Gỡ rào cản cho hoạt động XNK và thương mại, ngành hải quan đã rà soát gần 100 văn bản

Thông tin tại Tọa đàm “Hoàn thiện chính sách thuế, hải quan, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển”tổ chức ngày 16/10, ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan cho biết: cơ quan Hải quan đã rà soát gần 100 văn bản quy phạm pháp luật để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ những quy định không còn phù hợp, tháo gỡ rào cản cho hoạt động XNK và thương mại.

Chỉ tính riêng năm 2025, Cục Hải quan đã thực hiện rà soát tổng thể toàn bộ 214 TTHC do cơ quan Hải quan trực tiếp thực hiện và 29 điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của cơ quan Hải quan.

Qua kết quả rà soát, Cục Hải quan đã tham mưu đề xuất Bộ Tài chính phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 39 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và trình Chính phủ phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa đối với 39 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và bãi bỏ 15 điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, tuy nhiên, ông Trần Đức Hùng cho rằng vẫn còn nhiều áp lực về mục tiêu cắt giảm TTHC. Trong đó, để đảm bảo việc cắt giảm TTHC đòi hỏi phải số hóa chứng từ, hồ sơ, điện tử hóa; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đẩy mạnh việc thu thập thông tin ở các khâu trước và sau thông quan, điều này đòi hỏi các bộ phận nghiệp vụ, các đơn vị hải quan nơi làm thủ tục hải quan, nơi quản lý lưu giữ hàng hóa, nơi quản lý cơ sở sản xuất phải có sự phối hợp chặt chẽ, đặc biệt là trong bối cảnh toàn ngành đang thiếu biên chế thì việc này lại càng thêm khó khăn.

Theo ông Hùng, TTHC là đảm bảo tính minh bạch trong quản lý nhà nước, việc cắt giảm TTHC có thể dẫn đến khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan Hải quan trong công tác quản lý, dễ dẫn đến lợi dụng sự thông thoáng của pháp luật để vi phạm.

Khó khăn nữa đến từ quy trình ban hành văn bản phức tạp và việc tham vấn ý kiến trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật. Mặc dù Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 mới ban hành đã cho phép rút ngắn thời gian xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, song trình tự thủ tục về cơ bản không thay đổi nhiều, thậm chí còn phát sinh thêm một số việc trong quá trình tổ chức thực hiện.

Chưa kể chất lượng tham gia ý kiến của các đối tượng liên quan chưa sâu sát, chưa thực sự nghiêm túc, chưa phản ánh đúng vấn đề, chưa dự báo được những vấn đề phát sinh dẫn đến văn bản ngay sau khi ban hành lại phát sinh vướng mắc.

Đồng thời trong quá trình xây dựng văn bản, đơn vị chủ trì gặp nhiều khó khăn khi xảy ra vấn đề mang tính pháp lý, các thành viên phải chịu trách nhiệm.

Không chỉ vậy, văn bản khi xây dựng phải đảm bảo sự thống nhất với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật khác; phải cân nhắc giữa mục tiêu tạo thuận lợi và quan lý, nếu việc tạo thuận lợi bị các đối tượng thực hiện lợi dụng những kẽ hở của văn bản để trục lợi, vi phạm, dễ dẫn tới rủi ro về pháp lý cho đơn vị soạn thảo.

Nguyễn Hà