Không còn những lời nhắc nhở hay gia hạn kéo dài, Hà Nội đã đặt ra “hạn chót” cho gần 300 dự án chậm triển khai. Sau nhiều năm để đất bỏ hoang, đây được xem là cuộc thanh lọc lớn nhất nhằm chấm dứt tình trạng lãng phí tài nguyên đất đai và khơi thông nguồn lực phát triển.
Dự án chậm triển khai: Bức tranh kéo dài suốt nhiều năm
Ngày 24/7/2026, UBND thành phố Hà Nội có Thông báo 1077/TB-UBND về việc khẩn trương hoàn thành các thủ tục đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Theo đó, danh sách gần 300 dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách chậm triển khai mà UBND TP Hà Nội vừa công bố không đơn thuần là một danh sách hành chính. Đó là bức tranh phản ánh nhiều tồn tại của thị trường bất động sản Thủ đô suốt hơn một thập kỷ.
Danh mục trải rộng trên hầu hết địa bàn thành phố, từ khu vực nội đô như Cầu Giấy, Hoàng Mai, Hà Đông, Tây Hồ, Thanh Xuân đến các vùng phát triển mới như Hoài Đức, Mê Linh, Đông Anh, Thạch Thất, Quốc Oai, Sóc Sơn...
Dự án xây dựng trung tâm thương mại, văn phòng và siêu thị Việt Phương - tại Long Biên
Điều đáng chú ý là nhiều dự án từng được kỳ vọng trở thành các khu đô thị hiện đại, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học hay khu công nghiệp quy mô lớn nhưng đến nay vẫn dở dang, bỏ hoang hoặc chưa thể khởi công.
Riêng tại Hoài Đức - địa phương đang hướng tới phát triển đô thị trung tâm phía Tây - hàng loạt dự án lớn xuất hiện trong danh sách như Nam An Khánh mở rộng, Bắc An Khánh, Vân Canh, Orange Garden, TCL Sơn Đồng...
Hay tại Hà Đông, nhiều dự án quen thuộc cũng được nhắc tên như Khu nhà ở Văn La (SJ Group); Khu đô thị Kiến Hưng; Dương Nội; TSQ; Booyoung; Thanh Hà Cienco5; cùng nhiều tổ hợp thương mại, bệnh viện, trường học...
Trong khi đó, Mê Linh tiếp tục là “điểm nóng” với hàng chục dự án nhà ở, khu đô thị, sân golf, khu nghỉ dưỡng, khu sinh thái được giao đất từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa hoàn thành. Danh sách này cho thấy tình trạng chậm triển khai không còn là hiện tượng cá biệt mà đã trở thành vấn đề mang tính hệ thống.
Không chỉ là câu chuyện tiến độ, mà là sự lãng phí khổng lồ của nguồn lực đất đai, bởi đằng sau mỗi dự án chậm triển khai là một phần quỹ đất bị bỏ hoang, lãng phí, không được đưa vào sử dụng hoặc sử dụng sai mục đích, hàng nghìn hecta đất đã được giao cho doanh nghiệp nhưng không thể đưa vào khai thác.
Nơi đáng lẽ trở thành khu dân cư mới chỉ còn là bãi cỏ mọc um tùm. Nơi dự kiến xây trung tâm thương mại vẫn chỉ là hàng rào tôn. Không ít dự án mới chỉ hoàn thành vài hạng mục hạ tầng rồi bỏ dở, tạo nên những đô thị bỏ hoang giữa vùng phát triển.
Sự lãng phí này không chỉ nằm ở giá trị quyền sử dụng đất, nó còn kéo theo hàng loạt hệ quả khiến nguồn thu ngân sách từ đất bị chậm lại; hạ tầng khu vực đầu tư dang dở; người dân nằm trong vùng quy hoạch nhiều năm không thể xây dựng, chuyển nhượng hoặc ổn định cuộc sống;
chi phí xã hội gia tăng khi các khu đất bỏ hoang gây mất mỹ quan, phát sinh vi phạm trật tự xây dựng.
Đáng nói hơn, nhiều dự án từng được gia hạn, điều chỉnh tiến độ nhiều lần nhưng vẫn không có chuyển biến hoặc chuyển biến không đáng kể. Điều này khiến nguồn lực đất đai bị lãng phí trong thời gian dài, trong khi nhu cầu phát triển đô thị, nhà ở và hạ tầng của Hà Nội ngày càng lớn.
Thời gian tháng 8 - Phép thử năng lực thật sự của các chủ đầu tư
Điểm khác biệt của lần rà soát này là Hà Nội không dừng ở việc yêu cầu báo cáo. Thay vào đó, UBND thành phố yêu cầu các nhà đầu tư phải hoàn thiện toàn bộ thủ tục pháp lý trong thời hạn tối đa hai tháng kể từ khi nhận đủ hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; đồng thời những dự án đã đủ điều kiện phải khởi công ngay trong tháng 8. Các dự án đang giải phóng mặt bằng cũng phải hoàn thành công việc này trong thời hạn tối đa ba tháng đối với các trường hợp đủ điều kiện.
Landmark 51 - Tòa nhà hỗn hợp đa năng và chung cư cao cấp Vinafor - tại Hà Đông
Quan trọng hơn, thành phố khẳng định sẽ xử lý nghiêm các trường hợp: không hợp tác; không thực hiện thủ tục; không bảo đảm tiến độ; không đủ năng lực tài chính; tiếp tục chậm đưa đất vào sử dụng. Những trường hợp này sẽ bị rà soát để thu hồi dự án và thu hồi đất theo quy định. Quy định cũng áp dụng với các dự án đã nhiều lần được gia hạn nhưng vẫn không khắc phục được tình trạng chậm triển khai. Những quyết định này cho thấy Hà Nội đang chuyển từ tư duy “gia hạn” sang “sàng lọc”.
Theo đó, đối với những doanh nghiệp có năng lực, đây là cơ hội để đẩy nhanh dự án. Ngược lại, với các nhà đầu tư chỉ giữ đất hoặc thiếu nguồn lực triển khai, nguy cơ mất dự án chưa bao giờ rõ ràng như hiện nay.
Không loại trừ khả năng sau đợt rà soát này, thị trường Hà Nội sẽ chứng kiến một làn sóng tái cơ cấu quỹ đất thông qua việc thu hồi, đấu giá hoặc lựa chọn nhà đầu tư mới. Nếu điều đó diễn ra, nhiều khu đất đã “ngủ quên” hàng chục năm có thể được hồi sinh, tạo nguồn cung mới cho thị trường và giảm áp lực thiếu quỹ đất phát triển trong tương lai.
Danh sách gần 300 dự án chậm triển khai mới chỉ là điểm khởi đầu của quá trình rà soát. Điều thị trường quan tâm hơn là bao nhiêu dự án sẽ thực sự khởi công trong thời hạn thành phố yêu cầu, bao nhiêu dự án bị thu hồi và đâu là những nguyên nhân khiến từng dự án bị lãng phí, bỏ hoang, chậm triển khai suốt nhiều năm.
Phượng Hòa