Hà Nội siết chặt quản lý hoạt động đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất

Thời gian gần đây, nhiều phiên đấu giá đất liên tục được mở ra tại ven đô, có thửa đất sau đấu giá đạt ngưỡng cao gấp 2 đến 3 lần giá đất tại địa phương. UBND TP Hà Nội vừa ban hành văn bản yêu cầu siết chặt công tác đấu thầu, đấu giá đất với những dự án có sử dụng đất. Đồng thời phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cấp quận, huyện, thị xã trong việc tổ chức thực hiện.

Giá đất đấu giá tăng cao

Trên địa bàn Hà Nội, trong thời gian từ cuối tháng 7 đến nửa đầu tháng 9/2022 đã có nhiều phiên đấu giá đất được tổ chức. Đáng chú ý, tại huyện Mê Linh và Đông Anh, nhiều phiên đấu giá đất được tổ chức thành công, sau đấu giá tạo nên mức giá mới tăng cao kỷ lục.

Mê Linh được coi là tâm điểm của những cuộc đấu giá đất. Cuối tháng 7 vừa qua, phiên đấu giá đối với 33 lô đất "vàng" tại điểm X1, Tổ dân phố số 2, thị trấn Chi Đông đã diễn ra, thu hút 227 lượt khách hàng tham gia đấu giá. Kết quả, cả 33 lô đất đã được đấu giá thành công.

Trong đó, lô LK-B-01 có diện tích 160m2 có mức giá trúng cao nhất 93 triệu đồng/m2, tương đương gần 15 tỷ đồng, chênh 8,4 tỷ đồng. Bên cạnh đó, 01 lô góc ký hiệu LK-A-01 có diện tích 193m2, cũng được đấu thành công với mức trúng 87,2 triệu đồng/m2, tương đương 16,8 tỷ đồng, chênh 8,3 tỷ đồng so với giá khởi điểm. Các lô còn lại thuộc băng 1 đường Chi Đông có giá trúng dao động từ 70 triệu đồng - 75 triệu đồng/m2. Các lô băng 2 có giá trúng dao động từ 45 triệu đồng - 62 triệu đồng/m2.

Tổng số tiền trúng đấu giá của 33 lô đất là gần 226 tỷ đồng (chênh 96,5 tỷ đồng so với giá khởi điểm).

Cũng trên địa bàn huyện Mê Linh, ngày 08/08/2022, 20 thửa đất tại điểm X2, thôn Yên Vinh, xã Thanh Lâm với tổng diện tích 1.655m2 đã được đấu giá thu về gần 76 tỷ đồng, trong đó nhiều thửa đất trúng đấu giá đạt hơn 70 triệu đồng/m2, tăng gần gấp đôi so với mức giá khởi điểm.

Tiếp đến, ngày 26/8, huyện tiếp tục tổ chức đấu giá đợt 2 tại điểm X2, thôn Yên Vinh, xã Thanh Lâm. 12 thửa đất đã được đưa ra đấu giá thành công, giá trúng cao nhất 55,1 triệu đồng/m2, giá trúng thấp nhất 32,3 triệu đồng/m2. Tổng số tiền trúng đấu giá của 12 thửa đạt gần 43,5 tỷ đồng (chênh 10,7 tỷ đồng so với giá khởi điểm).

Trong khi đó, tại huyện Động Anh, sáng 23/7, phiên đấu giá quyền sử dụng đất để xây dựng nhà ở tại điểm X4 thôn Đoài, xã Kim Nỗ đã đấu giá 18 thửa đất với diện tích 1.438,1m2. Giá khởi điểm thấp nhất từ 40,8 triệu đồng/m2, cao nhất là 55,1 triệu đồng/m2 tuỳ theo diện tích và vị trí. Kết quả có 18 khách hàng trúng đấu giá, với giá trúng đấu giá cao nhất là 105,2 triệu đồng/m2, giá trúng đấu giá thấp nhất là 46,8 triệu đồng/m2. Sau đấu giá, tổng số tiền thu về gần 100 tỷ đồng.

Phiên đấu giá tiếp theo được tổ chức vào ngày 13/08/2022 tại các xã trên địa bàn, đấu giá quyền sử dụng 18 thửa đất với sự tham gia của 200 hồ sơ.

