Đan Phượng (Hà Nội): Loạt nhà thầu ‘bách chiến bách thắng’ với cùng kịch bản, tiết kiệm ngân sách ‘có như không’

Thực tế đấu thầu tại Ban QLDA ĐTXD huyện Đan Phượng cho thấy, loạt doanh nghiệp liên tục trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp. Tại các gói thầu này, “kịch bản” liên tục tái diễn với duy nhất 01 nhà thầu tham dự, từ đó, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp “bất bại”, đấu đâu trúng đó mà không phải cạnh tranh về giá. Dư luận hoài nghi về việc, liệu mục tiêu tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước có đảm bảo?

Loạt nhà thầu “bách chiến bách thắng” tại huyện Đan Phượng

Trên thực tế, các gói thầu không phân biệt lớn nhỏ đều có thể có những “điểm ngờ” mà doanh nghiệp hay người dân khi tiếp cận sẽ phải đặt ra câu hỏi: “Tại sao lại như vậy?” Câu trả lời chắc chắn còn phải chờ các cơ quan chức năng vào cuộc và làm rõ. Đơn cử như khi nhìn vào hoạt động đấu thầu tại Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng nói riêng và trên địa bàn huyện Đan Phượng (TP Hà Nội) nói chung, nhiều người chắc hẳn cũng sẽ đặt ra nhiều nghi vấn, sự hoài nghi về những “điểm ngờ” này.

Theo đó, quan sát hoạt động đấu thầu do các đơn vị trên địa bàn huyện Đan Phượng làm chủ đầu tư, không khó để có thể nhận ra việc có nhiều doanh nghiệp liên tiếp trúng thầu, trúng thầu với chung “kịch bản” chỉ 01 nhà thầu tham dự, hay các doanh nghiệp gần như “không biết” trượt thầu, cứ đấu là trúng,… Ngoài ra, còn có nhiều doanh nghiệp liên tiếp xuất hiện trong cả vai trò liên danh, độc lập, rồi lại là đối tác quen thuộc trúng nhiều gói thầu do các đơn vị quản lý trên địa bàn huyện Đan Phượng làm chủ đầu tư. Đáng nói, nhiều gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước rất thấp, dưới 1%, mức tiết kiệm không đáng kể, khiến dư luận hoài nghi về việc thực hiện chủ trương, chính sách của Nhà nước, của trung ương về công tác sử dụng vốn ngân sách đầu tư công hiệu quả, chống lãng phí, tiêu cực.

Đơn cử như trường hợp của CTCP xây dựng và thương mại dịch vụ Bằng Linh (Công ty Bằng Linh), doanh nghiệp được thành lập từ 21/10/2008, có địa chỉ Số 79 Đìa Đừng, Phố Tây Sơn, Thị trấn Phùng, Huyện Đan Phượng. Đại diện pháp luật là ông Nguyễn Văn Hữu.

Đáng chú ý, là một doanh nghiệp địa phương, Công ty Bằng Linh “bách chiến bách thắng” khi tham gia đấu thầu trên địa bàn huyện Đan Phượng. Doanh nghiệp này tham gia đấu thầu 15 gói tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng thì trúng cả 15 gói. Điều tương tự xảy ra khi doanh nghiệp này đấu thầu các gói do các cơ quan trên địa bàn huyện Đan phượng làm chủ đầu tư, cụ thể Công ty Bằng Linh trúng 11/11 tham dự khi UBND xã Thượng Mỗ làm chủ đầu tư.

Cùng với đó, Công ty Bằng Linh cũng trúng tuyệt đối 7/7 gói mà doanh nghiệp này tham dự đấu thầu tại UBND xã Đan Phượng (huyện Đan Phượng). Tại UBND Thị trấn Phùng, Công ty Bằng Linh cũng trúng 5/5 gói mà đơn vị này tham dự. Điều tương tự tái diễn tại Phòng kinh tế huyện Đan Phượng (Công ty Bằng Linh trúng 4/4 gói), UBND xã Song Phượng (doanh nghiệp này trúng 3/3 gói),… Hay tại Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đan Phượng, UBND xã Thọ Xuân, Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao Đan phượng… doanh nghiệp này đều “bất bại.”

