Viện Kiểm sát nhân dân tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố bà Lê Thúy Hằng, cựu Tổng giám đốc Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), về hai tội danh: “Tham ô tài sản” (Điều 353 Bộ luật Hình sự 2015) và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” (Điều 356).
Cáo trạng nêu rõ, trong thời gian điều hành SJC, bà Lê Thúy Hằng đã chỉ đạo nhân viên đưa nguyên liệu vàng từ bên ngoài vào sản xuất trái phép hơn 6.200 lượng vàng miếng.
Thủ đoạn này giúp bà và các đồng phạm giữ lại số vàng thuộc nguồn dự trữ bình ổn thị trường, sau đó bán ra ngoài với giá cao hơn niêm yết, thu lợi bất chính.
Bà Lê Thúy Hằng - Cựu Tổng Giám đốc Công ty SJC.
Hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho Nhà nước mà còn tạo kẽ hở để trục lợi trong một lĩnh vực vốn có tác động trực tiếp tới ổn định tài chính - tiền tệ.
Kết quả điều tra xác định tổng thiệt hại tài sản Nhà nước là 95,7 tỷ đồng, trong đó cá nhân bà Hằng hưởng lợi khoảng 73,5 tỷ đồng. Ngoài ra, nhiều sai phạm khác trong quá trình chỉ đạo sản xuất, kinh doanh vàng miếng cũng được làm rõ, cho thấy dấu hiệu lợi dụng quyền hạn để trục lợi có hệ thống.
Với tội “Tham ô tài sản” (Điều 353 BLHS 2015), người chiếm đoạt tài sản từ 1 tỷ đồng trở lên có thể bị phạt 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Với tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” (Điều 356 BLHS 2015), nếu gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên thì mức phạt từ 10 năm đến 15 năm tù.
Căn cứ vào số tiền chiếm đoạt và thiệt hại được xác định, bà Lê Thúy Hằng đối diện khung hình phạt cao nhất của cả hai tội danh.
Cùng bị truy tố với bà Hằng là bốn cựu lãnh đạo và nhân viên chủ chốt của SJC. Những người này bị cáo buộc đã hợp thức hóa chứng từ, trực tiếp tham gia sản xuất và tiêu thụ vàng miếng trái phép, góp phần giúp bà Hằng chiếm đoạt tài sản Nhà nước.
Vụ án gây chú ý lớn bởi SJC là thương hiệu vàng miếng quốc gia, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong điều tiết thị trường. Hành vi sai phạm của lãnh đạo SJC không chỉ gây thiệt hại tài sản Nhà nước mà còn ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp, làm dấy lên lo ngại về lỗ hổng quản lý trong lĩnh vực kinh tế - tài chính nhạy cảm này.
Nhiều chuyên gia pháp lý nhận định: việc xử lý nghiêm minh sẽ góp phần củng cố niềm tin vào công tác phòng, chống tham nhũng, đồng thời nhắc nhở các doanh nghiệp Nhà nước phải siết chặt cơ chế kiểm soát nội bộ.
Phiên tòa xét xử bà Lê Thúy Hằng cùng các đồng phạm dự kiến được mở trong thời gian tới. Dư luận kỳ vọng vụ án sẽ trở thành bài học đắt giá, giúp bịt kín những kẽ hở trong quản lý tài sản Nhà nước và ngăn chặn tình trạng lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi trong các doanh nghiệp trọng yếu.
Tội tham ô tài sản, theo quy định tại Điều 353 BLHS năm 2015 thì tội tham ô tài sản là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.
Tội tham ô tài sản cũng là tội phạm có tính chất chiếm đoạt nên cũng như đối với tội có tính chất chiếm đoạt khác, người phạm tội thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp, tức là, “người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra” (khoản 1 Điều 10 BLHS năm 2015).
Chế tài xử lý: Khoản 1: phạt từ 02 năm đến 07 năm tù. Khoản 2: phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Khoản 3: phạt tù từ 15 năm đến 20 năm. Khoản 4: phạt tù 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình.
Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ: Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ là hành vi làm trái với nhiệm vụ được giao của người có chức vụ, quyền hạn, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, của xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân do vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác.
Chế tài xử lý: Điều 356 BLHS quy định 3 khung hình phạt chính với tội này, cụ thể: Khoản 1: phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Khoản 2: phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Khoản 3: phạt tù từ 10 năm đến 15 năm. Ngoài ra, BLHS còn quy định hình phạt bổ sung với tội này, cụ thể là người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.
Đình Sáng