Qua thanh tra cho thấy nhiều hạn chế, thiếu sót trong công tác lập, thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật đối với một số công trình do UBND cấp xã thuộc thị xã Kinh Môn làm chủ đầu tư còn có hạn chế, chưa xác định được cụ thể khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công và việc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác dẫn đến tỷ lệ nợ đọng chi phí,...
Nhiều hạn chế, thiếu sót
Mới đây, Thanh tra tỉnh Hải Dương tiến hành kiểm tra, xác minh việc quản lý đầu tư xây dựng cơ bản đối với 36 dự án, công trình, gói dịch vụ công ích với tổng giá trị nghiệm thu, quyết toán được thanh tra là 190.743.617.016 đồng.
Trong đó, UBND thị xã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thị xã Kinh Môn làm chủ đầu tư 9 dự án, công trình với tổng giá trị được thanh tra là 109.904.221.000 đồng; UBND thị xã giao Phòng Quản lý đô thị thị xã Kinh Môn làm chủ đầu tư 12 công trình, gói dịch vụ công ích với tổng giá trị được thanh tra là 30.974.742.016 đồng; UBND các phường, xã làm chủ đầu tư 15 công trình với tổng giá trị được thanh tra là 49.864.654.000 đồng. Qua thanh tra thấy còn nhiều hạn chế, thiếu sót.
Theo đó, công tác lập, thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật đối với một số công trình do UBND cấp xã làm chủ đầu tư còn có hạn chế, chưa xác định được cụ thể khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công và việc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện dự án theo quy định của Luật Đầu tư công năm 2019, khoản 4 Điều 51 Luật Xây dựng năm 2014, dẫn đến tỷ lệ nợ đọng chi phí xây dựng còn lớn (các công trình do UBND các phường, xã: An Sinh, Thái Thịnh, Hiệp An, Lạc Long, Thượng Quận làm chủ đầu tư); cá biệt có 2 công trình nợ đọng 100% chi phí xây dựng (công trình Hạ tầng kỹ thuật điểm dân cư mới Đìa Đình - Khu dân cư Nhất Sơn, phường Thái Thịnh; công trình Xây dựng Nhà làm việc 1 tầng 8 phòng, cải tạo sửa chữa nhà làm việc 2 tầng 8 phòng và khuôn viên Trạm Y tế phường Hiệp An).
Về giai đoạn thực hiện đầu tư: Chất lượng công tác khảo sát, lập thiết kế bản vẽ thi công ở một số công trình còn hạn chế, dẫn đến hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công còn có nội dung chưa đảm bảo theo quy định.
Trụ sở UBND Thị xã Kinh Môn.
Lập dự toán một số dự án, công trình còn tính sai số học, sai tăng về khối lượng thiết kế; áp dụng không đúng định mức, đơn giá; tính thuế giá trị gia tăng đối với chi phí quản lý dự án không đúng theo quy định, làm tăng giá trị gói thầu tư vấn, thi công xây dựng.
Công tác thẩm tra của các đơn vị tư vấn; công tác thẩm định của Phòng Quản lý đô thị thị xã Kinh Môn đối với thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng các dự án, công trình được thanh tra còn chưa chặt chẽ, chưa phát hiện được các sai sót do thiết kế tính sai tăng về khối lượng, áp dụng chưa đúng định mức, đơn giá và tính sai tăng thuế giá trị gia tăng đối với chi phí quản lý dự án, dẫn đến kết quả thẩm định thiết kế, dự toán còn chưa chính xác.
Nhiều dự án nghiệm thu, quyết toán là không đúng
Cũng theo Thanh tra tỉnh Hải Dương, chủ đầu tư và đơn vị trúng thầu chưa thực hiện tốt việc rà soát lại bảng khối lượng công việc theo thiết kế được duyệt, khối lượng dự thầu dẫn tới chưa phát hiện được khối lượng dự toán tính sai tăng để điều chỉnh đảm bảo phù hợp với thiết kế trước khi ký kết hợp đồng; nội dung hợp đồng thi công xây dựng chưa thể hiện chủng loại, nguồn gốc xuất xứ của vật liệu xây dựng, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị theo quy định.
