Sự kiện diễn ra từ ngày 13-16/11 tại Hoàng thành Thăng Long, Festival làng nghề toàn cầu 2026 mở ra cơ hội kết nối đầu tư, mở rộng thị trường và nâng tầm giá trị sản phẩm thủ công Việt Nam.
Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị thủ công truyền thống, mà còn mở ra cơ hội kết nối đầu tư, phát triển thị trường và nâng tầm thương hiệu làng nghề Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Từ di sản hàng trăm năm đến không gian hội tụ toàn cầu
Làng nghề từ lâu đã trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc kinh tế, văn hóa và đời sống xã hội Việt Nam. Đằng sau mỗi sản phẩm thủ công không chỉ là kỹ thuật chế tác được trao truyền qua nhiều thế hệ, mà còn là lịch sử, phong tục, thẩm mỹ và bản sắc của từng vùng đất. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc bảo tồn làng nghề không thể chỉ dừng lại ở giữ nghề, giữ sản phẩm hay duy trì những phương thức sản xuất truyền thống.
Bài toán đặt ra là làm thế nào để những giá trị văn hóa ấy tiếp tục tồn tại trong đời sống đương đại, tạo ra sinh kế ổn định cho người dân và chuyển hóa thành lợi thế kinh tế có khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 được tổ chức tại Hà Nội mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một sự kiện văn hóa thông thường.
Diễn ra từ ngày 13–16/11/2026 tại Khu di tích Hoàng thành Thăng Long, Festival do UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, quy tụ nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức nghề nghiệp cùng đối tác trong nước và quốc tế.
Theo thông tin cập nhật tại cuộc họp rà soát công tác chuẩn bị ngày 3/11/2026, sự kiện ghi nhận đăng ký từ gần 60 quốc gia, vùng lãnh thổ, với 166 gian hàng quốc tế. Trong nước, 24/34 tỉnh, thành phố đăng ký tham gia với gần 60 gian hàng. Đây là quy mô đáng chú ý, cho thấy sức hút của lĩnh vực thủ công mỹ nghệ và tiềm năng kết nối của các ngành nghề nông thôn Việt Nam.
Festival được bố trí trên diện tích khoảng 10.000 m², với nhiều không gian trưng bày và trải nghiệm. Không chỉ có sản phẩm làng nghề Việt Nam và quốc tế, sự kiện còn giới thiệu các hoạt động trình diễn nghề, triển lãm ảnh, hoa và cây cảnh, không gian văn hóa, ẩm thực, thiết kế sáng tạo, chuyển đổi số và Net-Zero.
Lễ khai mạc dự kiến diễn ra lúc 19h ngày 14/11/2026. Cùng với đó là Hội nghị Xúc tiến đầu tư các sản phẩm ngành nghề nông thôn, Hội thi sản phẩm thủ công châu Á – Thái Bình Dương và chương trình giao lưu văn hóa, quảng bá thời trang thủ công Việt Nam và quốc tế.
Đáng chú ý, việc lựa chọn Hoàng thành Thăng Long làm địa điểm tổ chức tạo nên sự kết nối giữa không gian di sản lịch sử với những giá trị văn hóa được kết tinh trong các sản phẩm thủ công. Đây cũng là cách đặt làng nghề vào một không gian giao lưu rộng mở, nơi truyền thống không chỉ được giới thiệu mà còn có cơ hội đối thoại với xu hướng sáng tạo và nhu cầu tiêu dùng toàn cầu.
Giữ hồn nghề nhưng phải thay đổi cách làm
Một trong những thách thức lớn nhất đối với làng nghề Việt Nam hiện nay là khoảng cách giữa giá trị văn hóa của sản phẩm và khả năng thương mại hóa trên thị trường.
Không ít sản phẩm có kỹ thuật chế tác tinh xảo, mang đậm dấu ấn địa phương nhưng vẫn gặp khó trong việc tiếp cận khách hàng mới. Hạn chế về thiết kế, mẫu mã, xây dựng thương hiệu, năng lực quản trị, xúc tiến thương mại và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khiến nhiều cơ sở sản xuất chưa khai thác hết giá trị của chính sản phẩm mình làm ra.
Trong khi đó, thị trường ngày càng thay đổi. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến công năng hay giá bán, mà còn chú trọng câu chuyện văn hóa, nguồn gốc sản phẩm, tính độc bản, yếu tố môi trường và trách nhiệm xã hội trong quá trình sản xuất.
Điều đó đòi hỏi làng nghề phải chuyển từ tư duy sản xuất những gì mình có sang phát triển những sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng.
Việc Festival dành không gian cho thiết kế sáng tạo, chuyển đổi số và Net-Zero vì thế có ý nghĩa đáng chú ý. Đây không đơn thuần là những nội dung mang tính xu hướng, mà là các yếu tố có thể tác động trực tiếp đến khả năng tồn tại và phát triển của làng nghề trong tương lai.
Chuyển đổi số có thể giúp các cơ sở sản xuất tiếp cận khách hàng rộng hơn, quảng bá sản phẩm trên các nền tảng thương mại điện tử, minh bạch thông tin và từng bước xây dựng thương hiệu. Thiết kế sáng tạo giúp sản phẩm truyền thống thích ứng với không gian sống và thị hiếu tiêu dùng hiện đại. Trong khi đó, sản xuất xanh, tiết kiệm nguyên liệu, giảm chất thải và sử dụng năng lượng hiệu quả sẽ ngày càng trở thành yêu cầu quan trọng khi tiếp cận các thị trường có tiêu chuẩn môi trường cao.
