09:49 20/11/2026

Giá nhà vượt khả năng chi trả, thị trường cần một hướng đi khác

Nguồn cung nhà ở phục hồi nhưng phân khúc cao cấp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, trong khi giá nhà và lãi suất khiến người có nhu cầu thực khó tiếp cận. Phát triển nhà ở vừa túi tiền và nhà cho thuê đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Giá nhà vượt khả năng chi trả thị trường cần một hướng đi khác
Thị trường nhà ở xã hội và nhà cho thuê trở thành phân khúc phát triển mới

Thị trường thừa sản phẩm đắt tiền, thiếu nhà ở phù hợp

Một trong những nghịch lý lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay là nguồn cung tăng nhưng khả năng tiếp cận nhà ở của người dân chưa được cải thiện tương ứng. Tham luận tại Diễn đàn Bất động sản 2026 - TS. Nguyễn Văn Đính thông tin, trong chín tháng đầu năm 2026, thị trường ghi nhận hơn 104.400 sản phẩm mở bán mới. Tuy nhiên, cơ cấu nguồn cung tiếp tục nghiêng về phân khúc cao cấp.

Tại Hà Nội, căn hộ cao cấp và siêu cao cấp chiếm gần 70% nguồn cung mới quý III/2026, trong khi phân khúc bình dân gần như vắng bóng. Giá căn hộ sơ cấp bình quân tại Hà Nội đạt khoảng 79,3 triệu đồng/m², TP.HCM khoảng 88,3 triệu đồng/m² và Đà Nẵng khoảng 68,9 triệu đồng/m².

Với mặt bằng giá này, ngay cả những hộ gia đình có thu nhập ổn định cũng phải đối mặt với áp lực tài chính đáng kể nếu muốn sở hữu nhà ở tại các đô thị lớn. Bài toán càng khó khăn khi lãi suất vay mua nhà tại nhiều ngân hàng phổ biến 8,5-11%/năm trong thời gian ưu đãi và có thể tăng lên 13-15%/năm khi chuyển sang lãi suất thả nổi.

Như vậy, khó khăn của người mua nhà không chỉ nằm ở giá bán mà còn ở chi phí tài chính kéo dài trong suốt thời gian vay.

Giá nhà vượt khả năng chi trả thị trường cần một hướng đi khác
TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

Thực tế, thị trường đang chứng kiến sự phân hóa giữa nhu cầu sở hữu tài sản và nhu cầu sử dụng nhà ở. Một bộ phận người dân vẫn có nhu cầu an cư nhưng chưa đủ khả năng tài chính để mua nhà. Trong khi đó, nguồn cung thương mại lại tập trung nhiều vào nhóm khách hàng có thu nhập cao hoặc nhà đầu tư có tiềm lực vốn.

Thông tin từ Bộ Xây dựng, trong chín tháng đầu năm 2026, cả nước hoàn thành gần 47.000 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 48% chỉ tiêu năm; nhà ở cho thuê hoàn thành 8.314 căn đến hết quý III. Những kết quả này cho thấy nguồn cung nhà ở phục vụ nhóm thu nhập thấp đã được cải thiện nhưng vẫn còn khoảng cách đáng kể so với nhu cầu.

Nhà cho thuê trở thành một phân khúc đầu tư mới

Cũng tại Diễn đàn Bất động sản 2026, một trong những vấn đề được luật sư Phạm Thanh Tuấn nhấn mạnh là sự chuyển dịch trong tư duy phát triển nhà ở: từ tập trung vào sở hữu sang đa dạng hóa khả năng tiếp cận thông qua mua, thuê và thuê mua.

Theo Báo cáo 356/BC-BXD ngày 9/9/2026 được luật sư Phạm Thanh Tuấn viện dẫn, nhu cầu nhà ở cho thuê do các địa phương dự kiến đến năm 2030 vào khoảng 217.430 căn, chủ yếu là nhà ở xã hội và nhà lưu trú công nhân.

Đây là một khoảng trống thị trường đáng chú ý, nhất là tại những khu vực tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, trung tâm dịch vụ và các đô thị lớn. Với người lao động trẻ, chuyên gia nước ngoài và những gia đình chưa đủ tích lũy, thuê nhà có thể là phương án phù hợp hơn so với việc vay vốn dài hạn để mua nhà.

Về phía doanh nghiệp, nhà ở cho thuê cũng mở ra một mô hình kinh doanh khác biệt. Thay vì phát triển dự án, bán sản phẩm và thu hồi vốn trong thời gian ngắn, chủ đầu tư có thể nắm giữ tài sản, khai thác cho thuê và tạo dòng tiền dài hạn.

Tuy nhiên, mô hình này đòi hỏi nguồn vốn dài hạn, năng lực vận hành và khả năng kiểm soát tỷ suất sinh lời. Chi phí đất đai, xây dựng và lãi vay vẫn là những yếu tố quyết định tính khả thi.

Giá nhà vượt khả năng chi trả thị trường cần một hướng đi khác
Luật sư Phạm Thanh Tuấn - Cuyên gia pháp lý bất động sản

Một điểm đáng chú ý mà luật sư Phạm Thanh Tuấn đưa ra là cơ chế thí điểm tại Hà Nội theo Nghị quyết 72/2026/NQ-HĐND. Theo đó, dự án đáp ứng điều kiện có thể được xem xét cơ chế chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư không thông qua đấu giá, đấu thầu; đồng thời kết hợp 50% diện tích nhà ở cho thuê được miễn tiền sử dụng đất với 50% diện tích nhà ở để bán thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Cách tiếp cận này được mô tả là mô hình “lấy nhà ở thương mại nuôi nhà ở cho thuê”, nhằm tạo thêm động lực cho doanh nghiệp tham gia phân khúc có thời gian thu hồi vốn dài.

Luật sư Phạm Thanh Tuấn Tại đưa ra ví dụ về hai dự án tại Hà Nội là dự án nhà ở cho thuê tại khu đất thực hiện dự án Khu công viên công nghệ thông tin Hà Nội trước đây, tại phường Long Biên, với tổng mức đầu tư 29.000 tỷ đồng; và dự án nhà ở cho thuê phục vụ tái định cư, công nhân lao động với tổng mức đầu tư 3.562 tỷ đồng.

Ở tầm vĩ mô, với Nghị quyết 303/NQ-CP ngày 30/9/2026, Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030, gồm 708.834 căn bán, thuê mua và 191.023 căn cho thuê.

Những định hướng này cho thấy nhà ở cho thuê đang dần được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng của thị trường bất động sản, thay vì chỉ là hoạt động kinh doanh phụ trợ. Tuy nhiên, để phân khúc này phát triển thực chất, chính sách ưu đãi phải đi cùng khả năng huy động vốn, cơ chế giá thuê phù hợp và hệ thống quản lý vận hành chuyên nghiệp. Vấn đề đặt ra không phải chỉ là xây thêm bao nhiêu căn nhà mà là xây đúng loại sản phẩm, đúng địa bàn và đúng nhóm khách hàng.

Thị trường bất động sản sẽ khó phát triển bền vững nếu nguồn cung liên tục tăng nhưng người có nhu cầu thực vẫn không thể tiếp cận. Bởi vậy, thước đo của chu kỳ mới không nên chỉ là số dự án được phê duyệt hay số sản phẩm mở bán, mà còn phải là số căn nhà thực sự đến được với người dân.

Phượng Hòa