Ngân hàng và bán lẻ là 2 nhóm được khối ngoại ưu tiên chiều mua đã nổi sóng suốt hơn trong tuần Index vượt 1.180 điểm. Cũng đã có nhiều dự đoán tích cực về dòng vốn nước ngoài trong năm nay. Tuy nhiên, để dòng vốn ngoại gắn bó với thị trường chứng khoán Việt, giới chuyên gia khuyến nghị, các cơ quan quản lý cần nghiên cứu tầm nhìn của nhà đầu tư nước ngoài về thị trường, các ngành và DN trong nước
Đà bán ròng của khối ngoại có xu hướng dừng lại
Kết thúc tuần giao dịch từ 15-19/1, chỉ số VN-Index đạt mức 1.181,5 điểm, tăng gần 27 điểm tương ứng 2,32% so với tuần trước. Thanh khoản sụt giảm cho thấy tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trong bối cảnh thị trường nhiều thông tin vĩ mô lớn.
Tuy nhiên, giao dịch khối ngoại trở thành điểm sáng khi đà bán ròng có xu hướng dừng lại, nhà đầu tư nước ngoài trở lại giải ngân mua cổ phiếu Việt khoảng 455 tỷ đồng.
Cổ phiếu MWG bất ngờ được khối ngoại mua ròng mạnh nhất với 549 tỷ đồng. Trước đó trong năm 2023, đây là cổ phiếu bị bán ròng khớp lệnh mạnh nhất trên toàn thị trường với hàng nghìn tỷ, tỷ lệ sở hữu của NĐTNN tại Thế giới Di động cũng giảm sâu về sát ngưỡng 44% - con số thấp trong nhiều năm.
Theo sau MWG, hai cổ phiếu STB và HPG tiếp tục được mua ròng với lần lượt 273 tỷ đồng và 206 tỷ đồng sau 5 phiên của tuần qua. Khối ngoại cũng mua ròng mạnh tại cổ phiếu ngân hàng là VCB và VPB với 204 tỷ đồng và 165 tỷ. Lực mua ròng trong tuần qua còn ghi nhận VHM, BID, VCG,...
Ngân hàng và bán lẻ là các nhóm cổ phiếu được họ chuộng gom hàng nhiều nhất, đáng kể có MWG, HPG, STB, VCB... Tuy chưa xác định xu hướng rõ rệt, việc khối ngoại ưu tiên chiều mua đã giúp cổ phiếu hai ngành kể trên nổi sóng suốt hơn tuần qua.
Chiều ngược lại, cổ phiếu VRE bị khối ngoại bán ròng mạnh nhất tuần qua với giá trị đạt 262 tỷ đồng. Danh sách bán ròng còn ghi nhận VNM và SSI bị bán ròng với giá trị lần lượt là 220 tỷ đồng và 171 tỷ đồng; chứng chỉ quỹ FUEVFVND cũng bị bán ròng 166 tỷ đồng.
Cổ phiếu HDG cũng bị nhà đầu tư ngoại xả ròng gần 117 tỷ đồng, theo sau là LPB bị bán ròng 101 tỷ đồng. Danh sách bán ròng của khối ngoại trong tuần qua còn có ACV, FRT, PVS...
Triển vọng nâng hạng khiến chứng khoán Việt Nam hấp dẫn khối ngoại
Trong buổi gặp mặt báo chí gần đây, bà Nguyễn Hoài Thu - Tổng giám đốc khối Đầu tư Chứng khoán VinaCapital, cho biết việc nhà đầu tư nước ngoài rút vốn khỏi Việt Nam có thể liên quan đến câu chuyện các thị trường khác như Ấn Độ, Nhật Bản có hiệu suất tốt hơn. Nhưng gần đây, quỹ này ghi nhận chính những nhà đầu tư rút vốn này đã liên hệ với VinaCapital để đầu tư trở lại
Bà Thu dự báo: "Năm nay Việt Nam có rất nhiều cơ hội về thị trường chứng khoán, vốn đầu tư tư nhân và cả bất động sản". Một trong những luận điểm quan trọng cho dự báo trên là triển vọng nâng hạng cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Theo dự báo của VinaCapital, hệ thống KRX (hệ thống công nghệ thông tin mới cho sàn HoSE, cho phép giao dịch trong cùng một ngày) đi vào hoạt động trong quý I và quy định về yêu cầu ký quỹ được loại bỏ. Nhờ đó, khả năng được xếp vào nhóm thị trường mới nổi của FTSE Russell sẽ diễn ra ở bước đánh giá sơ bộ ngay tháng 3 và chính thức vào tháng 9. Còn với MSCI, thời gian dự kiến được nâng hạng phải đến năm 2027. Đây là hai trong ba tổ chức xếp hạng thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới, thường được xem như cơ sở tham chiếu đánh giá vị thế trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Nếu Việt Nam được nâng hạn theo FTSE, thị trường sẽ có thêm 16 quỹ theo dõi với dòng vốn 90 tỷ USD. Nếu được nâng hạn theo MSCI, số lượng quỹ sẽ là 844 với tổng vốn 615 tỷ USD. Theo tính toán của VinaCapital, dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam có thể đạt 5-8 tỷ USD.
Dự báo xu hướng dịch chuyển của dòng vốn ngoại năm 2024, ông Trần Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm phân tích Công ty Chứng khoán Dầu khí (PSI) cho hay, chu kỳ mới về dòng tiền đã và sẽ tiếp tục diễn ra, tức khi lãi suất của Fed đã chạm đỉnh thì dòng tiền sẽ có xu hướng tìm đến các thị trường có sự tăng trưởng tốt, đặc biệt là các thị trường cận biên như Việt Nam để hưởng mức lãi suất cao hơn thị trường Mỹ.
