Giá cao su xuất khẩu của Việt Nam đang duy trì ở mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, trở thành điểm sáng của ngành cao su trong bối cảnh sản lượng xuất khẩu vẫn giảm so với cùng kỳ năm trước.
Mặt bằng giá cao giúp kim ngạch xuất khẩu không sụt giảm quá mạnh, đồng thời cải thiện hiệu quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp chế biến. Tuy nhiên, triển vọng của ngành vẫn chịu tác động từ nhu cầu nhập khẩu chững lại tại Trung Quốc - thị trường tiêu thụ lớn nhất của cao su Việt Nam - cũng như diễn biến của giá dầu thô và kinh tế toàn cầu.
Giá xuất khẩu lập đỉnh nhiều năm
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), dẫn số liệu từ Cục Hải quan, trong tháng 6/2026, Việt Nam xuất khẩu 114.010 tấn cao su, đạt kim ngạch 242,83 triệu USD, tăng mạnh 54,1% về lượng và 61,6% về trị giá so với tháng trước. Mức tăng này chủ yếu đến từ việc nguồn cung trong nước được cải thiện khi bước vào giai đoạn thu hoạch mới.
Dù vậy, nếu so với cùng kỳ năm 2025, lượng cao su xuất khẩu vẫn giảm 20,6%. Nhờ giá bán tăng cao, kim ngạch xuất khẩu vẫn tăng nhẹ 1,4%, cho thấy yếu tố giá đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì giá trị xuất khẩu của ngành.
Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 638.445 tấn cao su, thu về 1,23 tỷ USD, giảm 8% về lượng và giảm 4,6% về trị giá so với cùng kỳ năm ngoái. Mức giảm về kim ngạch thấp hơn đáng kể so với mức giảm về sản lượng phản ánh xu hướng giá xuất khẩu tiếp tục được cải thiện.
Nguồn: Cục Hải quan Việt Nam, Cục Xuất nhập khẩu
Đáng chú ý, giá bình quân xuất khẩu trong tháng 6 đạt 2.130 USD/tấn, tăng 4,9% so với tháng trước và tăng tới 27,7% so với cùng kỳ năm 2025. Bình quân 6 tháng đầu năm, giá xuất khẩu đạt 1.924 USD/tấn, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm trước.
Theo đánh giá của Cục Xuất nhập khẩu, đây là mức giá xuất khẩu cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Mặt bằng giá cao không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện doanh thu mà còn góp phần hạn chế tác động tiêu cực từ sự sụt giảm về khối lượng xuất khẩu.
Giá cao su thế giới tăng trong thời gian qua chủ yếu được hỗ trợ bởi giá dầu thô duy trì ở mức cao. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất cao su tổng hợp cũng tăng theo, khiến nhiều doanh nghiệp chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên nhiều hơn. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp giá cao su tự nhiên trên thị trường quốc tế duy trì xu hướng tích cực.
Bên cạnh đó, nguồn cung tại một số quốc gia sản xuất lớn trong khu vực Đông Nam Á chịu ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết không thuận lợi cũng góp phần giữ giá cao su ở mức cao trong thời gian qua.
Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc sẽ quyết định triển vọng của ngành cao su
Mặc dù giá bán được cải thiện, bức tranh xuất khẩu cao su vẫn cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nhu cầu của thị trường Trung Quốc.
Trong tháng 6, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc đạt 52.809 tấn, trị giá 117,33 triệu USD, giảm tới 44,9% về lượng và 25% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, lượng cao su xuất khẩu sang thị trường này đạt 381.094 tấn, kim ngạch đạt 730,85 triệu USD, giảm lần lượt 21,5% và 18,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Cần đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. (Ảnh minh hoạ)
Việc xuất khẩu sang Trung Quốc giảm mạnh khiến tỷ trọng của thị trường này trong tổng lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam giảm từ khoảng 70% xuống còn 59,8%. Mặc dù vẫn là thị trường lớn nhất, xu hướng này cho thấy các doanh nghiệp đang từng bước mở rộng thị trường nhằm giảm sự phụ thuộc vào một đối tác duy nhất.
Trong số các thị trường tăng trưởng mạnh, Indonesia nổi lên là điểm sáng khi trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của cao su Việt Nam. Trong 6 tháng đầu năm, xuất khẩu sang Indonesia đạt 47.782 tấn, trị giá 89,7 triệu USD, tăng tới 143,7% về lượng và 140,3% về trị giá so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh đó, nhiều thị trường khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng khả quan như Ấn Độ tăng 22,8%, Malaysia tăng 52,2%, Hàn Quốc tăng 19,4% và Đài Loan tăng 18,5%. Đáng chú ý, xuất khẩu sang Mexico tăng hơn 300%, cho thấy dư địa mở rộng thị trường của ngành cao su vẫn còn rất lớn.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Brazil đều suy giảm, phản ánh nhu cầu tiêu thụ tại một số thị trường vẫn chưa phục hồi hoàn toàn trước những bất ổn của kinh tế thế giới.
Theo Cục Xuất nhập khẩu, trong những tháng cuối năm 2026, giá cao su xuất khẩu của Việt Nam nhiều khả năng vẫn tiếp tục được hỗ trợ khi giá dầu thô duy trì ở mức cao và nguồn cung cao su tự nhiên trên thế giới chưa có dấu hiệu tăng mạnh. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc, quốc gia hiện vẫn tiêu thụ gần 60% lượng cao su xuất khẩu của Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa thị trường được xem là giải pháp mang tính chiến lược đối với ngành cao su. Không chỉ mở rộng xuất khẩu sang các thị trường có tốc độ tăng trưởng cao như Indonesia, Ấn Độ, Malaysia hay Mexico, doanh nghiệp cũng cần nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng tỷ trọng cao su chế biến sâu và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do để nâng cao giá trị gia tăng.
Về dài hạn, giới chuyên gia cho rằng ngành cao su Việt Nam không chỉ cần duy trì lợi thế về sản lượng mà còn phải chuyển dần từ xuất khẩu nguyên liệu sang các sản phẩm có giá trị cao như lốp xe, găng tay y tế, linh kiện cao su kỹ thuật và các sản phẩm công nghiệp. Đây sẽ là hướng đi quan trọng giúp ngành giảm phụ thuộc vào biến động giá nguyên liệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng tăng trưởng bền vững trong những năm tới.
Đinh Toàn