Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, Hải Phòng tổ chức chuỗi hoạt động trên toàn thành phố, hướng tới lan tỏa giá trị văn hóa, phát huy di sản, kết nối cộng đồng và nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân.
Một thành phố phát triển không chỉ được nhận diện bằng những công trình hiện đại, những khu công nghiệp hay tốc độ tăng trưởng kinh tế, mà còn bởi chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của người dân.
Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, Hải Phòng triển khai chuỗi hoạt động trên quy mô toàn thành phố, hướng tới đưa văn hóa về từng khu dân cư, phát huy giá trị di sản và khơi dậy sức mạnh cộng đồng.
Văn hóa không phải điều gì xa xôi, càng không chỉ nằm trong bảo tàng, nhà hát hay những lễ hội được tổ chức theo mùa. Văn hóa hiện diện trong nếp nhà, cách ứng xử, tiếng hát nơi khu dân cư, phong tục được gìn giữ qua nhiều thế hệ và trong sự gắn bó giữa những con người cùng chung một cộng đồng.
Bởi vậy, việc tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam không đơn thuần là một hoạt động kỷ niệm. Đây còn là dịp để nhìn lại cách chúng ta gìn giữ bản sắc, trao truyền những giá trị tốt đẹp và tạo điều kiện để mọi người dân được tiếp cận, thụ hưởng văn hóa.
Theo Kế hoạch số 420/KH-UBND ngày 20/10/2026, Hải Phòng triển khai chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Các hoạt động diễn ra từ cuối tháng 10 đến hết tháng 11, trong đó cao điểm từ ngày 18 đến 24/11.
Điểm đáng chú ý là phạm vi triển khai không giới hạn ở khu vực trung tâm hay các thiết chế văn hóa lớn, mà lan tỏa đến xã, phường, đặc khu, khu dân cư, trường học, doanh nghiệp, khu công nghiệp và những địa bàn còn khó khăn.
Thành phố đặt yêu cầu mỗi xã, phường, đặc khu tổ chức hoặc lồng ghép ít nhất một hoạt động văn hóa, văn nghệ, trải nghiệm, giáo dục di sản hoặc giao lưu cộng đồng; đồng thời có ít nhất một hoạt động thể dục, thể thao quần chúng.
Đó là cách đưa chủ trương phát triển văn hóa đến gần hơn với đời sống, để người dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn trực tiếp tham gia gìn giữ, sáng tạo và lan tỏa những giá trị văn hóa của chính cộng đồng mình.
Để văn hóa hiện diện trong từng nhịp sống
Trong tuần cao điểm từ ngày 18 đến 24/11, các địa phương tổ chức liên hoan văn nghệ quần chúng, hát dân ca, dân vũ, trình diễn nhạc cụ, trang phục truyền thống, trò chơi dân gian, giao lưu ẩm thực và giới thiệu nghề thủ công.
Ngày hội Đại đoàn kết tại khu dân cư được gắn với việc tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, biểu dương các gia đình, tập thể và cá nhân tiêu biểu trong xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững và bảo vệ môi trường.
Những hoạt động tưởng chừng bình dị ấy lại có ý nghĩa sâu sắc. Một câu hát dân ca được trao truyền cho thế hệ trẻ, một nghề thủ công được giới thiệu đến cộng đồng, một buổi giao lưu văn nghệ giúp những người hàng xóm gần nhau hơn... tất cả đều góp phần nuôi dưỡng tình yêu quê hương và sự gắn kết xã hội.
Đáng quan tâm, kế hoạch dành sự chú trọng đến khu công nghiệp, khu nhà ở công nhân và địa bàn khó khăn; tạo điều kiện để trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, công nhân và người lao động được tiếp cận văn hóa bình đẳng.
Đây là định hướng giàu ý nghĩa đối với Hải Phòng - thành phố công nghiệp, cảng biển với đông đảo người lao động đang ngày đêm đóng góp cho sự phát triển kinh tế.
Đằng sau mỗi dây chuyền sản xuất, mỗi nhà máy, công trình là những con người có nhu cầu được nghỉ ngơi, giải trí, thưởng thức nghệ thuật và chăm lo đời sống tinh thần. Một thành phố đáng sống không thể chỉ tạo ra việc làm mà còn cần tạo ra những không gian để con người được sống đầy đủ hơn.
Vì thế, đưa văn hóa đến với công nhân không nên chỉ là vài chương trình biểu diễn trong những dịp cao điểm. Điều cần hướng tới là những thư viện, sân chơi, câu lạc bộ thể thao, không gian sinh hoạt cộng đồng có thể duy trì thường xuyên, phù hợp với điều kiện và thời gian của người lao động.
Ở cấp thành phố, chương trình nghệ thuật “Sắc màu văn hóa Việt Nam” dự kiến diễn ra tối 24/11 tại Quảng trường Trung tâm Văn hóa Xứ Đông.