Một số công trình do UBND phường An Phụ và UBND phường Hiệp An làm chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng chưa lập, trình chủ đầu tư chấp thuận kế hoạch, biện pháp kiểm tra, kiểm soát chất lượng, biện pháp thi công…
Tại công trình Nạo vét, gia cố bờ kênh Phùng Khắc, đoạn K4-K7+600 (xã Hiệp Hòa và xã Thượng Quận), biên bản nghiệm thu thiết bị thi công của nhà thầu chưa chi tiết danh mục thiết bị thi công; không có văn bản xác định nguồn gốc, xuất xứ và nghiệm thu vật liệu đầu vào là đất đồi và không có văn bản thể hiện kết quả thí nghiệm độ đầm chặt của đất đắp.
Lập bản vẽ hoàn công công trình Các hạng mục phụ trợ Trường Mầm non An Phụ (Điểm Huề Trì) chưa thể hiện đầy đủ chi tiết mặt cắt kè đá. Thi công đắp đất bờ kênh bên phải tuyến, đoạn từ K6+997 đến K7+690 công trình Nạo vét, gia cố bờ kênh Phùng Khắc, đoạn K4-K7+600 (xã Hiệp Hòa và xã Thượng Quận) thay đổi phương án từ đắp bờ kênh bên phải sang đắp bờ kênh bên trái tuyến, nhưng chưa lập hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công điều chỉnh bổ sung.
Trong đó, có công trình, nhà thầu thi công đã thi công một số công tác chưa đảm bảo theo hồ sơ thiết kế và hồ sơ hoàn công, nhưng chủ đầu tư và các đơn vị liên quan vẫn thực hiện nghiệm thu, quyết toán là không đúng quy định.
Công trình do UBND xã, phường làm chủ đầu tư, gồm: Công trình Chống sạt lở mái taluy đường giao thông xã Minh Hòa thi công đắp đất taluy bên phải tuyến không đảm bảo cao trình theo thiết kế; công trình Cải tạo, sửa chữa sân Trường Mầm non Thượng Quận, mặt sân lát gạch tezzaro bị lún, vỡ gạch ở một số vị trí; công trình Nhà lớp học 2 tầng 8 phòng Trường Mầm non Thượng Quận, gạch lát nền bị nứt vỡ ở vị trí cửa đi; công trình Xây dựng Nhà làm việc 1 tầng 8 phòng, cải tạo sửa chữa nhà làm việc 2 tầng 8 phòng và khuôn viên Trạm Y tế phường Hiệp An, hiện trạng không xây tường bồn cây theo thiết kế.
Thực hiện bàn giao đưa vào sử dụng một số công trình do UBND cấp xã làm chủ đầu tư khi chưa được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu và ra văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư là chưa đảm bảo theo quy định (công trình Xây dựng Nhà làm việc 1 tầng 8 phòng, cải tạo sửa chữa nhà làm việc 2 tầng 8 phòng và khuôn viên Trạm Y tế phường Hiệp An; công trình Cải tạo, sửa chữa sân Trường Mầm non Thượng Quận; các công trình được thanh tra do UBND phường An Phụ, UBND phường Minh Tân và UBND xã Minh Hòa làm chủ đầu tư)….
Thanh tra tỉnh Hải Dương xác định, công tác nghiệm thu, quyết toán giữa chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công xây dựng còn chưa chặt chẽ, đã nghiệm thu, xác định giá trị khối lượng công việc hoàn thành và quyết toán sai tăng chi phí xây dựng, chi phí tư vấn quản lý dự án và một số chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác với tổng số tiền là 5.647.475.676 đồng….
Để xảy ra các hạn chế, thiếu sót như đã nêu trên, trách nhiệm thuộc về: Người quyết định đầu tư, chủ đầu tư các công trình được thanh tra; các đơn vị, cá nhân thực hiện chức năng tham mưu về đầu tư xây dựng trực thuộc UBND thị xã, UBND cấp xã và các đơn vị, cá nhân có liên quan. Qua đó, Thanh tra tỉnh Hải Dương đề nghị UBND thị xã chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm sâu sắc đối với các tập thể, cá nhân liên quan.
