Hà Nội sẽ xử lý dứt điểm đối với các dự án có sử dụng đất nhưng chậm thực hiện đầu tư; trường hợp cố ý chây ì thì kiên quyết thu hồi… Ngoài ra, thành phố sẽ nghiên cứu áp dụng biện pháp chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý hững trường hợp vi phạm về quản lý, sử dụng nhà đất công phức tạp, kéo dài; trường hợp nợ nghĩa vụ tài chính khó có khả năng thu hồi.
Chấm dứt tình trạng sử dụng tài sản công không đúng quy định
Mới đây, UBND TP. Hà Nội đã ban hành kế hoạch 155/KH – UBND về triển khai thực hiện Đề án quản lý sử dụng và khai thác hiệu quả tài sản công của thành phố giai đoạn 2023 -2025, định hướng giai đoạn 2026 – 2030.
Theo đó, Hà Nội đặt mục tiêu ở giai đoạn 2023 -2025, 100% tài sản công của thành phố hiện có phần mềm cơ sở dữ liệu tập trung được cập nhật đầy đủ và chính xác theo quy định; Đẩy nhanh tiến độ rà soát, phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước của thành phố; Chấm dứt tình trạng sử dụng tài sản công cho thuê cho mượn, liên doanh, liên kết không đúng quy định; Xử lý, khắc phục dứt điểm các vi phạm, tồn tại trong quản lý, sử dụng quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước của thành phố giao cho cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp quản lý, khai thác trên cơ sở quy định của trung ương và thành phố.
Đồng thời, nghiên cứu phương án khai thác quỹ đất hai bên tuyến đường vành đai 4 Thủ đô để tạo vốn phát triển hạ tầng giao thông; Tiếp nhận để quản lý và từng bước sử dụng khai thác hiệu quả đối với năm nhóm quỹ đất dự kiến khai thác giai đoạn 2023 - 2025, định hướng 2026 -2030.
Mụ tiêu giai đoạn 2026 -2030: 100% cơ sở nhà, do các cơ quan quản lý, tổ chức, đơn vị, đơn vị doanh nghiệp nhà nước của thành phố quản lý, sử dụng được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước; 100 % quỹ đất cũ của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp sau khi di dời do không phù hợp với quy hoạch, gây ô nhiễm môi trường được tiếp nhận và có phương án quản lý hiệu quả.
Hà Nội đang có 840 cơ sở nhà, đất chuyên dùng thuộc sở hữu Nhà nước đang được cho thuê trái phép hoặc bỏ trống.
Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, cả Thành phố hiện có 840 cơ sở nhà, đất chuyên dùng thuộc sở hữu Nhà nước đang được cho thuê trái phép hoặc bỏ trống, chưa được khai thác hiệu quả, tổng cộng là hơn 178.000m2 nhà và 155.000m2 đất. Quỹ nhà, đất này tập trung chủ yếu ở 4 quận nội đô là Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa và Hai Bà Trưng.
Hiện nay, Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội đang quản lý 803 cơ sở, Công ty TNHH MTV Kinh doanh và dịch vụ nhà Hà Nội quản lý 20 cơ sở, UBND quận Hà Đông quản lý 16 cơ sở và UBND thị xã Sơn Tây quản lý 1 cơ sở.
Đại diện của Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, quỹ nhà đang được quản lý theo quy định của Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017, Nghị định số 151/2017/NĐ-CP ngày 26/12/2017... và Quyết định số 32/2012/QĐ-UBND ngày 12/11/2012 của UBND Thành phố (quy định về quản lý, sử dụng quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước sử dụng vào mục đích kinh doanh dịch vụ trên địa bàn Thành phố Hà Nội).
Tuy nhiên, Chính phủ chưa có quy định cụ thể về việc quản lý sử dụng, khai thác đối với quỹ nhà này.
Chính vì thế, Sở Xây dựng Hà Nội đã tham mưu UBND Thành phố 2 phương án. Một là gia hạn thời gian thuê nhà chuyên dùng do Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội được giao quản lý, khai thác hết ngày 31/12/2024.
Hai là chờ đến khi Chính phủ ban hành Nghị định về việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở, giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác.
Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý vi phạm phức tạp, kéo dài
Tại kế hoạch 155/KH – UBND, Hà Nội cũng đã đề ra các phương án xử lý cụ thể cho từng loại hình nhà, đất công. Theo đó, với quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước của thành phố giao các tổ chức, đơn vị kinh doanh nhà, quản lý, khai thác, thành phố sẽ rà soát thống kê toàn bộ, tổ chức phân loại theo từng nhóm nhà, phương án sử dụng, đối tượng thuê, vướng mắc, vi phạm để làm cơ sở đề xuất các kế hoạch, lộ trình xử lý, biện pháp khắc phục tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý quỹ nhà thuộc sở hữu nhà nước.
Kiên quyết thu hồi để quản lý, xử lý theo quy định các diện tích nhà, đất phải bàn giao về thành phố, không sử dụng, sử dụng không đúng quy định, sử dụng kém hiệu quả, nợ nghĩa vụ tài chính về nhà, đất kéo dài và lập phương án sử dụng, khai thác hiệu quả nhà, đất đã thu hồi chưa sử dụng để phát huy nguồn lực các tài sản này; Phân loại và xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm như nợ đọng tiền thuê, bị chiếm dụng hoặc tự bố trí cho thuê trái phép, vi phạm trật tự xây dựng, có tranh chấp, khiếu kiện về quyền sử dụng, quyền sở hữu. Trên cơ sở phân loại, trường hợp vi phạm phức tạp, kéo dài nghiên cứu áp dụng biện pháp chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xử lý.