Trong hai ngày 21 và 22/11, không gian trải nghiệm “Một không gian - nhiều trải nghiệm” sẽ giới thiệu di sản vật thể, phi vật thể, lễ hội, phong tục, nghề thủ công truyền thống; tổ chức trình diễn nghệ thuật, giao lưu với nghệ nhân, nghệ sĩ và các hoạt động trải nghiệm dành cho người dân, học sinh, sinh viên, du khách.
Đặc biệt, Diễn đàn điện ảnh “Hải Phòng - Cửa ngõ điện ảnh” diễn ra từ ngày 21 đến 23/11, với triển lãm “Việt Nam trên màn ảnh”, chương trình Gala “Điểm hẹn Hải Phòng - Những bài hát trong phim”, khảo sát địa điểm quay phim, chiếu phim và ký kết hợp tác.
Cùng với đó là các hoạt động thư viện, triển lãm, thể thao, giới thiệu sách, số hóa tư liệu và quảng bá di sản trên môi trường số. Những chương trình này tạo thêm cơ hội để công chúng tiếp cận văn hóa bằng nhiều hình thức, đồng thời quảng bá hình ảnh một Hải Phòng năng động nhưng giàu truyền thống.
Đánh thức di sản, tạo nền tảng cho tương lai
Sau khi hợp nhất Hải Phòng và Hải Dương, không gian văn hóa của thành phố được mở rộng với hệ thống di tích, lễ hội, làng nghề, kiến trúc, phong tục và nghệ thuật dân gian phong phú.
Đây không chỉ là tài sản lịch sử mà còn là nguồn lực quan trọng cho phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa.
Mỗi di tích đều lưu giữ một phần ký ức, mỗi làng nghề đều chứa đựng kinh nghiệm và sự sáng tạo của nhiều thế hệ, mỗi lễ hội đều phản ánh đời sống tinh thần của cộng đồng. Nếu được bảo tồn và khai thác đúng hướng, những giá trị ấy có thể trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch có sức hấp dẫn, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân.
Bảo tồn di sản vì thế không thể chỉ dừng ở việc trùng tu công trình hay tổ chức những buổi trình diễn. Điều quan trọng là phải có người tiếp nối, có cộng đồng gìn giữ và có điều kiện để những giá trị truyền thống tiếp tục sống trong xã hội hiện đại.
Kế hoạch của Hải Phòng cũng đặt ra yêu cầu mỗi xã, phường, đặc khu lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện hoặc không gian văn hóa tiêu biểu để giới thiệu; đồng thời xây dựng ít nhất một mô hình có khả năng duy trì sau đợt cao điểm.
Các mô hình được khuyến khích gồm câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, không gian đọc sách, tuyến phố văn hóa, điểm giới thiệu di sản, không gian làng nghề, ẩm thực và các mô hình gia đình, dòng họ, khu dân cư cùng gìn giữ nếp sống văn minh.
Đây là điểm có ý nghĩa lâu dài. Bởi một ngày hội có thể tạo nên không khí sôi nổi trong vài ngày, nhưng một câu lạc bộ được duy trì, một không gian đọc sách được mở cửa thường xuyên hay một nghề truyền thống có thêm thế hệ kế tiếp mới là những thành quả có sức sống bền bỉ.
Thành phố khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đồng hành, tài trợ trên nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch; phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa hiện có và xem xét miễn, giảm giá vé, giá dịch vụ theo quy định.
Việc đánh giá kết quả cũng hướng tới những tiêu chí thực chất: chất lượng hoạt động, mức độ tham gia và thụ hưởng của người dân, hiệu quả sử dụng nguồn lực và khả năng duy trì mô hình sau sự kiện. Cách tiếp cận này giúp các địa phương không chỉ quan tâm đến việc tổ chức mà còn chú trọng kết quả và giá trị để lại cho cộng đồng.
Suy cho cùng, văn hóa không thể được đo đếm đơn thuần bằng số sân khấu, số tiết mục hay số người tham dự. Giá trị lớn hơn nằm ở việc người dân có thêm cơ hội tiếp cận nghệ thuật, trẻ em hiểu hơn về lịch sử quê hương, nghệ nhân có người kế nghiệp, người lao động có không gian sinh hoạt tinh thần và những cộng đồng ngày càng gắn bó.
Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 là dịp tôn vinh bản sắc dân tộc, nhưng cũng là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Khi văn hóa được nuôi dưỡng từ mỗi gia đình, lan tỏa trong từng khu dân cư và trở thành động lực gắn kết xã hội, sức mạnh cộng đồng sẽ được bồi đắp từ những điều gần gũi nhất.
Với Hải Phòng, chuỗi hoạt động năm 2026 không chỉ hướng tới một tuần lễ sôi nổi mà còn mở ra kỳ vọng về những chuyển biến lâu dài trong đời sống văn hóa. Một thành phố đáng tự hào không chỉ bởi sự phát triển mạnh mẽ, mà còn bởi biết gìn giữ ký ức, trân trọng bản sắc và để mỗi người dân đều có cơ hội sống trong một môi trường văn hóa nhân văn, giàu tình đoàn kết.
Đình Sáng