Google đang gặp rắc rối lớn sau khi một thẩm phán liên bang ở Hoa Kỳ phán quyết, rằng công ty đã lạm dụng độc quyền bất hợp pháp đối với ngành công nghiệp tìm kiếm. Phán quyết này diễn ra sau phiên tòa kéo dài 10 tuần được tổ chức vào năm 2023 bắt nguồn từ vụ kiện năm 2020 do Bộ Tư pháp đệ trình.
Theo phán quyết của toà án Hoa Kỳ, Googl là công ty độc quyền và đã có hành động duy trì vị thế độc quyền của mình. Ảnh: AP
Trong phán quyết của mình, Thẩm phán Amit Mehta của Tòa án tại Quận Columbia, Hoa Kỳ đã viết, rằng: “Google là một công ty độc quyền và đã hành động như vậy để duy trì thế độc quyền của mình”. Và "Google đã vi phạm Mục 2 của Đạo luật Sherman".
Mặc dù chưa áp dụng bất kỳ biện pháp khắc phục nào đối với Google tại thời điểm viết bài. Nhưng theo trang tin công nghệ Engadget, thẩm phán có thể ra lệnh cho Google thay đổi cách thức hoạt động hoặc thậm chí bán một phần doanh nghiệp của mình.
Tuyên bố về vụ kiện, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ (BOJ), cho biết Google đã hành động bất hợp pháp để duy trì vị thế thống lĩnh trong tìm kiếm thông qua một số hành động, chẳng hạn như trả cho những công ty như Apple, Samsung và Mozilla hàng tỷ USD mỗi năm để trở thành công cụ tìm kiếm mặc định trên điện thoại và trình duyệt web của họ.
DOJ lập luận, rằng Google tạo điều kiện cho gần 90% tìm kiếm trên web và bằng cách trả tiền để trở thành tùy chọn mặc định, Google đã ngăn cản các đối thủ đạt được quy mô cần thiết để cạnh tranh. Do đó, Google được coi là hưởng lợi về cả doanh thu và thu thập dữ liệu.
"Những điểm truy cập tìm kiếm đó được cài đặt sẵn với một công cụ tìm kiếm 'mặc định'", phán quyết nêu rõ. Theo lời phân quyết, "Mặc định là cực kỳ có giá trị. Vì nhiều người dùng chỉ đơn giản là gắn bó với tìm kiếm mặc định, nên Google nhận được hàng tỷ truy vấn mỗi ngày thông qua các điểm truy cập đó. Google thu thập được khối lượng dữ liệu người dùng khổng lồ từ các tìm kiếm như vậy. Sau đó, Google sử dụng thông tin đó để cải thiện chất lượng tìm kiếm".
Theo thẩm phán Mehta, Google đã thừa nhận việc mất vị thế là công cụ tìm kiếm mặc định trên nhiều nền tảng khác nhau sẽ gây tổn hại đến lợi nhuận của công ty. Ông Mehta dẫn chứng: "Google đã dự đoán rằng việc mất Safari mặc định sẽ dẫn đến sự sụt giảm đáng kể về số lượng truy vấn và hàng tỷ USD doanh thu sẽ bị mất".
Liên quan đến quyết định của thẩm phán Quận Clumbia, Chủ tịch phụ trách các vấn đề toàn cầu của Google đã phản hồi rằng: "Quyết định này thừa nhận rằng Google cung cấp công cụ tìm kiếm tốt nhất, nhưng kết luận rằng chúng tôi không nên được phép dễ dàng cung cấp công cụ này. Chúng tôi đánh giá cao phán quyết của Tòa án rằng Google là 'công cụ tìm kiếm chất lượng cao nhất trong ngành, giúp Google giành được sự tin tưởng của hàng trăm triệu người dùng hàng ngày',
Đại diện Google cũng nhấn mạnh, rằng: “Google ‘từ lâu đã là công cụ tìm kiếm tốt nhất, đặc biệt là trên thiết bị di động', 'đã tiếp tục đổi mới trong tìm kiếm' và rằng 'Apple và Mozilla thỉnh thoảng đánh giá chất lượng tìm kiếm của Google so với các đối thủ cạnh tranh và thấy Google vượt trội hơn'. Với điều này, và với việc mọi người ngày càng tìm kiếm thông tin theo nhiều cách hơn, chúng tôi có kế hoạch kháng cáo. Khi quá trình này tiếp tục, chúng tôi sẽ vẫn tập trung vào việc tạo ra các sản phẩm mà mọi người thấy hữu ích và dễ sử dụng".
Trong phiên tòa, Google lập luận rằng thị phần đáng kể của họ là do có sản phẩm tốt hơn được người tiêu dùng đánh giá cao.
Ngoài ra, tuyên bố của DOJ cũng cho rằng Google nắm giữ độc quyền đối với các quảng cáo xuất hiện trong kết quả tìm kiếm. DOJ lập luận, rằng Google đã thổi phồng giá quảng cáo một cách giả tạo vượt quá mức giá trên thị trường tự do.
Trong phán quyết của mình, thẩm phán Mehta đồng ý rằng "Google đã thực hiện quyền lực độc quyền của mình bằng cách tính giá siêu cạnh tranh cho các quảng cáo văn bản tìm kiếm chung. Hành vi đó đã cho phép Google kiếm được lợi nhuận độc quyền". Tuy nhiên, thẩm phán nói thêm rằng Google không nắm giữ quyền lực độc quyền trên thị trường quảng cáo tìm kiếm rộng lớn hơn.
Trong khi đó, Mehta từ chối áp dụng lệnh trừng phạt đối với Google vì không lưu giữ các tin nhắn trò chuyện của nhân viên có thể liên quan đến vụ án. Phán quyết lưu ý rằng, kể từ năm 2008, Google xóa các tin nhắn trò chuyện giữa các nhân viên theo mặc định sau 24 giờ.
Lý giải về việc này, thẩm phán Mehta viết: "Quyết định của tòa án không trừng phạt Google không nên được hiểu là dung túng cho việc Google không lưu giữ bằng chứng trò chuyện. Bất kỳ công ty nào giao cho nhân viên của mình nhiệm vụ xác định và lưu giữ bằng chứng có liên quan đều tự chuốc lấy nguy hiểm. Google đã tránh được lệnh trừng phạt trong trường hợp này. Nhưng có thể sẽ không còn may mắn như vậy trong trường hợp tiếp theo".
Google và DOJ sẽ quay lại tòa án liên bang vào tháng 9 tới đây về một vụ kiện liên quan đến công nghệ quảng cáo.
Minh Đức