Tại khu đất X2 thôn Mai Châu, xã Đại Mạch khách hàng tham gia đấu giá 5 thửa, khởi điểm 47 - 53,8 triệu đồng/m2. Kết quả thửa đất có giá trúng cao nhất là 106,9 triệu đồng/m2, thửa có giá thấp nhất là 97,4 triệu đồng/m2, gấp đôi so với giá khởi điểm. Tổng số tiền thu được từ phiên đấu giá là trên 39,5 tỷ đồng. 

Còn tại khu đất X7 thôn Lỗ Khê, xã Liên Hà, khách hàng tham gia đấu giá 10 thửa, khởi điểm từ 20,8 đến 22,8 triệu đồng. Kết quả giá trúng cao nhất là 45,6 triệu đồng, cao hơn gấp đôi giá khởi điểm. Tổng số tiền thu được từ phiên đấu giá gần 39,5 tỷ đồng, tăng hơn 18 tỷ đồng so với giá khởi điểm.

Tương tự giá trúng đấu giá ba khu đất tại xóm Thượng, xã Uy Nỗ cũng cao gấp hơn hai lần so với giá khởi điểm được duyệt.

Việc giá đất sau đấu giá tăng cao sẽ giúp tăng nguồn thu cho ngân sách nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ gây "sốt đất", "bão giá" với thị trường. Trên địa bàn Thủ đô Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung xảy ra nhiều tồn tại, hạn chế trong công tác đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất, xuất hiện hiện tượng “cò đấu giá” hay “quân xanh, quân đỏ”. Đặc biệt là tình trạng đưa giá cao rồi bỏ cọc tạo hiệu ứng giá ảo, gây nhiễu thị trường hoặc lập hồ sơ khống để hạ thấp tài sản đấu giá làm thiệt hại ngân sách Nhà nước và gây bức xúc trong dư luận.

Một trong những sự vụ điển hình xảy ra trên địa bàn Thủ đô là tại thôn Cổ Dương, xã Tiên Dương, huyện Đông Anh, khu đất có diện tích khoảng 5ha ban đầu được Công ty CP Tư vấn thẩm định giá và đầu tư Hà Nội xác định giá trị bán đấu giá khoảng 500 tỷ đồng. Nhưng doanh nghiệp tham gia đã móc nối với một số cán bộ và đơn vị thẩm định hạ giá xuống chỉ còn khoảng 300 tỷ đồng, gây thất thoát ngân sách Nhà nước 200 tỷ đồng. Để hợp thức hóa chứng từ, thủ tục các đối tượng lập khống 12 phiếu khảo sát đưa vào hồ sơ.

Đến ngày 10/11/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Công an TP Hà Nội) đã tống đạt quyết định khởi tố, bắt tạm giam 8 bị can liên quan trực tiếp đến vụ việc, trong đó có cả người đứng đầu doanh nghiệp tham gia đấu giá và cán bộ trong cơ quan Nhà nước của TP Hà Nội. Bên cạnh việc làm khống hồ sơ để hạ giá tài sản, tình trạng bỏ giá cao để trúng đấu giá sau đó bỏ cọc cũng xuất hiện trên địa bàn Hà Nội, mặc dù đây mới chỉ dừng lại ở mức độ nhỏ lẻ, cá nhân nhưng cũng gây ra ảnh hưởng xấu cho công tác đấu giá và thị trường nhà đất.

Siết chặt quản lý hoạt động đấu thầu, đấu giá

Trước những diễn biến tiêu cực này, mới đây, UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định 32/QĐ-UBND về việc tiếp tục yêu cầu siết chặt công tác đấu thầu, đấu giá đất đai đối với những dự án đầu tư có sử dụng đất của tổ chức đấu thầu. Đồng thời phân cấp mạnh hơn cho chính quyền cấp quận, huyện, thị xã trong việc tổ chức thực hiện.

Theo đó, tại Quyết định 32/QĐ-UBND UBND TP Hà Nội yêu cầu đẩy mạnh phân cấp cho chính quyền cơ sở trong công tác tổ chức đấu giá đất tại dự án đầu tư có sử dụng đất. Cụ thể, đã phân công công việc cụ thể cho các cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND TP và UBND các quận, huyện, thị xã trong việc cung cấp thông tin và giải quyết thủ tục hành chính thuộc chức năng, nhiệm vụ theo quy định và phân cấp, ủy quyền thực hiện một số nội dung công việc liên quan đến đất đai.

