Sức bật mạnh mẽ từ thị trường nội địa, giá nguyên liệu đầu vào giảm sâu và xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi giúp ngành thép Việt Nam bước vào nửa cuối năm với nhiều tín hiệu tích cực. Trong bối cảnh toàn cầu còn nhiều bất định, đây được xem là cú hích quan trọng giúp doanh nghiệp thép mở rộng dư địa tăng trưởng.
Sản lượng và tiêu thụ tăng mạnh
Theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), luỹ kế 6 tháng đầu năm 2025, tổng sản lượng thép thành phẩm trong nước đạt 15,8 triệu tấn, tăng 9,7%, trong khi sản lượng tiêu thụ trong nước đạt 15,7 triệu tấn, tăng 10,2% so với cùng kỳ năm 2024.
Đáng chú ý, trong tháng 6/2025, mặc dù là thời điểm mùa mưa – vốn là giai đoạn chững lại của ngành xây dựng, sản lượng toàn ngành vẫn đạt 2,7 triệu tấn, còn tiêu thụ đạt 2,5 triệu tấn, lần lượt tăng 12,2% và 5,1% so với cùng kỳ năm ngoái.
Doanh nghiệp thép “sáng cửa” nửa cuối năm (Ảnh minh họa)
VSA đánh giá, sự phục hồi mạnh mẽ từ nhu cầu nội địa là điểm sáng then chốt. Trong đó, hoạt động xây dựng bất động sản bắt đầu khởi sắc trở lại, các dự án đầu tư công và hạ tầng quy mô lớn được Chính phủ đẩy nhanh tiến độ, tạo lực đẩy đáng kể cho tiêu thụ thép.
Đặc biệt, trong quý 2/2025, sản lượng thép toàn ngành đạt 8,3 triệu tấn, tăng 13,4%; tiêu thụ đạt 8,2 triệu tấn, tăng 8,7% so với cùng kỳ – cho thấy ngành đang bước vào một chu kỳ phục hồi mới sau giai đoạn suy giảm kéo dài.
Xuất khẩu gặp khó nhưng khởi sắc ở phân khúc sản phẩm giá trị cao
Hoạt động xuất khẩu thép trong quý 2/2025 gặp nhiều thách thức khi tổng lượng xuất khẩu giảm 29%, chỉ còn 1,4 triệu tấn do ảnh hưởng của các rào cản thuế quan và xu hướng bảo hộ từ nhiều thị trường. Tuy nhiên, điểm sáng đến từ tháng 6/2025 khi xuất khẩu có dấu hiệu phục hồi: Kim ngạch xuất khẩu đạt 611,5 triệu USD, tăng 1,9% so với tháng 5. Khối lượng đạt 931.365 tấn, tăng 4,3%.
Đặc biệt, các sản phẩm từ sắt thép (thép chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao) ghi nhận sự tăng trưởng đột phá, với kim ngạch đạt 472,4 triệu USD trong tháng 6 – tăng 31,6% so với cùng kỳ. Đây là minh chứng cho thấy doanh nghiệp thép Việt Nam đã dần thích nghi, chuyển hướng sang các thị trường ngách và sản phẩm chất lượng cao, thay vì cạnh tranh trực diện ở sản phẩm phổ thông.
Tuy nhiên, tính chung 6 tháng đầu năm, tổng sản lượng xuất khẩu thép của Việt Nam đạt 5,6 triệu tấn, trị giá 3,7 tỷ USD, giảm lần lượt 13% về lượng và 22,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Điều này cho thấy thách thức vẫn còn, nhưng điểm sáng xuất hiện ở phân khúc cao cấp là hướng đi cần được nhân rộng.
Giá nguyên liệu giảm sâu, “trợ lực” cho chi phí sản xuất
Một yếu tố quan trọng khác hỗ trợ ngành thép là giá nguyên vật liệu đầu vào tiếp tục xu hướng giảm trong nửa đầu năm nay, giúp doanh nghiệp thép cải thiện biên lợi nhuận đáng kể:
Quặng sắt loại 62% sắt tháng 6/2025 đạt 94,5 USD/tấn, giảm 11,3% so với cùng kỳ và giảm 4,7% so với tháng trước. Trung bình nửa đầu năm, giá quặng ở mức 100,7 USD/tấn, giảm 14,5%.
Than mỡ luyện cốc tháng 6 ở mức 178 USD/tấn, giảm 28,4% so với cùng kỳ. Trung bình 6 tháng giảm đến 33,1%. Thép phế liệu, nguyên liệu chính cho phương pháp lò điện hồ quang duy trì quanh 334 - 335 USD/tấn, thấp hơn gần 12% so với năm ngoái.
Thép cuộn cán nóng (HRC) – nguyên liệu đầu vào chủ lực cho các doanh nghiệp tôn mạ – đạt 491 USD/tấn vào cuối quý 2, giảm nhẹ so với tháng trước. Trung bình nửa đầu năm giảm 12,7% còn 495 USD/tấn.
Nhờ đó, các doanh nghiệp sản xuất theo phương pháp lò cao có thể tối ưu hóa chi phí, trong khi các đơn vị sử dụng lò điện hồ quang hoặc sản xuất tôn mạ cũng được hưởng lợi từ giá nguyên liệu hạ nhiệt.
Kỳ vọng tăng trưởng tích cực trong nửa cuối năm
Với nền tảng tích cực từ nửa đầu năm, VSA dự báo ngành thép Việt Nam có thể duy trì được đà tăng trưởng trong nửa cuối năm 2025, bất chấp bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.
Các chuyên gia tại Chứng khoán Maybank cũng nhận định, doanh số tiêu thụ trung bình tháng trong quý 3/2025 sẽ giữ ở mức tương đương tháng 6/2025, dù đây là mùa thấp điểm.
Điều này phản ánh sức cầu ổn định, tâm lý tích cực của thị trường, đặc biệt khi Trung Quốc – quốc gia ảnh hưởng lớn đến giá thép toàn cầu – đang phát tín hiệu hỗ trợ lĩnh vực bất động sản và hạ tầng.
Bên cạnh đó, nếu giá đầu ra cải thiện theo kỳ vọng, biên lợi nhuận của các doanh nghiệp thép sẽ tiếp tục được củng cố trong những tháng tới.
Theo đó, ngành thép Việt Nam đang ở giai đoạn phục hồi rõ nét sau giai đoạn suy giảm mạnh. Với những “điểm cộng” từ nội địa hóa tiêu thụ, giá nguyên liệu giảm, và chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp thép có thể “sáng cửa” mở rộng sản xuất, tối ưu lợi nhuận trong nửa cuối năm.
Tuy nhiên, thách thức vẫn còn, nhất là từ rào cản thương mại quốc tế, cạnh tranh giá khốc liệt và biến động chính sách từ các nền kinh tế lớn. Vì vậy, để tận dụng cơ hội này, các doanh nghiệp cần tiếp tục tái cấu trúc sản phẩm, đẩy mạnh công nghệ xanh, và chủ động quản trị rủi ro theo hướng dài hạn./.
Hải Bình