Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có các sản phẩm OCOP trùng lặp nhau. Đa số các sản phẩm OCOP này còn gặp nhiều khó khăn về xây dựng thương hiệu, xây dựng chuỗi liên kết để có đầu ra bền vững nên vẫn mang tính manh mún, nhỏ lẻ, chưa trở thành thương hiệu tiêu biểu cho nông sản của tỉnh.
Nhiều sản phẩm trùng lắp, quy mô nhỏ lẻ
Theo báo cáo của Tổ tư vấn giúp việc Hội đồng OCOP tỉnh Đồng Nai, trong đợt 1 thẩm định, đánh giá Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) năm 2022, toàn tỉnh Đồng Nai chỉ có 4 địa phương với 11 sản phẩm OCOP được công nhận, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ mọi năm cũng như so với kế hoạch đặt ra.
Cụ thể, đơn vị đã họp để thẩm định hồ sơ sản phẩm và chấm điểm 22 sản phẩm của 11 chủ thể của 6/11 huyện, thành phố đề nghị cấp tỉnh đánh giá, phân hạng. Trong đó, có 1 sản phẩm đánh giá nâng hạng sao và 1 sản phẩm đánh giá, phân hạng lại do hết hiệu lực. Kết quả, chỉ có 11 hồ sơ của 8 chủ thể thuộc 4 huyện, thành phố đủ điều được công nhận sao OCOP. Trong đó, có 5 sản phẩm đạt OCOP 4 sao.
Tính đến nay, toàn tỉnh Đồng Nai có 111 sản phẩm OCOP nhưng có nhiều địa phương vẫn chưa đạt mục tiêu trong xây dựng được mỗi xã một sản phẩm gắn với xây dựng nông thôn mới. Ngay cả những sản phẩm OCOP đã được công nhận chủ yếu vẫn có quy mô manh mún, nhỏ lẻ, rời rạc với nhiều sản phẩm trùng lắp, chưa có thương hiệu mạnh được thị trường nhận diện.
Điển hình như, tại Đồng Nai có nhiều sản phẩm OCOP cho trái bưởi nhưng vẫn chưa có một thương hiệu lớn được thị trường nhận diện. Cụ thể, toàn tỉnh hiện có rất nhiều xã có sản phẩm bưởi OCOP như: bưởi da xanh Tà Lài (huyện Tân Phú), bưởi da xanh huyện Cẩm Mỹ.
Thậm chí chỉ riêng huyện Vĩnh Cửu có nhiều xã đều chọn trái bưởi da xanh, bưởi đường lá cam làm sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương mình như: bưởi da xanh, bưởi đường lá cam xã Bình Lợi, bưởi đường lá cam xã Bình Hòa, bưởi đường lá cam xã Thạnh Phú…
Với trái sầu riêng, trái cây sấy cũng có nhiều cơ sở, đơn vị cùng đăng ký làm sản phẩm OCOP.
Sản phẩm OCOP của tỉnh được trưng bày tại Khu trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản tại trụ sở Hội Nông dân tỉnh Đồng Nai
Nhiều vướng mắc cần tháo gỡ
Trong khi có nhiều sản phẩm OCOP trùng lắp, tỉnh Đồng Nai lại chưa có sản phẩm của địa phương nào được đầu tư nâng tầm thương hiệu thật sự lớn, được thị trường nhận diện với chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ thật sự ổn định.
Ngoài ra, theo phản ảnh của nhiều cơ sở, chủ thể là nông dân, cơ sở sản xuất nhỏ lẻ tham gia chương trình OCOP, nhiều sản phẩm đăng ký tham gia nhưng chưa được công nhận là sản phẩm OCOP do có vướng mắc về việc yêu cầu cơ sở sản xuất phải nằm trên đất thương mại, dịch vụ trong khi đa số các chủ thể này ở các vùng nông thôn...
Ông Lê Minh Hân, Phó chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản (thuộc Sở NN-PTNT tỉnh Đồng Nai) cho biết, số sản phẩm được công nhận sao OCOP năm 2022 của tỉnh Đồng Nai còn thấp do một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, điều kiện để đạt sản phẩm OCOP, chủ thể phải có giấy chứng nhận cơ sở an toàn thực phẩm trong đó có yêu cầu không được sản xuất tại trụ sở. Để xây dựng được cơ sở sản xuất cần rất nhiều thủ tục, giấy phép con mà các cơ sở sản xuất tại nông thôn rất khó đáp ứng.
Do đó, cần có cơ chế, chính sách dài hạn, hoàn thiện hơn để những thương hiệu sản phẩm OCOP thực sự mang tầm cấp tỉnh, cấp quốc gia với kênh tiêu thụ không ngừng được mở rộng.
Ông Võ Văn Phi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, năm 2022, số sản phẩm đạt OCOP vẫn còn ít so với mục tiêu, kế hoạch tỉnh Đồng Nai đặt ra. Trong đó có nguyên nhân nhiều sản phẩm đăng ký nhưng chưa đủ điều kiện để được đánh giá. Ở đây có vai trò, trách nhiệm của địa phương cũng như các sở, ngành liên quan trong hỗ trợ cho các chủ thể thực hiện có ý nghĩa quan trọng.
Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, việc nhân rộng các mô hình sản xuất gắn với chương trình OCOP cần xây dựng được chính sách, cơ chế hỗ trợ bài bản, liên tục. Sở NN-PTNT cần phối hợp với các sở, ngành liên quan xây dựng chương trình hỗ trợ cho các địa phương, chủ thể trong triển khai, nhân rộng chương trình OCOP. Trong đó, chú trọng nội dung hỗ trợ quảng bá, tiêu thụ sản phẩm OCOP.
Mạnh Đức