16:09 19/11/2026

Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy lãnh đạo để khai thác hiệu quả

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi phương thức vận hành và quản trị doanh nghiệp, việc đầu tư công nghệ cần đi đôi với nâng cao năng lực lãnh đạo, phát triển nhân lực và xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo. Đây là những yếu tố quyết định khả năng khai thác giá trị thực chất và bền vững từ AI.

Phát biểu Tọa đàm Hợp tác Đầu tư và Đổi mới Sáng tạo năm 2026 với chủ đề “Ứng dụng AI trong doanh nghiệp - Nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu quả đầu tư và cơ hội hợp tác tại TP Hồ Chí Minh”, ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) nhấn mạnh chương trình được triển khai nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định vai trò trung tâm của người dân và doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Nghị quyết số 68-NQ/TW về đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và tăng cường liên kết doanh nghiệp.

Trên cơ sở Kế hoạch số 193/KH-UBND ngày 15/5/2026 của UBND TP Hồ Chí Minh về triển khai chương trình AI, thành phố đang chú trọng phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu và nguồn nhân lực, đồng thời thúc đẩy kết nối từ nghiên cứu đến thử nghiệm, chuyển giao và thương mại hóa.

Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy lãnh đạo để khai thác hiệu quả
Ông Lê Anh Hoàng - Phó Giám đốc ITPC phát biểu tại tọa đàm

Theo Phó Giám đốc ITPC, hiệu quả đầu tư vào AI cần được đánh giá trên cơ sở lợi ích thực tế, tổng chi phí triển khai và mức độ đáp ứng mục tiêu phát triển của doanh nghiệp, trong đó phương án đầu tư phải làm rõ ba vấn đề cốt lõi là giá trị có thể tạo ra; điều kiện về dữ liệu, nhân sự và hệ thống; cùng với đó trách nhiệm kiểm soát trong quá trình sử dụng. Đặc biệt, trong bối cảnh Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, nguyên tắc lấy con người làm trung tâm, duy trì sự kiểm soát của con người và bảo vệ dữ liệu là những yêu cầu cần được xem xét ngay từ khâu thiết kế phương án hợp tác, lựa chọn giải pháp và tổ chức vận hành.

Từ định hướng đó, ITPC tập trung thúc đẩy ba hướng hợp tác trọng tâm cùng cộng đồng doanh nghiệp. Trước hết, các doanh nghiệp cần ứng dụng AI để nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án và ra quyết định đầu tư thông qua việc phân tích nhu cầu thị trường, xây dựng kịch bản doanh thu, chi phí và dòng tiền, gắn với việc kiểm chứng bằng dữ liệu tin cậy và thẩm định chuyên môn. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú trọng ứng dụng AI đi đôi với nâng cao năng lực lãnh đạo, chuẩn hóa quản trị dữ liệu và phân định rõ trách nhiệm kiểm tra, quyết định cuối cùng của con người trong tổ chức triển khai.

Về dài hạn, ITPC đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp thành phố với các đối tác công nghệ, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo uy tín trong nước và quốc tế nhằm đặt hàng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm có khả năng thương mại hóa và mở rộng sự tham gia vào các dự án đầu tư, mạng lưới cung ứng trong lĩnh vực AI.

Tại phiên tham luận chuyên sâu với chủ đề “Lãnh đạo con người và tổ chức trong thời đại trí tuệ nhân tạo”, GS.TS Markus Baer, Giáo sư Hành vi Tổ chức và Phó Hiệu trưởng phụ trách Đào tạo Điều hành tại Trường Kinh doanh Olin, Đại học Washington tại St. Louis đã chia sẻ nhiều số liệu nghiên cứu quốc tế đáng chú ý về tác động của AI đối với lực lượng lao động và năng lực quản trị.

Dẫn kết quả nghiên cứu của Brynjolfsson, Chandar và Chen (2026) về thị trường lao động quốc tế, Giáo sư Markus Baer cho biết dù chưa ghi nhận tình trạng thay thế việc làm trên diện rộng trong toàn nền kinh tế, nhưng tốc độ tăng trưởng việc làm của nhóm lao động trẻ trong độ tuổi 22-25 tại các ngành nghề chịu tác động cao từ AI hiện thấp hơn khoảng 19% so với các ngành ít chịu ảnh hưởng hơn.

Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với doanh nghiệp trong việc định hướng lại công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho lực lượng lao động trẻ nhằm bảo đảm lộ trình phát triển đội ngũ chuyên gia, quản lý kế cận và duy trì sức sáng tạo lâu dài của tổ chức.

Doanh nghiệp cần đổi mới tư duy lãnh đạo để khai thác hiệu quả
GS.TS Markus Baer chia sẻ tại phiên tham luận chuyên sâu với chủ đề “Lãnh đạo con người và tổ chức trong thời đại trí tuệ nhân tạo”

Phân tích sâu hơn về hiệu suất ứng dụng công nghệ, Giáo sư Markus Baer dẫn kết quả nghiên cứu trên 758 chuyên gia tư vấn của Boston Consulting Group (Dell’Acqua và cộng sự, 2026), cho thấy đối với những tác vụ nằm trong phạm vi khả năng của AI, công nghệ này giúp hoàn thành nhiều hơn 12% khối lượng công việc, rút ngắn 25% thời gian và nâng cao 31% chất lượng đầu ra. Ngược lại, đối với các bài toán phức tạp vượt ngoài khả năng của AI, đòi hỏi sự thấu hiểu bối cảnh và tương tác của con người, việc phụ thuộc thiếu kiểm chứng vào gợi ý từ mô hình lại làm giảm 16% độ chính xác, dù phần trình bày vẫn mạch lạc và có sức thuyết phục cao.

Do vậy, giá trị bền vững chỉ đạt được khi doanh nghiệp tái thiết kế quy trình làm việc theo hướng giao các tác vụ lặp lại cho AI, đồng thời rèn luyện tư duy phản biện, năng lực đặt vấn đề và khả năng phán đoán cho đội ngũ nhân sự.

Đề cập đến bài toán chuyển đổi ở cấp độ doanh nghiệp, Giáo sư Markus Baer dẫn Báo cáo Chỉ số Xu hướng Công việc thường niên năm 2026 (Work Trend Index Annual Report 2026) thực hiện trên 20.000 người lao động tại 10 quốc gia, qua đó chỉ ra “nghịch lý chuyển đổi” đang hiện hữu tại nhiều tổ chức.

Theo đó, tại các thị trường được khảo sát, có tới 65% người sử dụng AI lo ngại bị tụt hậu nếu không ứng dụng công nghệ mới, nhưng chỉ 26% đánh giá ban lãnh đạo có định hướng rõ ràng, nhất quán về AI và chỉ 13% cảm thấy được ghi nhận, khen thưởng khi thử nghiệm đổi mới quy trình làm việc bằng AI. Các số liệu nghiên cứu cho thấy yếu tố môi trường tổ chức, bao gồm văn hóa khuyến khích thử nghiệm, sự đồng hành làm gương của cấp quản lý và các chính sách phát triển nhân tài, chiếm tới 67% tác động thực tế của AI, cao gấp đôi so với yếu tố tư duy và hành vi của từng cá nhân (32%).

Nguyễn Trang