Tuy nhiên, đổi mới không đồng nghĩa với đánh mất bản sắc. Giá trị cốt lõi của sản phẩm thủ công vẫn nằm ở kỹ thuật, tri thức bản địa, bàn tay và sự sáng tạo của nghệ nhân. Công nghệ và thiết kế hiện đại cần đóng vai trò hỗ trợ, nâng cao giá trị chứ không thay thế những yếu tố làm nên sự khác biệt của làng nghề.
Bài toán phát triển vì thế không phải lựa chọn giữa bảo tồn và đổi mới, mà là tìm được cách để hai yếu tố này bổ trợ cho nhau.
Đưa làng nghề từ không gian trưng bày đến chuỗi giá trị toàn cầu
Nếu các hoạt động trưng bày, trình diễn giúp công chúng nhận diện giá trị văn hóa của làng nghề thì Hội nghị Xúc tiến đầu tư các sản phẩm ngành nghề nông thôn lại mở ra một hướng tiếp cận mang tính kinh tế rõ nét hơn.
Đây là cơ hội để các nghệ nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể làng nghề gặp gỡ đối tác, tìm kiếm nhà đầu tư, kết nối hệ thống phân phối và mở rộng thị trường. Những cuộc gặp gỡ tại Festival sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành các chương trình hợp tác, đơn hàng, hợp đồng thương mại và quan hệ đối tác lâu dài.
Thực tế cho thấy, một làng nghề muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào tay nghề của nghệ nhân. Phía sau mỗi sản phẩm cần có một hệ sinh thái hỗ trợ, từ nguyên liệu, thiết kế, tổ chức sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng đến logistics, phân phối và xây dựng thương hiệu.
Đặc biệt, cần giải quyết bài toán liên kết giữa nghệ nhân với doanh nghiệp. Nghệ nhân nắm giữ kỹ thuật và bí quyết nghề, trong khi doanh nghiệp có lợi thế về vốn, quản trị, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường. Nếu hai chủ thể này không tìm được tiếng nói chung, nhiều sản phẩm có giá trị cao vẫn khó bước ra khỏi phạm vi sản xuất nhỏ lẻ.
Bên cạnh đó, việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý và thiết kế sản phẩm cũng cần được quan tâm. Đây là những công cụ quan trọng giúp làng nghề bảo vệ giá trị sáng tạo, hạn chế tình trạng sao chép và nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng.
Trong khuôn khổ Festival, Hội thi sản phẩm làng nghề và tôn vinh nghệ nhân thành phố Hà Nội lần thứ nhất năm 2026, Hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam năm 2026 cùng các chương trình giao lưu văn hóa, trải nghiệm tại làng nghề Hà Nội và tỉnh Ninh Bình sẽ góp phần giới thiệu sự đa dạng của ngành nghề thủ công Việt Nam.
Nhưng điều quan trọng hơn là làm sao để những hoạt động này tạo ra sự tiếp nối sau sự kiện. Một sản phẩm được đánh giá cao tại hội thi cần có cơ hội được thương mại hóa; một nghệ nhân được tôn vinh cần có điều kiện truyền nghề; một cơ sở sản xuất được kết nối với đối tác quốc tế cần được hỗ trợ để đáp ứng yêu cầu về chất lượng, số lượng và thời gian giao hàng.
Đây cũng là thước đo thực chất đối với hiệu quả xúc tiến thương mại của Festival.
Với Hà Nội, nơi hội tụ nhiều làng nghề có lịch sử lâu đời và giá trị văn hóa đặc sắc, sự kiện còn là cơ hội quảng bá hình ảnh Thủ đô gắn với di sản, sáng tạo và kinh tế văn hóa. Việc kết nối không gian trưng bày tại Hoàng thành Thăng Long với các hoạt động trải nghiệm tại làng nghề sẽ giúp du khách không chỉ nhìn thấy sản phẩm mà còn hiểu được quy trình tạo tác, câu chuyện và con người phía sau mỗi sản phẩm.
Festival Bảo tồn và Phát triển làng nghề toàn cầu lần thứ nhất năm 2026 vì thế cần được nhìn nhận như một điểm khởi đầu cho quá trình kết nối sâu rộng hơn giữa làng nghề Việt Nam với thị trường quốc tế.
Bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên mọi phương thức sản xuất cũ; phát triển cũng không có nghĩa là chạy theo thị hiếu bằng mọi giá. Điều cần thiết là giữ được tinh hoa nghề truyền thống, đồng thời tạo ra năng lực cạnh tranh mới cho sản phẩm.
Bốn ngày diễn ra Festival có thể tạo nên một không gian hội tụ lớn, nhưng giá trị lâu dài của sự kiện sẽ được quyết định bởi những gì còn lại sau khi các gian hàng được tháo dỡ: những hợp đồng được thực hiện, những thị trường được mở rộng, những nghệ nhân tiếp tục sống được bằng nghề và những thế hệ trẻ sẵn sàng tiếp nối di sản cha ông.
Đưa tinh hoa thủ công Việt bước ra thế giới, suy cho cùng, không chỉ là đưa sản phẩm đi xa hơn, mà còn là tạo dựng một vị thế mới cho làng nghề trong nền kinh tế hiện đại.
Đình Sáng