Sau một thập kỷ triển khai, Dự án Nhà ở xã hội (NOXH) của Công ty Cổ phần Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Hoàng Quân Mê Kông vẫn chưa hoàn thiện, bị Thanh tra tỉnh Vĩnh Long kết luận mắc hàng loạt sai phạm nghiêm trọng. Mới đây, doanh nghiệp này tiếp tục báo chậm trả lãi trái phiếu, khiến nhà đầu tư lo ngại về năng lực tài chính và khả năng hoàn thành dự án trong tương lai gần.
Dự án trì trệ, chủ đầu tư tự định giá nhà ở xã hội, thu tiền khách hàng
Dự án nhà ở xã hội (NOXH) khu CC1, CC3 tại xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long là một phần của dự án lớn hơn mang tên Nhà ở xã hội HQC Bình Minh, do Công ty Cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân Mê Kông (thành viên Tập đoàn Hoàng Quân) làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công vào tháng 8/2015, với mục tiêu cung cấp nhà ở giá rẻ cho công nhân và người lao động có thu nhập thấp tại khu công nghiệp (KCN) Bình Minh. Tuy nhiên, sau 10 năm triển khai, dự án chưa hoàn thành, vướng hàng loạt sai phạm nghiêm trọng cả về pháp lý, tài chính và thi công.
Phối cảnh dự án Nhà ở xã hội tại KCN Bình Minh do Công ty Hoàng Quân Mê Kông làm chủ đầu tư.
Ngày 12/4, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long có kết luận thanh tra việc thực hiện dự án nhà ở xã hội (CC1, CC3) tại xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh của CTCP Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân Mê Kông (Công ty Hoàng Quân Mê Kông); thời kỳ thanh tra từ tháng 7/2004-6/2024.
Theo kết luận thanh tra, ngày 27/11/2014, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long đã ban hành công văn chấp thuận chủ trương đầu tư dự án nhà ở xã hội của Công ty Hoàng Quân Mê Kông.
Tháng 12/2014, UBND tỉnh Vĩnh Long điều chỉnh phương án tiêu thụ sản phẩm từ “cho thuê mua căn hộ nhà ở xã hội 932 căn” thành “cho thuê căn hộ nhà ở xã hội”. Khu nhà ở xã hội CC1, CC3 được khởi công xây dựng ngày 5/8/2015.
Ngày 14/5/2019, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành văn bản chấp thuận điều chỉnh chủ trương dự án xây dựng nhà ở xã hội Khu công nghiệp Bình Minh. Cụ thể, UBND tỉnh chấp thuận chủ trương điều chỉnh loại nhà ở xã hội chung cư cao tầng (7 tầng) thành loại nhà ở xã hội liền kề thấp tầng (1 trệt, 1 lầu) đối với chung cư CC1 và CC3.
Kết quả thanh tra cho thấy, chủ đầu tư là Công ty Hoàng Quân Mê Kông và các đơn vị liên quan trong quá trình thực hiện dự án nhà ở xã hội khu (CC1, CC3) còn những hạn chế và thiếu sót.
Chủ đầu tư không đảm bảo tiến độ thực hiện dự án theo chấp thuận chủ trương đầu tư dự án của cấp thẩm quyền. Đến thời điểm thanh tra (tháng 8/2024), dự án đã trễ tiến độ hơn 7 năm mà chưa hoàn thành xây dựng khu nhà ở xã hội CC1, CC3 theo thiết kế. Dự án cũng chưa được UBND tỉnh điều chỉnh tiến độ.
Đến nay, dự án nhà ở xã hội khu CC1, CC3 chỉ thực hiện xây dựng với giá trị vốn đầu tư khoảng 55 tỷ đồng (tạm tính chi phí bồi hoàn, giải tỏa và chuẩn bị đầu tư khoảng 2,8 tỷ đồng). Chủ đầu tư đã không chủ động bố trí đủ nguồn vốn đầu tư để thực hiện dự án theo tiến độ được phê duyệt.
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long công bố quyết định thanh tra đối với Công ty Hoàng Quân Mê Kông. Ảnh: ttra.vinhlong.gov.vn
Một trong những vi phạm nghiêm trọng nhất được Thanh tra chỉ rõ là việc Công ty Hoàng Quân Mê Kông tự ý định giá, ký hợp đồng đặt cọc, mua bán với khách hàng và thu tiền khi chưa đủ điều kiện pháp lý.