Trước đó, Thanh tra tỉnh Hải Dương cũng đã ban hành kết luận thanh tra đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) tỉnh Hải Dương trong thực hiện công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản 4 dự án.
Theo đó, 9 gói thầu xây lắp thuộc 4 dự án, công trình được thanh, kiểm tra gồm: Dự án xử lý khẩn cấp các công trình phòng, chống khắc phục hậu quả thiên tai trên địa bàn tỉnh; Dự án tu bổ, tôn tạo hạ tầng phía trước đền Kiếp Bạc, xã Hưng Đạo, TP Chí Linh; Dự án hạ tầng kỹ thuật khu tái định cư vùng sạt lở xã Nhân Huệ, TP Chí Linh (giai đoạn 1); Dự án xây dựng đường gom Khu công nghiệp Cẩm Điền - Lương Điền (huyện Cẩm Giàng). Tổng giá trị các gói thầu xây lắp được thanh tra là hơn 149,9 tỷ đồng.
Kết luận thanh tra cho thấy, công tác QLDA ĐTXD 4 dự án, công trình trên còn có một số hạn chế, thiếu sót trong việc lập, thẩm định, phê duyệt một số chi phí chuẩn bị dự án; Lập, thẩm tra, thẩm định phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; Lựa chọn nhà thầu; Thi công, nghiệm thu, thanh quyết toán chi phí xây dựng công trình.
Cụ thể, ở giai đoạn chuẩn bị dự án, Ban QLDA ĐTXD tỉnh Hải Dương chưa lập, thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí cho một số công việc thực hiện ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi, điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi một số công trình.
Ở giai đoạn thực hiện dự án, đơn vị không khảo sát địa chất bổ sung phục vụ thiết kế điều chỉnh kết cấu móng cọc cầu Mao Điền, cầu Giát (Dự án đường gom Khu công nghiệp Cẩm Điền - Lương Điền).
Bản vẽ thiết kế cấu tạo bệ đúc dầm của dự án đường gom Khu công nghiệp Cẩm Điền - Lương Điền; Hạng mục điện chiếu sáng dự án tu bổ, tôn tạo phía trước đền Kiếp Bạc chưa thể hiện đầy đủ thông số kỹ thuật, thông số kỹ thuật một số chi tiết cấu tạo chưa thống nhất...
Thiết kế bản vẽ và biện pháp tổ chức thi công còn có hạng mục chưa phù hợp với hiện trạng và điều kiện thi công thực tế; Chưa thực hiện tính toán và kiểm soát lún nền đường phạm vi đoạn chuyển tiếp giữa đường và cầu...
Hồ sơ thiết kế một số hạng mục công trình chưa thể hiện cụ thể vị trí bãi đổ đất thải, trong quá trình thi công, nhà thầu thi công đã có văn bản thỏa thuận, xác nhận của UBND cấp xã về vị trí bãi đổ đất thải.
Đáng chú ý, dự toán thiết kế còn có sai sót do tính sai tăng khối lượng thiết kế; vận dụng, áp dụng định mức chưa phù hợp làm tăng giá trị gói thầu thi công xây dựng nhưng chưa được các bên liên quan phát hiện để điều chỉnh, giảm trừ trong quá trình lập, phê duyệt giá gói thầu, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, quyết toán với tổng số tiền hơn 887 triệu đồng.
Công tác thẩm tra, thẩm định thiết kế bản vẽ thi công, dự toán xây dựng của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn còn chưa chặt chẽ, cán bộ được giao thẩm tra, thẩm định thiết kế, dự toán chưa phát hiện được các sai sót; áp dụng định mức, đơn giá chưa phù hợp... dẫn đến kết quả thẩm tra thiết kế, thẩm định dự toán xây dựng của một số công trình chưa chính xác.
Hồng Quang