Bộ Công Thương quyết định gia hạn thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường nhập khẩu từ Thái Lan thêm 5 năm, đến ngày 15/6/2031. Động thái này được kỳ vọng tiếp tục bảo vệ ngành mía đường trong nước trước nguy cơ hàng nhập khẩu giá rẻ gây sức ép lên sản xuất và đời sống người trồng mía.
Tiếp tục duy trì "lá chắn" đối với đường nhập khẩu giá rẻ. (Ảnh minh hoạ/TL)
Bộ Công Thương vừa ban hành quyết định gia hạn áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường mía có xuất xứ từ Thái Lan trong thời hạn 5 năm, kéo dài đến ngày 15/6/2031.
Quyết định được đưa ra sau quá trình rà soát cuối kỳ, trong đó cơ quan điều tra xác định hành vi bán phá giá và trợ cấp đối với sản phẩm đường Thái Lan có khả năng tiếp tục hoặc tái diễn nếu các biện pháp phòng vệ thương mại bị chấm dứt.
Kết quả rà soát cho thấy trong thời kỳ điều tra, sản phẩm đường thuộc diện xem xét vẫn được bán với giá thấp và nhận các khoản trợ cấp từ nước xuất khẩu. Đồng thời, nguy cơ hàng nhập khẩu gia tăng mạnh trở lại là hiện hữu nếu các biện pháp hiện nay không còn được áp dụng.
Theo Bộ Công Thương, lượng đường nhập khẩu đã có xu hướng tăng trong hai niên vụ gần đây khi giá đường Thái Lan duy trì ở mức thấp. Nếu không có các biện pháp phòng vệ thương mại, chênh lệch giá đáng kể giữa đường nhập khẩu và đường sản xuất trong nước có thể dẫn tới tình trạng ép giá, kìm giá, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và người trồng mía.
Mặc dù các chỉ số sản xuất, kinh doanh của ngành đường trong nước đã phục hồi sau nhiều năm khó khăn, nhưng vẫn được đánh giá là khá nhạy cảm trước áp lực cạnh tranh từ hàng nhập khẩu giá rẻ.
Ngành mía đường phục hồi mạnh sau 5 năm áp dụng biện pháp
Trước đó, ngày 15/6/2021, Bộ Công Thương chính thức áp dụng thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với một số sản phẩm đường mía từ Thái Lan. Đến tháng 8/2022, cơ quan quản lý tiếp tục áp dụng biện pháp chống lẩn tránh phòng vệ thương mại đối với đường có xuất xứ từ Campuchia, Lào, Myanmar, Malaysia và Indonesia.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, sau 5 năm thực hiện, các biện pháp phòng vệ thương mại đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngành mía đường Việt Nam.
Lượng đường nhập khẩu từ Thái Lan giảm mạnh từ khoảng 924.000 tấn trước khi áp dụng biện pháp xuống còn 82.000 tấn trong niên vụ 2022/2023 và khoảng 274.000 tấn trong niên vụ 2024/2025.
Trong khi đó, sản lượng đường sản xuất trong nước phục hồi đáng kể. Niên vụ 2024/2025, sản lượng đường đạt hơn 1,2 triệu tấn, tăng khoảng 1,7 lần so với niên vụ 2020/2021, góp phần đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng trong nước.
Doanh thu và lợi nhuận của ngành cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, lần lượt cao hơn 1,63 lần và 2,49 lần so với thời điểm trước khi áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại.
Đáng chú ý, nhiều vùng nguyên liệu từng bị thu hẹp đã được khôi phục. Diện tích thu hoạch mía tăng gần 50%, từ hơn 128.000 ha trong niên vụ 2020/2021 lên gần 193.000 ha trong niên vụ 2024/2025. Sản lượng mía nguyên liệu cũng tăng từ 6,74 triệu tấn lên 12,43 triệu tấn trong cùng giai đoạn.
Nhờ thị trường ổn định hơn, các doanh nghiệp chế biến đường đã tăng cường đầu tư giống mới, ứng dụng cơ giới hóa và kỹ thuật canh tác tiên tiến. Năng suất mía bình quân tăng từ 60,7 tấn/ha lên 73,3 tấn/ha, trong khi chất lượng nguyên liệu tiếp tục được duy trì ổn định.
Bên cạnh hiệu quả kinh tế, biện pháp phòng vệ thương mại còn góp phần bảo đảm sinh kế cho người trồng mía tại nhiều địa phương. Số hộ tham gia sản xuất mía tăng từ khoảng 151.000 hộ lên 225.000 hộ sau 5 năm, trong đó có nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại các khu vực còn khó khăn.
Theo Bộ Công Thương, việc tiếp tục duy trì các biện pháp phòng vệ thương mại là cần thiết nhằm tạo môi trường cạnh tranh công bằng, bảo vệ thành quả phục hồi của ngành mía đường và hỗ trợ người nông dân yên tâm đầu tư sản xuất trong những năm tới.
Nhật Hạ