Có thể thấy, năng lực, kinh nghiệm của doanh nghiệp này đã rõ khi trúng và thi công hoàn thành hàng loạt dự án lớn nhỏ. Nhưng có lẽ, những sự hoài nghi về các “điểm ngờ” sẽ ít đi nếu không nhìn sang các gói thầu khác. Theo đó, “rời xa vòng tay nơi chôn rau cắt rốn”,  Công ty Bằng Linh đã ngay lập tức bị chấm Trượt thầu khi không đấu thầu tại Đan Phượng. Cụ thể, tham dự đấu thầu Gói thầu số 7: Thi công xây dựng các hạng mục đường giao thông, thoát nước, bó gọn viễn thông và di chuyển công trình điện, nước thuộc dự án Cải tạo, nâng cấp các tuyến đường liên thôn, trục chính thôn Lê Xá, xã Đa Tốn, huyện Gia Lâm do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Gia Lâm mời thầu, Công ty Bằng Linh đã bị đánh trượt thầu một cách “đau đớn” dù đây là một gói thầu xây lắp, chỉ có giá trị hơn 9,3 tỷ đồng, thấp hơn nhiều nếu so với những gói thầu có giá trị lớn mà doanh nghiệp này trúng tại Đan Phượng.

Không chỉ có Công ty Bằng Linh, tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng, hiện tượng tương tự cũng diễn ra với một số doanh nghiệp khác. Điểm chung của các doanh nghiệp này đều là các “doanh nghiệp địa phương” (được thành lập và có trụ sở tại huyện Đan Phượng). Đơn cử như Công ty TNHH Xây dựng Giao Thủy (Công ty Giao Thủy), doanh nghiệp được thành lập từ năm 2014, có địa chỉ trụ sở tại Cụm 8, xã Tân Lập, huyện Đan Phượng; người đại diện pháp luật là ông Quách Văn Bình.

Hồ sơ cho thấy, tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng, Công ty Giao Thủy tham gia đấu thầu tại 07 gói thầu và trúng toàn bộ 07 gói thầu này. Các gói thầu mà đơn vị này trúng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng bao gồm 04 gói trong năm 2022 và 01 gói lần lượt ở các năm 2018, 2023, 2024. Tổng số tiền giá trị trúng thầu đã lên đến hơn 37 tỷ đồng (giá trị lớn nhất trong các chủ đầu tư mà doanh nghiệp này từng tham dự đấu thầu).

Đáng chú ý hơn nữa là Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Phúc Đạt (Công ty Phúc Đạt), doanh nghiệp được thành lập vào năm 2007, có địa chỉ trụ sở tại Cụm 3, xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng, người đại diện pháp luật là ông Đào Văn Tiến. Đây cũng là doanh nghiệp có “sợi dây liên kết” với Công ty Bằng Linh khi từng “bắt tay” tại nhiều dự án của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng.

Cụ thể, tài liệu cho thấy, Công ty Phúc Đạt tham gia đấu 10 gói thầu tại tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng và trúng luôn cả 10 gói thầu này. “Bách chiến bách thắng” giúp tổng giá trị các gói thầu đã trúng của Công ty Phúc Đạt tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng đã lên đến hơn 122 tỷ đồng. Các gói thầu mà doanh nghiệp này trúng được trải dài, đều đặn hàng năm kể từ năm 2019 đến nay. Gần đây nhất, tháng 4/2024 với Gói thầu số 5: Toàn bộ chi phí xây dựng tại dự án Đường giao thông từ đường Tân Thành đi mương Tiên Tân xã Thượng Mỗ do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng làm chủ đầu tư, Công ty Phúc Đạt chính là đơn vị góp mặt trong liên danh trúng thầu cùng Công ty Bằng Linh.

Ngoài ra, trên địa bàn huyện Đan Phượng, Công ty Phúc Đạt cũng trúng 100% các gói thầu mà doanh nghiệp này tham dự. Cụ thể, Công ty Phúc Đạt đã trúng 13 gói tại UBND xã Hạ Mỗ (xã đặt trụ sở Công ty), 03 gói tại Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Đan Phượng, 03 gói tại UBND xã Thọ An, 02 gói tại Ban quản lý dự án cải tạo, nâng cấp công trình giao thông nội đồng huyện Đan Phượng, 02 gói tại UBND xã Hồng Hà,…

Thấy gì từ những gói thầu chung “kịch bản” chỉ 1 nhà đầu tư tham dự, tiết kiệm ngân sách “có như không”?