Thông số từ WB và IMF cho thấy, dòng tiền đã được phân bổ dần dần vào một số quốc gia. Chẳng hạn, dòng tiền bắt đầu quay trở lại TTCK, bất động sản Trung Quốc khi quốc gia này có các chính sách hỗ trợ thị trường bất động sản. Với Việt Nam, chính sách của Chính phủ và các cơ quan quản lý đã hỗ trợ DN và nền kinh tế. Ngoài ra, Chính phủ cũng rất quyết liệt trong việc đưa TTCK Việt Nam nâng hạng. Điều này sẽ thu hút được dòng tiền lớn từ nước ngoài.
Chủ tịch Dragon Capital Dominic Scriven cũng khẳng định, Việt Nam hiện sở hữu yếu tố thuận lợi để thu hút lượng lớn vốn đầu tư nước ngoài. Chẳng hạn, dân số hơn 100 triệu người với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong bối cảnh quốc gia châu Á khác dân số già. Bên cạnh đó, không có quốc gia nào, ngoài Việt Nam, có kênh đối thoại cùng lúc với các quốc gia lớn gồm: Mỹ, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ. Chưa kể, sự kiện Việt Nam và Mỹ nâng tầm quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện cũng ảnh hưởng tích cực đến GDP Việt Nam.
Trong báo cáo triển vọng năm 2024, Chứng khoán BIDV (BSC) đưa ra hai kịch bản cho dòng vốn ngoại. Với kịch bản tích cực, dòng vốn ngoại sẽ tăng ròng 700 triệu USD với các yếu tố hỗ trợ bao gồm tình trạng chênh lệch lãi suất giữa USD và VND dần được thu hẹp khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu thực hiện giảm lãi suất. Ngoài ra, kịch bản này có thể được hỗ trợ bởi tiến trình nâng hạng thị trường mới nổi sơ cấp do FTSE Russell đánh giá có các tín hiệu tích cực và nhà đầu tư Thái Lan dần hoạt động tích cực trở lại sau khi quy định thuế mới có hiệu lực từ năm nay.
"Khối ngoại sẽ quay trở lại mua ròng, dòng vốn có thể hướng đến các cổ phiếu có vốn hóa lớn, còn 'room' ngoại, đáp ứng tiêu chí thanh khoản, tỷ lệ free-float - sự chuẩn bị đón đầu khi thị trường được nâng hạng", nhóm phân tích này nói.
Ở chiều ngược lại, khối ngoại có thể bán ròng 200 triệu USD khi kết thúc năm 2024 nếu các yếu tố trên không diễn ra thuận lợi.
Để “giữ chân” dòng vốn ngoại bền vững
Để dòng vốn ngoại gắn bó với TTCK Việt Nam bền vững, giới chuyên gia khuyến nghị, các cơ quan quản lý cần nghiên cứu tầm nhìn của nhà đầu tư nước ngoài về thị trường, các ngành và doanh nghiệp trong nước.
“Có hay không khả năng Nhà nước cổ phần hóa các doanh nghiệp? Có lẽ, chúng ta không nên nhờ vào Nhà nước mà nên động viên các công ty tư nhân Việt Nam không sợ thị trường, không đòi hỏi nhiều quá về giá trị doanh nghiệp, đưa cổ phiếu lên niêm yết một phần, bắt đầu quan hệ với cộng đồng đầu tư”, ông Dominic Scriven – Chủ tịch Dragon Capital – nêu vấn đề tại sự kiện “Vietnam Investment Forum 2024”.
Thực tế, cơ quan quản lý đã có những điều chính sách cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận với doanh nghiệp niêm yết trong nước, nhưng doanh nghiệp trong nước – cũng chính là hàng hóa trên “chợ” chứng khoán, lại không “mở”. Điển hình là quy định về giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa có thể lên đến 100% sau Nghị định 60/2015, nhưng không ít doanh nghiệp vẫn “tận dụng” quy định cho phép đại hội đồng cổ đông quyết định “room” ngoại để tự đóng cửa, hạ “room” về tới 0% – thấp hơn cả mức trước đây.
Chủ tịch Dragon Capital kiến nghị có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân đưa cổ phiếu lên niêm yết, đẩy mạnh quan hệ với cộng đồng đầu tư trong và ngoài nước, sự minh bạch và các bước tiến triển liên quan đến thị trường vốn.
Một yếu tố đáng lưu ý khác, theo chuyên gia này, là vốn quốc tế đầu tư vào Việt Nam rất nhỏ. Hiện chỉ có 3/50 quỹ hưu trí Mỹ đầu tư vào Việt Nam do tâm lý thận trọng, trong khi tổng vốn của các quỹ này lên đến 500 tỷ USD. “Với những yếu tố trên, các nhà đầu tư ngoại không chỉ quan tâm, tìm hiểu mà phải đầu tư vào Việt Nam” - ông Dominic Scriven nhận định, đồng thời đề nghị nâng cao vai trò của nhà đầu tư tổ chức, bên cạnh việc quan tâm tới vai trò của nhà đầu tư cá nhân - vốn chiếm phần lớn giao dịch trên thị trường.
Còn đại diện một quỹ đầu tư nước ngoài khác cho rằng các nhà đầu tư nước ngoài đòi hỏi thêm về sự minh bạch, các bước tiến triển và mức độ chắc chắn hơn liên quan đến thị trường vốn ở đây, trước khi tất cả thực sự có thể thấy được sự tăng trưởng lớn trong việc trở lại của vốn ngoại.
Trung Anh