Lô thuốc Colchicina Seid số V008 được phát hiện không đạt chất lượng từ giữa tháng 6, thu hồi tại Hà Nội vào đầu tháng 7 nhưng đến cuối tháng 8 mới bị thu hồi trên toàn quốc. Hồ sơ công khai hiện vẫn thiếu những dữ liệu quan trọng nhất là bao nhiêu thuốc đã được nhập, phân phối tới đâu và tỷ lệ thu hồi thực tế là bao nhiêu.
Từ một quầy thuốc đến quyết định thu hồi toàn quốc
Ngày 15/6/2026, Viện Kiểm nghiệm thuốc Trung ương ban hành phiếu kiểm nghiệm số 56L420 đối với mẫu thuốc Colchicina Seid, hoạt chất colchicine 1 mg, lấy tại Công ty TNHH Dược phẩm Quỳnh Lan, quầy 328, tầng 3 Trung tâm Dược phẩm Hapu Medicenter, số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Hà Nội.
Mẫu thuộc lô V008, sản xuất ngày 20/5/2024, hạn dùng đến 20/5/2029. Thuốc do Seid S.A., Tây Ban Nha sản xuất và Công ty TNHH Dược phẩm Nhất Anh nhập khẩu. Kết quả kiểm nghiệm cho thấy thuốc không đạt bốn chỉ tiêu gồm tính chất, độ hòa tan, độ đồng đều hàm lượng và định lượng, được xác định là vi phạm chất lượng mức độ 2.
Đây không đơn thuần là lỗi bao bì hay nhãn thuốc. Độ hòa tan liên quan đến khả năng giải phóng hoạt chất; độ đồng đều hàm lượng và định lượng phản ánh lượng hoạt chất trong từng viên cũng như trong cả lô. Tuy nhiên, các kết quả công bố mới xác định thuốc không đạt tiêu chuẩn đăng ký, chưa cung cấp dữ liệu để kết luận cụ thể về ảnh hưởng lâm sàng đối với từng người đã sử dụng.
Đầu tháng 7, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu thu hồi lô thuốc trên địa bàn thành phố. Phạm vi xử lý còn bao gồm các cơ sở ngoài Hà Nội từng mua thuốc từ Công ty Dược phẩm Quỳnh Lan, nếu có. Doanh nghiệp liên quan phải thông báo cho các cơ sở bán buôn, bán lẻ và khám chữa bệnh để ngừng kinh doanh, sử dụng và hoàn trả thuốc.
Thuốc Colchicina. Ảnh: Minh họa.
Khoảng thời gian từ thu hồi tại Hà Nội đến thu hồi toàn quốc cần được nhìn trong quy trình kiểm nghiệm thuốc. Theo Thông tư 30/2025/TT-BYT, sau kết quả ban đầu, cơ quan quản lý có thể xử lý trên địa bàn nơi lấy mẫu đồng thời lấy thêm mẫu tại các mắt xích phân phối khác. Nếu mẫu bổ sung tiếp tục không đạt, phạm vi thu hồi được mở rộng trên toàn quốc.
Ngày 25/8, kết quả kiểm nghiệm mẫu bổ sung cho thấy thuốc tiếp tục không đạt chỉ tiêu độ hòa tan. Trên cơ sở đó, Cục Quản lý Dược ban hành Quyết định số 733/QĐ-QLD thu hồi toàn quốc lô V008; thông tin được công bố rộng rãi ngày 4/9.
Như vậy, gần hai tháng không phải là khoảng thời gian hoàn toàn chưa có biện pháp xử lý lô thuốc đã bị thu hồi cục bộ và được lấy mẫu bổ sung. Dù vậy, một câu hỏi vẫn cần được trả lời: trong thời gian chỉ áp dụng quyết định tại Hà Nội, những hộp thuốc V008 đã được phân phối đến địa phương khác có tiếp tục lưu hành hay không?
Dấu vết thị trường có, số lô vẫn là khoảng trống
Khảo sát các nguồn công khai cho thấy Colchicina Seid là thuốc kê đơn, thường được đóng hộp hai vỉ, mỗi vỉ 20 viên. Các trang giới thiệu sản phẩm mang số đăng ký VN-22254-19 vẫn có thể được tìm thấy tại một số hệ thống như Trung Tâm Thuốc Central Pharmacy và Nhà thuốc Ngọc Anh.
Tên thuốc cũng xuất hiện trong một yêu cầu chào giá mua thuốc generic cho nhà thuốc Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu năm 2026, với giá trị phần thuốc Colchicina Seid 1 mg Tablet là 6,24 triệu đồng.
Sau 2 tháng từ cảnh báo tới yêu cầu thu hồi toàn quốc, khoảng thời đó sản phẩm cùng lô Seid số V008 đã đi những đâu? Ảnh: Minh họa
Những dấu vết này cho thấy sản phẩm đã hiện diện ở cả kênh bán lẻ và mua sắm của cơ sở y tế. Nhưng chúng không chứng minh các nhà thuốc hoặc bệnh viện nói trên từng nhận lô V008. Trang bán hàng thường không hiển thị số lô; hồ sơ mua sắm công cũng chủ yếu ghi tên thuốc, hàm lượng, nhà sản xuất, số đăng ký và giá, không công khai lô sản xuất được giao thực tế.
Đây chính là khoảng trống lớn nhất của vụ thu hồi. Trong các thông báo đã công bố, chưa có số liệu về tổng số hộp hoặc viên thuốc thuộc lô V008 được nhập khẩu; số đã xuất kho; danh sách tỉnh, bệnh viện, nhà thuốc nhận hàng; số thuốc có thể đã đến tay người bệnh và số lượng được thu hồi.
Cục Quản lý Dược yêu cầu Công ty Dược phẩm Nhất Anh báo cáo danh sách phân phối trong vòng bảy ngày, hoàn thành việc thu hồi trong 15 ngày và báo cáo kết quả sau khi kết thúc. Các cơ sở bán buôn, bán lẻ và khám chữa bệnh phải ngừng cung cấp, kê đơn, cấp phát và sử dụng lô thuốc này.
Vì thời hạn báo cáo chưa kết thúc tại thời điểm công bố quyết định, chưa thể kết luận doanh nghiệp thu hồi chậm hoặc không đầy đủ. Tuy nhiên, sau thời hạn này, số lượng nhập khẩu, bản đồ phân phối và tỷ lệ thu hồi cần được công khai. Nếu thiếu ba nhóm dữ liệu đó, người dân chỉ biết một lô thuốc bị thu hồi mà không biết nó đã đi xa đến đâu.
Người đang sử dụng Colchicina Seid cần kiểm tra trực tiếp số lô in trên hộp hoặc vỉ. Nếu là V008, người bệnh nên ngừng sử dụng lô thuốc, mang sản phẩm đến nơi mua để hoàn trả và liên hệ bác sĩ hoặc dược sĩ để được hướng dẫn thuốc thay thế. Không nên tự tăng liều vì nghi ngờ thuốc kém tác dụng, cũng không nên tự ý ngừng mọi loại colchicine đang được kê mà chưa kiểm tra đúng tên thuốc và số lô.
Quốc Toản