Như đã nói đến ở trên, Công ty Bằng Linh “bách chiến bách thắng” khi tham gia đấu thầu 15 gói thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng thì doanh nghiệp này trúng cả 15 gói. Nhờ đó, tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng là gần 208 tỷ đồng. Trong đó, Gói thầu số 5: Toàn bộ chi phí xây dựng thuộc Dự án Đường giao thông từ đường Tân Thành đi mương Tiên Tân xã Thượng Mỗ, liên danh Công ty Bằng Linh và Công ty Phúc Đạt đã trúng thầu với giá trị 25.443.022.000 VND chỉ tiết kiệm cho ngân sách hơn 55 triệu đồng, tương đương tỷ lệ là 0,21%. Liên danh này được phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu theo Quyết định số 180/QĐ-BQLDA ngày 17/4/2024 do ông Bùi Thái Sơn – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Đan Phượng ký.

Trước đó, ngày 16/6/2023 ông Bùi Thái Sơn cũng đã ký Quyết định số 176/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 5: Toàn bộ phần chi phí xây dựng thuộc Dự án Cải tạo, chỉnh trang đảm bảo vệ sinh môi trường nghĩa trang nhân dân xã Hồng Hà cho liên danh Công ty Bằng Linh – Công ty Thắng Lợi. Liên danh này đã trúng thầu với giá trị 28.218.658.000 VND, chỉ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước hơn 21 triệu đồng, tỷ lệ tiết kiệm chỉ là 0,07%.

Hay ngày 19/12/2022, Giám đốc Ban QLDA huyện Đan Phượng ký Quyết định số 693/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 7: Toàn bộ phần chi phí xây dựng dự án: Trường Mầm non Thọ Xuân (Khu trung tâm). Theo đó, Công ty Bằng Linh tiếp tục góp mặt trong liên danh trúng thầu với giá 24.497.250.370 VND, tiết kiệm cho ngân sách hơn 27 triệu đồng, tương đương tỷ lệ 0,1%.

Trước đó chỉ 4 ngày, theo Quyết định số 686/QĐ-BQLDA ngày 15/12/2022 cũng do ông Bùi Thái Sơn – giám đốc Ban QLDA Đan Phượng ký, liên danh có Công ty Bằng Linh góp mặt đã trúng Gói thầu số 7: Toàn bộ phần chi phí xây dựng (cả dự phòng) thuộc Dự án Kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án: Trường mầm non Thượng Mỗ (Miền Đồng) với giá trị 58.827.530.000 VND. Trong khi đó, giá trị dự toán gói thầu là 58.881.395.000 VND, tức quá trình đấu thầu tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước 53.865.000 VND, tương đương tỷ lệ là 0,091%.

Đặc biệt, ở cả 4 gói thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng nói trên, đều có chung “kịch bản” là chỉ có duy nhất 01 nhà thầu có Công ty Bằng Linh tham dự đấu thầu, sau đó là đơn vị trúng thầu với giá rất sát với giá gói thầu. Ngoài ra, ở cả 4 gói thầu này, đơn vị tư vấn đấu thầu, đánh giá nhà thầu tham dự cũng đều là Công ty CP Tư vấn Xây dựng và Môi trường Việt Nam do ông Ngô Văn Hùng là Giám đốc.

Tiếp đó, có thể kể đến Gói thầu số 3: Toàn bộ chi phí xây dựng thuộc dự án Sửa chữa các trường Mầm non Đồng Tháp, Phương Đình, Thượng Mỗ, Liên Hồng và trường THCS Đồng Tháp mà Công ty Giao Thủy trúng thầu theo Quyết định số 145/QĐ-BQLDA ngày 14/03/2024 mà ông Bùi Thái Sơn là người ký thì giá trúng thầu là 9.119.182.000 VND, tiết kiệm cho ngân sách chỉ hơn 6 triệu đồng, tương đương tỷ lệ 0,06%.

