Giá thực phẩm đang ở mức cao nhất trong hơn một năm, nhiều mặt hàng còn đắt

Theo các nhà quan sát thị trường, giá thực phẩm gần đây đã tăng lên mức cao nhất trong 18 tháng và một số mặt hàng ​​sẽ tiếp tục tăng. Dữ liệu do Tổ chức Nông lương (FAO) của Liên hợp quốc tổng hợp, cho thấy vào tháng 10, giá hàng hóa lương thực thế giới ở mức cao nhất kể từ tháng 4 năm 2023.

Chỉ số giá thực phẩm của FAO, theo dõi giá của năm nhóm thực phẩm gồm: ngũ cốc, thịt, sữa, dầu thực vật và đường, đã tăng 2% vào tháng 10, chủ yếu do giá dầu thực vật tăng vọt.

Từ tháng 1 đến tháng 10, danh mục dầu thực vật có mức tăng giá lớn nhất, tăng 24% do giá dầu cọ, đậu nành, hướng dương và hạt cải dầu tăng. Tiếp theo là danh mục sữa, tăng 17% so với đầu năm, dẫn đầu là giá phô mai và bơ. Danh mục thịt của chỉ số này tăng 10% kể từ đầu năm.

Ngược lại, nhóm ngũ cốc, chủ yếu bao gồm lúa mì và gạo, giảm 4,5%, trong khi đường giảm gần 5% so với cùng kỳ năm trước. Theo các nhà phân tích, các yếu tố về phía cung, từ thời tiết đến thách thức về vận chuyển, là những động lực chính khiến giá thực phẩm tăng mạnh.

Chỉ số giá thực phẩm của FAO đo lường giá hàng hóa thô thay vì giá bán lẻ, nhưng mức tăng này cho thấy giá thực phẩm cao có thể tiếp tục ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Dưới đây là một số mặt hàng thực phẩm chính có thể tăng giá mạnh hơn trên toàn cầu trong năm 2025.

Dầu cọ và các loại dầu thực vật khác

Chia sẻ với hãng tin CNBC, ông Cheang Kang Wei, một nhà môi giới nông nghiệp tại công ty dịch vụ tài chính StoneX, cho biết giá dầu thực vật dự kiến ​​sẽ tăng đáng kể vào năm tới, trong đó dầu cọ được chú ý vì nhu cầu toàn cầu cao hơn đáp ứng được hạn chế về nguồn cung.

Hiện tượng thời tiết El Nino gần đây nhất đã ảnh hưởng đến việc trồng cây cọ ở Indonesia, quốc gia sản xuất dầu cọ lớn nhất và chiếm hơn một nửa nguồn cung của thế giới, theo đơn vị nghiên cứu BMI của Fitch Solutions.

Theo hiệp hội dầu cọ Indonesia, sản lượng trong nước trong 8 tháng đầu năm 2024 đã giảm gần 5% so với cùng kỳ năm ngoái.

”Điều này càng trở nên trầm trọng hơn do Indonesia thúc đẩy sử dụng nhiều dầu cọ hơn để sản xuất nhiên liệu sinh học, khiến nguồn cung càng trở nên eo hẹp hơn”, ông Kang Wei chia sẻ.

Cũng theo nhà môi giới StoneX, các loại dầu thực vật khác, chẳng hạn như dầu hạt cải, cũng có thể trở nên đắt hơn do những thách thức tương tự về nguồn cung.

Thịt bò

Giá thịt bò đã tăng vọt do hạn hán ở vùng đồng bằng phía Nam Hoa Kỳ, làm “giảm nghiêm trọng” đàn gia súc, Stephen Nicholson, chiến lược gia tại ngân hàng kinh doanh nông nghiệp Rabobank, cho biết.

Hoạt động chăn nuôi bò thịt phụ thuộc vào lượng mưa để sản xuất thức ăn cho đàn gia súc của họ dễ bị hạn hán. Trong thời kỳ khô hạn khi sản lượng thức ăn chăn nuôi và khả năng cung cấp thức ăn cho gia súc giảm, người chăn nuôi thường phải mua thêm thức ăn hoặc giảm quy mô đàn gia súc của họ, dẫn đến chi phí cao hơn.

Hoa Kỳ là nước sản xuất thịt bò lớn nhất thế giới và là một trong những nước xuất khẩu hàng đầu. Dữ liệu từ FactSet, cho thấy giá tương lai của gia súc thịt được giao dịch trên Sàn giao dịch hàng hóa Chicago tăng 16% lên 2,59 USD/1 pound tính đến thời điểm hiện tại. Gia súc thịt là gia súc non đủ trưởng thành để được vỗ béo để giết mổ.