Cụ thể, từ tháng 9/2022 đến năm 2024, doanh nghiệp đã ký hợp đồng mua bán với 109 khách hàng tại khu CC1, CC3, tổng giá trị hợp đồng hơn 147 tỷ đồng, đã thu hơn 46 tỷ đồng.
Trong đó, có đến 18 khách hàng đặt mua từ hai căn trở lên, thậm chí có người đăng ký mua đến 33 căn – điều này trái với quy định về nhà ở xã hội chỉ được phép sở hữu một căn đối với mỗi đối tượng đủ điều kiện.
Đặc biệt, một số căn được giao dịch nhiều lần cho nhiều khách hàng khác nhau. Hành vi này vi phạm nghiêm trọng quy định tại khoản 2 và 5 Điều 63 Luật Nhà ở năm 2014, cũng như khoản 9 Điều 6 về những hành vi bị cấm.
Từ tháng 9/2022 đến tháng 5/2024, Công ty Hoàng Quân Mê Kông đã bị xử phạt vi phạm hành chính 3 lần (tổng số tiền 170 triệu đồng) và buộc khắc phục hậu quả hoàn trả lại số tiền đã nhận của khách hàng. Công ty đã nộp xong tiền xử phạt nhưng chỉ khắc phục hoàn trả khách hàng được hơn 22,8 tỷ đồng trong tổng số hơn 67,5 tỷ đồng. Việc khắc phục hậu quả của công ty còn chậm, kéo dài.
Không chỉ bán nhà trái luật, Công ty Hoàng Quân Mê Kông còn thế chấp cả quỹ đất được giao để xây nhà ở xã hội, một hành vi tiềm ẩn nguy cơ mất đất dự án, ảnh hưởng đến cả tiến độ lẫn quyền lợi của người mua.
Cụ thể, 3 thửa đất tại khu CC1, CC3 đã được chủ đầu tư mang đi thế chấp ngân hàng. Điều đáng nói là các thửa đất này chưa chuyển mục đích sử dụng đất, chưa đăng ký biến động đất đai theo hiện trạng sử dụng là nhà ở xã hội. Việc thế chấp tài sản khi chưa hoàn thành các nghĩa vụ pháp lý và chưa được xác nhận đầy đủ từ cơ quan quản lý đất đai là hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Đất đai.
Trước loạt sai phạm kéo dài của doanh nghiệp, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã kiến nghị buộc Công ty Hoàng Quân Mê Kông hoàn trả toàn bộ số tiền thu sai quy định, đồng thời đề nghị các sở, ngành liên quan như Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND thị xã Bình Minh tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các sai phạm của công ty.
Cũng theo kết luận Thanh tra, cần làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc buông lỏng quản lý nhà nước, dẫn đến sai phạm nghiêm trọng và kéo dài tại một dự án mang tính chính sách, nhân văn cao như nhà ở xã hội. Đồng thời, rà soát, kiểm tra pháp lý toàn diện đối với các giao dịch bất hợp pháp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.
Chậm trả lãi trái phiếu – tín hiệu tài chính đáng lo
Không chỉ chậm trễ trong xây dựng, Công ty Hoàng Quân Mê Kông còn vừa thông báo chậm trả hơn 30 tỷ đồng tiền lãi lô trái phiếu HQMCH2328001 đến hạn thanh toán vào ngày 27/6/2025.
Đây là lô 5.000 trái phiếu với mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu được Hoàng Quân Mê Kông phát hành để huy động số tiền 500 tỷ đồng. Đợt phát hành kéo dài từ ngày 27/12/2023 và hoàn tất vào ngày 18/3/2024. Trái phiếu có thời gian 5 năm, đáo hạn vào 27/12/2028. Lãi suất trái phiếu là 12%/năm với kỳ hạn trải lãi 6 tháng/lần.