Trước đó, ngày 06/07/2023, Giám đốc Ban QLDA huyện Đan Phượng ký Quyết định số 220/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 3: Toàn bộ chi phí xây dựng thuộc dự án Sửa chữa các trường THCS: Liên Hà, Tân Lập, Liên Hồng, Lương Thế Vinh cho liên danh mà Công ty Giao Thủy là liên danh chính. Đơn vị này trúng thầu với giá 13.122.998.000 VND, chỉ tiết kiệm cho ngân sách khoảng 9,9 triệu đồng, tương đương tỷ lệ rất thấp 0,07%.

Đến đây, theo hồ sơ của các gói thầu, “kịch bản” cũ tiếp tục tái diễn khi các gói thầu đều chỉ có duy nhất 01 nhà thầu là Công ty Giao Thủy tham dự, do đó đơn vị này trúng thầu không cần phải cạnh tranh về giá. Đặc biệt hơn, nếu Công ty CP Tư vấn Xây dựng và Môi trường Việt Nam “đồng hành” ở các gói thầu mà Công ty Bằng Linh trúng, thì Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý xây dựng DSC lại là đơn vị “đá cặp” với vai trò tư vấn, cùng Công ty Giao Thủy góp mặt ở cả 2 gói thầu trên.

Không có nhiều thay đổi khi nhìn sang gói thầu mà Công ty Phúc Đạt trúng. Theo đó, ngày 15/9/2023, ông Bùi Thái Sơn ký Quyết định số 321/QĐ-BQLDA về phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 7: Toàn bộ phần chi phí xây dựng thuộc Dự án Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã Hạ Mỗ. Liên danh của Công ty Phúc Đạt trúng thầu với 39.930.511.000 VND, tỷ lệ tiết kiệm vẫn không thay đổi nhiều khi gói thầu tiết kiệm cho ngân sách 84.076.000 VND, tương đương tỷ lệ tiết kiệm là 0,21% vẫn chưa đạt 1%.

Số liệu thống kê cho thấy, số lượng nhà thầu trung bình tham gia đấu thầu qua mạng là 2,5 nhà thầu/gói thầu. Theo Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia, tỷ lệ nhà thầu tham gia trên mỗi gói thầu chưa được cải thiện nhiều, đặc biệt tại các gói thầu thuộc lĩnh vực xây lắp. Vậy phải chăng những gói thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đan Phượng có quá ít nhà thầu tham dự, vì sao lại có tình trạng này?

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, hiện tượng gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia làm tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu qua mạng mặc dù cao hơn đấu thầu truyền thống nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Như vậy, với tỷ lệ các gói thầu đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự cùng với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, dẫn đến nhiều nghi ngại cho rằng có hiện tượng lách luật, vi phạm quy định về cạnh tranh, công bằng?

Theo một chuyên gia đấu thầu chia sẻ trên báo Đấu thầu, có trường hợp đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu quan tâm, tham gia là do thực tế có trường hợp những gói thầu này được “bài binh bố trận”, có sự thông đồng giữa chủ đầu tư, bên mời thầu với nhà thầu như: gài bẫy tiêu chí lựa chọn nhà thầu trong hồ sơ mời thầu, tạo khó khăn trong khâu thẩm định, đánh giá; thông báo mời thầu qua mạng vào các ngày lễ, tết để giảm sự cạnh tranh…

Do đó, cần thực hiện kiểm tra, khảo sát thí điểm một cách ngẫu nhiên dựa trên thống kê các gói thầu có những dấu hiệu thiếu cạnh tranh như: chỉ có 1 nhà thầu tham dự ở nhiều gói thầu của cùng một bên mời thầu, hoặc bên mời thầu có số lượng lớn các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia. Thực tế, nhiều địa phương đã đưa các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự vào diện giám sát, theo dõi để chấn chỉnh.

Mới nhất, liên quan đến vấn đề này, ngày 25/8/2023, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6601/VPCP-CN gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, Tổng công ty nhà nước về việc báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu. Theo đó, văn bản nêu rõ: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Liên quan đến vấn đề này, Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.

Hồng Quang - Công Thế