính chung 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm 2025, vượt mục tiêu lạm phát 4,5% được Quốc hội đề ra.
Áp lực lạm phát gia tăng, CPI vượt mục tiêu 4,5%
Theo số liệu vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng theo giá nhiên liệu thế giới. So với tháng 12/2025, CPI tăng 4,41%; so với cùng kỳ năm trước, tăng 5,09%.
Tính chung 10 tháng năm 2026, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu lạm phát 4,5% được Quốc hội quyết nghị. Trước đó, CPI bình quân 9 tháng đã tăng 4,52%, cho thấy áp lực kiểm soát mặt bằng giá tiếp tục hiện hữu trong những tháng cuối năm.
Báo cáo trước Quốc hội mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đánh giá việc kiểm soát lạm phát ở mức 4,52% sau 9 tháng là “một kết quả rất đáng ghi nhận”. Theo Bộ trưởng, kết quả này có được nhờ điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, chặt chẽ, góp phần ổn định tỷ giá và lãi suất, đồng thời triển khai nhiều chính sách tài khóa hỗ trợ nền kinh tế.
Trong năm 2026, quy mô miễn, giảm thuế ước khoảng 240.000 tỷ đồng, gia hạn khoảng 120.000 tỷ đồng, tổng cộng khoảng 360.000 tỷ đồng. Lãnh đạo Đảng, Chính phủ cũng chỉ đạo quyết liệt nhằm giữ mặt bằng giá xung quanh mức 4,5%, qua đó giúp người dân được hưởng thành quả tăng trưởng kinh tế.
Liên quan đến giải pháp kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã triển khai nhiều biện pháp nhằm hạn chế tác động từ biến động giá cả thế giới, đặc biệt là giá năng lượng. Các giải pháp gồm tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế, phí đối với xăng dầu, tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026 và điều hành ổn định giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.
Đáng chú ý, Chính phủ đã chỉ đạo giảm giá điện và giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%. Theo Phó Thủ tướng, hai giải pháp này dự kiến tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra. Chính phủ cũng tiếp tục phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá, đồng thời thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
Giá xăng dầu kéo CPI tháng 10 tăng, nhóm ăn uống và du lịch giảm
Theo Cục Thống kê, trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 7 nhóm tăng giá và 4 nhóm giảm giá so với tháng trước.
Nhóm giao thông tăng cao nhất, với 2,66%, tác động làm CPI chung tăng 0,27 điểm phần trăm. Nguyên nhân chủ yếu do giá xăng tăng 6,86% và dầu diesel tăng 0,75%. Ngoài ra, giá phụ tùng, dịch vụ bảo dưỡng phương tiện và dịch vụ rửa xe cũng tăng.
Một số nhóm hàng hóa, dịch vụ khác ghi nhận mức tăng thấp hơn, gồm thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,31%; giáo dục tăng 0,31%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 0,27%; đồ uống và thuốc lá tăng 0,19%; thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,17%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 0,04%.
Ở chiều ngược lại, nhóm văn hóa, giải trí và du lịch giảm 0,87%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,24%; thông tin và truyền thông giảm 0,18%; may mặc, mũ nón và giày dép giảm 0,06%.
Đáng chú ý, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm đã góp phần kéo CPI chung giảm 0,09 điểm phần trăm. Trong đó, giá lương thực giảm 0,57%, chủ yếu do giá gạo giảm khi nguồn cung trong nước dồi dào và giá gạo xuất khẩu có xu hướng giảm nhẹ. Giá thực phẩm giảm 0,32%, chủ yếu do giá thịt lợn giảm 2,33% trong bối cảnh nguồn cung tăng, sức tiêu thụ còn hạn chế và thịt lợn nhập khẩu giá thấp tạo áp lực cạnh tranh.
Tính chung 10 tháng năm 2026, CPI tăng 4,57%. Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ, giao thông tăng 6,98%, trong đó giá nhiên liệu tăng 13,09%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,66%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,61%.
Đây cũng là những nhóm đóng góp đáng kể vào mức tăng CPI bình quân. Cụ thể, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống làm CPI chung tăng 1,65 điểm phần trăm; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng đóng góp 1,51 điểm phần trăm; nhóm giao thông đóng góp 0,70 điểm phần trăm.
Trong khi đó, lạm phát cơ bản tháng 10 giảm 0,05% so với tháng trước nhưng tăng 4,04% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 10 tháng, lạm phát cơ bản tăng 4,24%, thấp hơn mức tăng 4,57% của CPI chung. Nguyên nhân chủ yếu do giá xăng dầu, gas, lương thực, thực phẩm tươi sống và dịch vụ y tế biến động làm CPI chung tăng, trong khi nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ này được loại trừ khi tính lạm phát cơ bản.
Trung Anh