Đáp ứng chuẩn mới, doanh nghiệp Việt gia tăng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Sự tái cấu trúc của chuỗi cung ứng quốc tế đang đặt ra những yêu cầu mới về sản xuất xanh, công nghệ, chất lượng và tính minh bạch, buộc doanh nghiệp Việt phải chuyển đổi để giữ lợi thế và nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Phát biểu tại Diễn đàn xuất khẩu năm 2026 với Chủ đề “Kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế”, bà Phan Thị Thắng - Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh mục tiêu trọng tâm của Việt Nam trong năm 2026 là đạt mức tăng trưởng xuất khẩu từ 15 đến 16%, hướng tới quy mô kim ngạch 546 đến 550 tỷ USD. Trước thực tế chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tổ chức lại dựa trên các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn, tính minh bạch và phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ Công Thương  đánh giá cao lợi thế cạnh tranh của Việt Nam nhờ mạng lưới 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết cùng vị trí địa kinh tế chiến lược. Sự kiện năm nay quy tụ trực tiếp 500 doanh nghiệp Việt Nam, khoảng 500 kênh phân phối, nhà thu mua quốc tế cùng 3.000 cuộc kết nối giao thương B2B.

Quy mô ấn tượng này minh chứng cho nỗ lực của chuỗi sự kiện trong việc kiến tạo một không gian trao đổi thực chất, tạo cơ hội để doanh nghiệp trong nước thể hiện năng lực sản xuất ổn định và nắm bắt trực tiếp các yêu cầu tiêu chuẩn từ thị trường quốc tế, qua đó cùng đối tác xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt, lâu dài.

Tiếp nối, ông Nguyễn Công Vinh - Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh chia sẻ về định hướng chiến lược của thành phố trong vai trò là cực tăng trưởng đóng góp khoảng 1/4 GDP và 1/3 tổng thu ngân sách nhà nước. Thành phố đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân trên 10%/năm nhằm thích ứng với biến động toàn cầu, hướng tới quy mô kinh tế khoảng 200 tỷ USD và thu nhập bình quân đầu người đạt 14.000 USD vào năm 2030.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh cam kết đẩy nhanh lộ trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế và phát triển các trung tâm nghiên cứu, phát triển (R&D) để hiện thực hóa các mục tiêu này; cũng như công tác hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa lợi thế từ 17 Hiệp định FTA với hơn 60 nền kinh tế sẽ được tập trung chỉ đạo, đặc biệt chú trọng các hiệp định thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA và RCEP.

Thời gian tới, thành phố sẽ đổi mới phương thức xúc tiến thương mại dựa trên nền tảng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn, song song với quá trình đa dạng hóa sang các thị trường ngách giàu tiềm năng như sản phẩm xanh, sản phẩm Halal và thương mại điện tử xuyên biên giới.

Bức tranh thương mại song phương Việt Nam - Pakistan cũng đang mở ra nhiều triển vọng tích cực theo đánh giá của ông Kohdayar Marri - Đại sứ Pakistan tại Việt Nam.

Theo đó, nền kinh tế hai nước có tính bổ trợ cao, mang đến cơ hội hợp tác chiến lược trong các lĩnh vực thế mạnh của Pakistan như chuỗi giá trị dệt may, nông sản và đặc biệt là ngành sản xuất dụng cụ y tế. Vị đại sứ khuyến khích doanh nghiệp hai nước vượt qua khuôn khổ giao thương truyền thống để tiến tới tích hợp chuỗi cung ứng toàn cầu đa dạng và linh hoạt.

Trong chiến lược này, Việt Nam đóng vai trò là cửa ngõ tiến vào thị trường ASEAN và Đông Á, trong khi Pakistan đảm nhận vị trí cầu nối chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận khu vực Nam Á, Trung Á và Trung Đông.

Góc nhìn thực tiễn từ một nhà thu mua toàn cầu được ông Alen Wei - Giám đốc Tài chính (CFO) H&M Production khu vực Trung Quốc và Đông Nam Á làm rõ thông qua việc khẳng định Việt Nam tiếp tục là thị trường cung ứng quan trọng. Mạng lưới của H&M tại đây hiện có hơn 40 nhà cung cấp, 70 nhà máy và 60.000 lao động.

