Ngày 24/10, UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp với Cục Đường sắt Việt Nam (Bộ Giao thông vận tải) tổ chức Hội thảo “Xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Đà Nẵng - Tầm nhìn, thách thức và giải pháp bền vững”.
Sự kiện quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện các cơ quan quản lý nhằm thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp ý kiến cho định hướng phát triển hệ thống đường sắt đô thị – được xem là bước đột phá chiến lược trong hạ tầng giao thông của Đà Nẵng những năm tới.
Quang cảnh hội thảo.
Hướng tới mạng lưới hơn 200km, kết nối nội đô và liên vùng
Theo Sở Xây dựng Đà Nẵng, định hướng quy hoạch phát triển ĐSĐT đến năm 2045 gồm 16 tuyến, với tổng chiều dài hơn 204 km, trong đó có 2 tuyến MRT (tàu điện cao tốc), 11 tuyến LRT (đường sắt nhẹ) và 3 tuyến LRT du lịch.
Thành phố sẽ ưu tiên triển khai trước hai tuyến trọng điểm.
Tuyến thứ nhất nối sân bay quốc tế Đà Nẵng – Hội An – Tam Kỳ – Chu Lai, phục vụ kết nối khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, sân bay Chu Lai và khu vực miền Trung. Giai đoạn 1 (2025–2030) dự kiến thực hiện đoạn từ sân bay Đà Nẵng đến Hội An, giai đoạn 2 (sau 2030) mở rộng đến Tam Kỳ – Chu Lai.
Tuyến thứ hai là tuyến nối từ ga đường sắt tốc độ cao đến ga ĐSĐT trung tâm, nhằm kết nối mạng lưới giao thông đô thị với tuyến đường sắt tốc độ cao quốc gia đi qua Đà Nẵng.
Quy hoạch các tuyến đường sắt đô thị Đà Nẵng.
Cùng với quy hoạch hạ tầng giao thông công cộng, thành phố cũng định hướng xây dựng hệ thống giao thông đa phương tiện, thông minh, thân thiện môi trường – trong đó đường sắt đô thị là trục xương sống.
Đà Nẵng đang đề xuất huy động đa dạng nguồn vốn, gồm đầu tư công, vốn ODA và vốn vay ưu đãi, cũng như vốn tư nhân theo hình thức PPP (đối tác công – tư). UBND thành phố ưu tiên các phương án kêu gọi nhà đầu tư tư nhân và quốc tế có năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt.
Ông Lương Thạch Vỹ, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng, cho biết: “Ba nhóm nguồn lực – đầu tư công, ODA và PPP – sẽ là nền tảng để triển khai dự án một cách linh hoạt, hiệu quả, đảm bảo tính khả thi trong dài hạn. Mục tiêu là hình thành mạng lưới đường sắt đô thị kết nối nội đô với các khu vực phụ cận, góp phần tái cấu trúc không gian đô thị Đà Nẵng theo hướng bền vững”.
Tầm nhìn dài hạn: Đột phá trong giao thông và phát triển bền vững
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Lê Quang Nam nhấn mạnh, cùng với tốc độ tăng trưởng nhanh, thành phố đang đối mặt với áp lực lớn về giao thông và môi trường. Tình trạng ùn tắc cục bộ, ô nhiễm không khí và nhu cầu di chuyển ngày càng cao của người dân, du khách đang đặt ra yêu cầu cấp bách phải có những giải pháp đột phá.
Ông Lê Quang Nam - Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng - phát biểu tại hội thảo.
“Đây không chỉ là một dự án giao thông; đây là công trình của tầm nhìn, thể hiện khát vọng đưa Đà Nẵng vươn lên tầm vóc khu vực. Hệ thống đường sắt đô thị sẽ góp phần giảm ùn tắc, giảm phát thải carbon, khuyến khích vận tải thân thiện môi trường, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thương mại, du lịch và logistics”, ông Nam nói.
Với tầm nhìn dài hạn, Đà Nẵng xác định đường sắt đô thị là trung tâm của mạng lưới giao thông thông minh, kết nối nội đô với các đô thị lân cận như Huế, Quảng Ngãi, hình thành chuỗi đô thị - kinh tế - du lịch vùng. Thành phố hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị giao thông xanh, thông minh và giảm phát thải carbon.
Tại hội thảo, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM chia sẻ nhiều kinh nghiệm quý trong công tác đầu tư, triển khai, vận hành hệ thống đường sắt. Các đại biểu cũng trao đổi về lựa chọn mô hình đầu tư phù hợp, cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa, cùng giải pháp kỹ thuật – công nghệ hiện đại, phù hợp với điều kiện đặc thù của Đà Nẵng.
Ông Nguyễn Cao Minh, Trưởng Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội, cho rằng quá trình triển khai cần có lộ trình phù hợp với quy hoạch phát triển đô thị, bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật, giao thông và quy hoạch dân cư. Ngoài ra, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương là yếu tố quyết định thành công.
Ông Nguyễn Cao Minh - Trưởng Ban Quản lý dự án đường sắt đô thị Hà Nội chia sẻ tại hội thảo.
Các chuyên gia quốc tế tại hội thảo cũng khuyến nghị Đà Nẵng cần xây dựng mạng lưới đường sắt theo cấp độ chức năng rõ ràng, tích hợp với các loại hình vận tải công cộng khác như xe buýt nhanh (BRT) và xe buýt điện. Việc phát triển hạ tầng phải song hành với chính sách khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân và tăng không gian xanh đô thị.
Hội thảo “Xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Đà Nẵng - Tầm nhìn, thách thức và giải pháp bền vững” diễn ra trong hai ngày 24 và 25/10, với sự tham dự của đại diện Cục Đường sắt Việt Nam, các Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, TP.HCM, cùng nhiều nhà khoa học, chuyên gia và tổ chức quốc tế.
Các đại biểu thống nhất rằng việc phát triển hệ thống đường sắt đô thị không chỉ là giải pháp giao thông, mà còn là động lực phát triển kinh tế - xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng trở thành trung tâm kinh tế - xã hội lớn của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
“Đà Nẵng đang trong giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ hướng tới một đô thị thông minh, đáng sống. Đường sắt đô thị không chỉ kết nối giao thông, mà còn kết nối tương lai – tương lai của một thành phố xanh, bền vững và hội nhập”, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam khẳng định.
Đinh Toàn