Rabobank và Hội đồng phát triển nông nghiệp và làm vườn của Vương quốc Anh kỳ vọng, rằng sự suy giảm chung trong sản lượng thịt bò toàn cầu sẽ khiến giá tăng cao vào năm 2025. 

Trong một báo cáo gần đây, các nhà phân tích của Rabobank, cho rằng: “Sự sụt giảm đàn gia súc ở bốn quốc gia sản xuất thịt bò lớn nhất thế giới sẽ dẫn đến đợt giảm nguồn cung thịt bò toàn cầu đầu tiên kể từ đại dịch Covid-19”.

Cà phê và Cacao

Nhà phân tích hàng hóa của BMI, cho biết thị trường đường, cà phê và cacao phải đối mặt với sự bất ổn về giá lớn hơn các mặt hàng khác.

Trong khi giá cà phê và cacao không được phản ánh trong chỉ số FAO, giá của hai mặt hàng này phải đối mặt với “rủi ro lớn nhất”. Theo báo cáo của BMI, thời tiết bất lợi ở Brazil, nước sản xuất cà phê chính, đã thúc đẩy tâm lý lạc quan trên thị trường.

Giá cà phê tương lai giao dịch trên ICE đã tăng gần 70% tính từ đầu năm đến nay lên 3,18 USD/1 pound.

Đối với cacao, mối lo ngại về mưa lớn và chất lượng hạt thấp ở nước sản xuất lớn nhất Bờ Biển Ngà cũng gây áp lực tăng giá cacao. Điều kiện thời tiết và dịch bệnh đầy thách thức đã ảnh hưởng đến sản xuất ở Tây Phi, nơi chiếm khoảng 70% nguồn cung cacao toàn cầu.

Mặc dù giá đã giảm nhẹ so với mức cao kỷ lục, giá cacao tương lai vẫn duy trì ở mức cao hơn mức bình thường, hiện nó đang giao dịch ở mức 9.425 USD một tấn trên Sàn giao dịch liên lục địa Hoa Kỳ.

Các nhà phân tích của Citi Bank, cho biết: “Nguy cơ đà tăng giá tái diễn trong 2-3 tháng tới là rất cao”, đồng thời dự kiến ​​giá cacao sẽ tăng lên 10.000 USD một tấn trong vòng ba tháng tới.

Ca cao là thành phần chính trong sô-cô-la và giá của loại thực phẩm được yêu thích này cũng bị ảnh hưởng theo.

Trái cây và rau quả

Giáo sư kinh tế nông nghiệp và thực phẩm tại Trường Kinh tế và Quản lý Ứng dụng Charles H. Dyson, ông Bradley Rickard, cho biết một mặt hàng sẽ “bị ảnh hưởng lớn” bởi các chính sách do Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ Trump đề xuất sẽ là trái cây và rau quả.

Ông Rickard, cho biết: ”Điều này sẽ còn phức tạp hơn nữa nếu những thay đổi chính sách khác ảnh hưởng đến nguồn cung lao động nông nghiệp tại Hoa Kỳ”.

Trong bối cảnh, Tổng thống mới đắc cử ông Donald Trump gần đây tuyên bố sẽ áp thuế bổ sung 10% đối với hàng hóa từ Trung Quốc và 25% đối với hàng hóa từ Canada và Mexico.

Riêng Hoa Kỳ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề hơn. Theo số liệu mới nhất của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, năm 2022, Mexico chiếm 69% lượng rau nhập khẩu và 51% lượng trái cây tươi nhập khẩu của Hoa Kỳ .

Dữ liệu từ Đại học California, cho thấy Mexico là nhà cung cấp chính nhiều loại nông sản cho Hoa Kỳ, bao gồm bơ, cà chua, quả mâm xôi, ớt chuông và dâu tây.

Ông Rickard cho biết thêm, rằng những mặt hàng thực phẩm có thể tăng giá nhiều nhất là những mặt hàng không được sản xuất trong nước.

Theo các nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Chính sách Lương thực Quốc tế, khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1, có thể sẽ có một “cuộc chiến thương mại mới” với Trung Quốc, điều này có thể gây gián đoạn rất lớn cho hoạt động thương mại nông nghiệp. Và giá đậu nành, gia cầm và thịt có thể biến động nếu Trung Quốc trả đũa.

Minh Đức