Đại diện H&M chỉ ra ba trụ cột cốt lõi mà các chuỗi cung ứng cần tập trung để định hình năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới, đó là phát triển bền vững thông qua sản xuất phát thải carbon thấp, ứng dụng năng lượng tái tạo với cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và nâng cấp công nghiệp nhằm gia tăng giá trị nội địa hóa. Sự gắn kết dài hạn của H&M được cụ thể hóa bằng việc đề xuất “Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại và công nghiệp dài hạn tại Việt Nam” lên Bộ Công Thương, với kỳ vọng đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất tiên tiến.

Sự dịch chuyển tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng toàn cầu cũng là điểm nhấn trong phần chia sẻ của ông Cha Ji Ho - Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm mua hàng Samsung Việt Nam. Ông nhận định các đối tác đang chuyển trọng tâm từ cạnh tranh về giá sang các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về thời gian giao hàng, chất lượng nhất quán, năng lực kỹ thuật và quản lý dữ liệu minh bạch.

Lãnh đạo Samsung khẳng định Việt Nam là đối tác chiến lược và là khu vực trọng điểm kết nối sản xuất với hoạt động nghiên cứu, phát triển toàn cầu. Sự tăng trưởng của tập đoàn có mối gắn kết chặt chẽ với năng lực của các doanh nghiệp bản địa.

Chính vì vậy, Samsung đã và đang phối hợp cùng Bộ Công Thương triển khai các chương trình cải tiến hiện trường, bồi dưỡng nhân lực chuyên môn và tiếp tục chú trọng xây dựng mô hình nhà máy thông minh nhằm giúp doanh nghiệp trong nước đạt năng lực tự chủ.

Thực tế thích ứng với các tiêu chuẩn mới được phản ánh rõ nét qua câu chuyện của Công ty CP Tân Phú Việt Nam khi ông Nguyễn Đăng Khoa - Giám đốc Kinh doanh Quốc tế của Công ty nhận định sản xuất xanh hiện đã trở thành điều kiện bắt buộc để hàng hóa tiến sâu vào các thị trường có tiêu chuẩn cao như EU hay Mỹ.

Qua đó, Công ty CP Tân Phú Việt Nam đang triển khai đồng bộ chiến lược phát triển trên ba trụ cột để đáp ứng yêu cầu minh bạch thông tin và trách nhiệm xã hội, bao gồm chuẩn hóa nguồn nguyên liệu nhựa tái chế, tối ưu hóa quy trình vận hành nhằm giảm phát thải và tiết kiệm điện năng, cùng với việc tiên phong áp dụng các hệ thống quản lý, chứng nhận quốc tế nghiêm ngặt như ISO 14001, BSCI, FSC và Higg FEM.

Đại diện công ty này xem các chứng nhận này là “tấm vé thông hành” thiết yếu khi đàm phán cùng đối tác lớn và nhấn mạnh chuyển đổi xanh là khoản đầu tư chiến lược dài hạn. Doanh nghiệp chậm xanh hóa trong 5 đến 10 năm tới sẽ hoàn toàn đánh mất lợi thế cạnh tranh bất kể giá thành sản phẩm có tốt đến đâu.

Trong lĩnh vực thương mại điện tử xuyên biên giới, bà Trần Thị Tân - Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Quan hệ Đối tác chiến lược Tiktok Shop Việt Nam, mang đến sáng kiến chiến lược “Beyond Vietnam”. Chương trình này được thiết kế nhằm hỗ trợ xuất khẩu không chỉ hàng hóa mà cả thương hiệu và văn hóa Việt Nam ra thế giới. Lấy dẫn chứng về sức hút mạnh mẽ của các sản phẩm như hạt điều, sầu riêng đông lạnh và trầm hương trên hệ sinh thái Douyin, đại diện TikTok Shop đánh giá rất cao tiềm năng của các mặt hàng này tại thị trường Trung Quốc.

Mặt khác, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Sáng kiến “Beyond Vietnam” cũng ghi nhận những kết quả ấn tượng, với hơn 100 doanh nghiệp được đào tạo kiến thức xuất khẩu trực tuyến và hơn 8.000 đơn hàng thực tế bước đầu được ghi nhận. Nền tảng TikTok Shop cam kết triển khai các gói hỗ trợ toàn diện với tổng giá trị lên đến 30.000 USD, bao gồm các giải pháp tư vấn gia nhập thị trường, trợ lực logistics và tối ưu mạng lưới KOL/Creator bản địa để tạo đà bứt phá cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Nguyễn Trang