Sở Quy hoạch - Kiến trúc hướng dẫn, cung cấp thông tin quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng; giải quyết thủ tục thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh nhiệm vụ lập quy hoạch, đồ án quy hoạch chi tiết; chấp thuận tổng mặt bằng.

Sở KH&ĐT hướng dẫn, cung cấp thông tin, giải quyết thủ tục về chấp thuận, điều chỉnh chủ trương đầu tư; Cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký và thủ tục đầu tư khác theo quy định pháp luật;

Sở TN&MT hướng dẫn, cung cấp thông tin về quy hoạch, kế hoạch, chính sách quản lý đất đai, môi trường; hướng dẫn, giải quyết thủ tục đất đai, báo cáo đánh giá tác động môi trường, kế hoạch bảo vệ môi trường; hướng dẫn, công tác đo đạc và bản đồ.

Sở Xây dựng hướng dẫn, cung cấp thông tin, giải quyết thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực nhà ở, xây dựng, kinh doanh bất động sản, hạ tầng kỹ thuật đô thị; Hướng dẫn, giải quyết thủ tục về thẩm định dự án, thẩm định thiết kế đối với dự án, công trình thuộc ngành, lĩnh vực được giao quản lý; Cấp phép xây dựng, quản lý chất lượng công trình xây dựng; Sở GTVT hướng dẫn, cung cấp thông tin về quy hoạch chuyên ngành, quản lý công trình giao thông; hướng dẫn, giải quyết thủ tục về thẩm định dự án, thẩm định thiết kế đối với dự án, công trình thuộc ngành, lĩnh vực được giao quản lý.

Đáng chú ý, tại quyết định này UBND TP đã phân cấp, ủy quyền cho các đơn vị trong việc thực hiện công tác đấu thầu, đấu giá đất nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án trên địa bàn.

Theo đó, Chủ tịch UBND TP giao các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành trực thuộc UBND TP làm bên mời thầu tổ chức thực hiện lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án đầu tư quy mô tổng vốn từ 2.500 tỷ đồng trở lên hoặc quy mô sử dụng đất từ 10ha trở lên trong khu vực các quận, từ 25ha trở lên tại khu vực còn lại. Đồng thời, UBND quận, huyện, thị xã làm bên mời thầu tổ chức thực hiện lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án đầu tư còn lại.

Ngoài ra, trong trường hợp đặc biệt, Chủ tịch UBND TP quyết định cụ thể giao đơn vị mời thầu khi phê duyệt danh mục dự án lựa chọn nhà đầu tư. Đối với trường hợp dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ trong văn bản chấp thuận chủ trương giao cho UBND TP tổ chức thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, Sở KH&ĐT đề xuất, báo cáo Chủ tịch UBND TP giao đơn vị tổ chức đấu thầu theo quy định.

Trước đó, từ đầu năm 2022 đến nay, UBND TP Hà Nội cũng đã ban hành nhiều văn bản mới và văn bản sửa đổi, bổ sung quy định về quy trình, thủ tục, siết chặt công tác quản lý trong hoạt động đấu thầu, đấu giá đất đai trên địa bàn. Cụ thể như Quyết định 24/2022/QĐ-UBND sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định 27/2020/QĐ-UBND về đấu giá quyền sử dụng để giao đất có thu tiền sử dụng hoặc cho thuê đất; Công văn 2269/UBND-TNMT tăng cường kiểm soát, chỉ đạo để đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác đấu giá; Công văn 2807/UBND-TNMT tăng cường công tác quản lý đất đai trong tình hình hiện nay.

Việc UBND TP Hà Nội tăng cường phân cấp cho các quận, huyện, thị xã trong công tác thực hiện tổ chức đấu thầu, đấu giá quyền sử dụng đất là phù hợp, để giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, tăng thu cho ngân sách Nhà nước. Cùng với đó nâng cao vai trò, trách nhiệm của mỗi địa phương, góp phần ổn định giá của thị trường bất động sản. 

Hồng Quang