Nhà chuyên dùng 22 Lương Ngọc Quyến biển hiệu nhỏ bên trên ghi Công ty CP xuất nhập khẩu lương thực- thực phẩm Hà Nội, tầng 1 được thuê lại kinh doanh hàng ăn.
Trên cơ sở kết quả kết quả phân loại nợ nghĩa vụ tài chính đối với quý nhà thuộc sở hữu nhà nước, thành phố sẽ tập trung triển khai giải pháp xử lý dứt điểm từng nhóm nợ đọng. Cụ thể, đối với nợ luân chuyển và có khả năng thu hồi, tiếp tục thông báo, đôn đốc chuyên thu tiền nhà. Đối với nợ khó thu, có phương án xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý các trường hợp đã hết hạn hợp đồng thuê, khẩn trương thu hồi về thành phố đối với trường hợp không đủ điều kiện thuê nhà để lập phương án đấu giá cho thuê, nghiên cứu chế tài xử lý phong tỏa tài sản, cưỡng chế thuế của đơn vị nợ tiền thuê nhà.
Đối với nợ xấu, khó có khả năng thu hồi, thiết lập hồ sơ vi phạm gửi cơ quan thanh tra, cơ quan điều tra xử lý theo quy định…
Còn với trụ sở làm việc, công trình sự nghiệp giao cơ quan, tổ chức, đơn vị doanh nghiệp nhà nước trực tiếp quản lý sử dụng thì sẽ đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ pháp lý về nhà đất, khẩn trương hoàn thành rà soát, lập và phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý nhà đất thuộc phạm vi quản lý của thành phố. Đồng thời, rà soát, ban hành đầy đủ hệ thống tiêu chuẩn định mức sử dụng diện tích chuyên dùng theo quy định.
Về đất đai, thành phố sẽ xây dựng đề án khai thác nguồn lực đất đai để tạo vốn phát triển kinh tế xã hội Hà Nội giai đoạn 2023 - 2025 và giai đoạn tiếp theo; Xây dựng đề án khai thác các quỹ đất phụ cận các đường giao thông trọng điểm để tạo nguồn vốn tái đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông, quỹ đất dự kiến đối ứng cho các dự án BT nay không đủ điều kiện triển khai theo quy định của Luật Đầu tư; Tập trung hoàn thành quy hoạch thành phố từng thời kỳ; Điều chỉnh tổng thể quy hoạch chung xây dựng thủ đô, quy hoạch các đường vành đai, quy hoạch khu đô thị, quy hoạch đô thị vệ tinh, quy hoạch chung đô thị còn lại, quy hoạch sử dụng đất cấp huyện từng thời kỳ.
Tập trung thực hiện danh mục dự án thu hồi đất, dự án chuyển mục đích trồng lúa, đất rừng phòng hộ; kế hoạch sử dụng đất cấp huyện hằng năm được cấp có thẩm quyền phê duyệt đảm bảo chất lượng.
Ngoài ra, thành phố cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính về đất đai, tập trung tháo gỡ vướng mắc trong khâu tổ chức thực hiện thu hồi đất; bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; xác định nghĩa vụ tài chính về đất; bàn giao đất, cấp chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Ưu tiên bố trí nguồn vốn thực hiện công tác giải phóng mặt bằng; đẩy mạnh thu hồi đất theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tạo quỹ đất sạch để đấu giá quyền sử dụng đất. Rà soát, đôn đốc để tiếp nhận quỹ nhà 30 % - 50 %, quỹ đất 20 % - 25 % tại các dự án phát triển nhà ở trên địa bàn phải giao lại cho thành phố theo quy định. Khẩn trương đôn đốc công tác di dời đối với những cơ sở nhà, đất gây ô nhiễm môi trường hoặc không phù hợp với quy hoạch. Quỹ đất sau khi di dời được ưu tiên để xây dựng, phát triển các công trình công cộng, công trình hạ tầng xã hội, hạ tầng kĩ thuật, không được sử dụng để xây chung cư cao tầng sai quy hoạch theo quy định của luật thủ đô.
Đối với quỹ đất đã thực hiện xong giải phóng mặt bằng hoặc cơ sở nhà, đất tiếp nhận sau khi di dời, thu hồi, khẩn trương lực phương án và tổ chức thực hiện khai thác hiệu quả theo quy định. Kiên quyết xử lý dứt điểm đối với các dự án có sử dụng đất nhưng chậm thực hiện đầu tư, chậm đưa đất vào sử dụng còn tồn động, có nguyên nhân chủ quan. Trường hợp cố ý chây ì, tiếp tục vi phạm thì kiên quyết thu hồi theo quy định pháp luật. Công khai, minh bạch thông tin đối với dự án chậm tiến độ chậm triển khai vi phạm pháp luật bị cưỡng chế, thu hồi, chấm dứt hoạt động để tạo sự đồng thuận, giám sát của người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện…
Hồng Quang