Tài sản bảo đảm để phát hành trái phiếu gồm 450.000 cổ phần tại Công ty cổ phần Cảng Bình Minh và toàn bộ các khoản lợi, lợi tức, cổ tức, trái tức (bằng tiền, bằng cổ phần/trái phiếu và/hoặc bằng tài sản khác), lãi phát sinh (nếu có), phần giá trị tài sản tăng thêm, quyền ưu tiên mua cổ phần/trái phiếu mới chào bán phát sinh từ số chứng khoán nói trên và cổ phần/trái phiếu mua phát sinh từ quyền ưu tiên mua cổ phần/trái phiếu mới chào bán.
Phần tài sản bảo đảm khác gồm toàn bộ quyền đòi nợ, khoản phải thu hiện tại và hình thành trong tương lai từ việc khai thác, kinh doanh phát sinh theo các Hợp đồng hợp tác đầu tư/góp vốn/hợp tác kinh doanh/liên doanh/liên kết/mua bán/thuê/thuê mua …liên quan đến Dự án "Khu nhà ở chuyên gia, công nhân và thương mại – dịch vụ Bình Minh tại xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long".
Các khoản hoa lợi, lợi tức, phần giá trị/tài sản tăng thêm phát sinh từ việc kinh doanh, khai thác giá trị của quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.; toàn bộ tài sản là động sản khác hiện có và hình thành trong tương lai thuộc dự án trên.
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM, đây là một trong những lô trái phiếu có lãi suất phát hành cao nhất trong tháng 3. HQMCH2328001 cũng là lô trái phiếu duy nhất đang lưu hành của Hoàng Quân Mê Kông. Đơn vị lưu ký trái phiếu là Công ty cổ phần Chứng khoán HD. Ngày 27/6/2024, Hoàng Quân MêKông đã thanh toán hơn 30 tỷ đồng tiền lãi của lô trái phiếu này.
Về tình hình kinh doanh, theo thông tin công bố, năm 2024, doanh nghiệp báo lợi nhuận sau thuế hơn 945 triệu đồng, giảm nhẹ so với mức 959 triệu đồng trong năm 2023
Tại thời điểm cuối năm 2024, vốn chủ sở hữu doanh nghiệp đạt hơn 350 tỷ đồng. Hệ số nợ phải trả/vốn chủ sở hữu giảm về còn 11,55 lần, tương ứng tổng nợ phải trả đạt hơn 4.045 tỷ đồng, trong đó dư nợ trái phiếu chiếm 500 tỷ đồng. Toàn bộ dư nợ trái phiếu nói trên thuộc về mã HQMCH2328001.
Hoàng Quân Mê Kông đăng ký trụ sở kinh doanh chính tại tỉnh Vĩnh Long với ngành nghề kinh doanh chính là bất động sản. Được thành lập từ năm 2004, với số vốn điều lệ ban đầu là 30 tỷ đồng, đến nay vốn điều lệ của Công ty đã tăng lên 320 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Tư vấn -Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (mã chứng khoán: HQC) trước đây nắm 18,3% vốn điều lệ Hoàng Quân Mê Kông, nhưng đã thoái toàn bộ vào giữa năm 2022. Dù vậy, các vị trí lãnh đạo cấp cao tại Hoàng Quân Mê Kông đều là nhân sự liên quan đến HQC. Cụ thể, ông Trương Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị HQC, hiện là Chủ tịch Hoàng Quân Mê Kông. Còn ông Trường Thái Sơn, Thành viên Hội đồng quản trị không điều hành HQC, là Tổng giám đốc Hoàng Quân Mê Kông. Ngoài ra, Hoàng Quân Mê Kông cũng đang sử dụng bộ nhận diện thương hiệu chung với HQC.
Hoàng Quân Mê Kông là chủ đầu tư nhiều dự án như Khu công nghiệp Bình Minh - Vĩnh Long (132ha), Khu dân cư Bình Minh (30 ha) và Khu nhà ở Chung cư CC1 (13,5 ha), CC2 (7,5 ha), CC3 (1,35 ha) , CC4 (0,91 ha) - Bình Minh, Khu Trung tâm thương mại trong dự án KDC Bình Minh (2 ha), Khu nhà ở Vĩnh Long (1,1 ha), dự án Khu Kinh tế phi hải quan tỉnh Trà Vinh 500 ha, Dự án Sông Đà - Bình Tân, Hoàng Quân Plaza, Khu tái định cư văn hóa Tây Đô - Cần Thơ...
Trung Anh