Lựa chọn kênh đầu tư hiệu quả trong bối cảnh kinh tế Việt Nam và thế giới tiềm ẩn nhiều biến số là bài toán khó với nhà đầu tư. Trong bối cảnh bất ổn đang lan rộng hiện nay, kim loại vàng cũng có thể trở thành công cụ đầu cơ ngắn hạn. Do đó, các nhà đầu tư cần xem xét một số yếu tố quan trọng trước khi quyết định đầu tư vào kim loại vàng.
Thị trường vàng miếng SJC gần như “đóng băng”
Những tháng đầu năm, vàng trở thành kênh đầu tư có tỷ suất sinh lời vượt xa gửi tiết kiệm ngân hàng, chứng khoán… Phiên 10/5, giá vàng miếng SJC có thời điểm lên tới 92,5 triệu đồng/lượng.
Đà tăng của kim loại quý được thúc đẩy với nhiều yếu tố, từ nguồn cung eo hẹp của thị trường trong nước, nhu cầu tăng lên trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm giảm cho tới sự cộng hưởng với giá thế giới khi thị trường quốc tế có nhiều phiên lập kỷ lục.
Tuy nhiên, sau hàng loạt động thái của Ngân hàng Nhà nước như tổ chức đấu thầu vàng, giao các ngân hàng thương mại Nhà nước cùng bán vàng…, giá vàng đã "đổ đèo" và khiến tỷ suất sinh lời giảm mạnh.
Mặc dù giá không thay đổi nhưng thời điểm này, thị trường vàng miếng SJC gần như “đóng băng” khi người dân khó mua được từ các đơn vị bán vàng được chỉ định cũng như mua tại các cửa hàng trên thị trường.
Hơn 1 tháng qua, giá vàng miếng SJC vẫn giữ nguyên ở mức 74,98 - 76,98 triệu đồng mỗi lượng (mua - bán). Hiện giá vàng thế giới quy đổi theo tỷ giá chưa bao gồm thuế, phí thấp hơn giá vàng miếng khoảng 3,7-4,5 triệu đồng/lượng. Trước đó, chênh lệch giữa vàng trong nước và thế giới từng lên tới 16-20 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn có thể cao hơn vàng miếng SJC
Trong khi đó, giá vàng nhẫn liên tục biến động theo xu hướng của thị trường thế giới.
Đến sáng 09/07/2024, giá vàng nhẫn được Công ty SJC niêm yết ở mức 74.3-75.9 triệu đồng/lượng, giảm 300,000 đồng/lượng so với hôm trước. Trong khi PNJ niêm yết giá vàng nhẫn tương đương Công ty SJC, Công ty Bảo Tín Minh Châu giữ giá vàng nhẫn ở mức 75.12-76.43 triệu đồng/lượng, giảm 250,000 đồng/lượng so với phiên trước.
Giá vàng trong nước đi xuống được cho là ảnh hưởng theo giá vàng thế giới. Giá vàng giảm hơn 1% vào ngày thứ Hai (08/07), bị ảnh hưởng bởi đà leo dốc của chứng khoán Mỹ và hoạt động chốt lời của nhà đầu tư sau đợt tăng mạnh trong phiên trước đó do kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể hạ lãi suất vào tháng 9.
Từng luôn thấp hơn giá vàng miếng SJC, nhưng cùng với đà tăng giá ở thị trường thế giới, giá vàng nhẫn tròn trơn đang ngày càng tiến sát hơn với giá vàng miếng, hiện chỉ thấp hơn vàng miếng chưa đầy 1 triệu đồng/lượng (bán ra) và gần 400.000 đồng/lượng (mua vào).
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân – Giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM (UEH) cho rằng, việc giá vàng nhẫn tiệm cận với giá vàng SJC là điều rất bình thường. Vì giá vàng miếng thực sự không phải là mức giá này, đây là giá do các ngân hàng thương mại ấn định, còn giá giao dịch thật chắc chắn phải cao hơn, tức là giá được mua ở thị trường tự do.
Cách điều hành thị trường vàng đang giống như điều hành tỷ giá, giá vàng được ấn định chỉ là giá trên danh nghĩa, còn thực tế vẫn không thể bình ổn giá và người dân vẫn mua với giá cao. Trong thời gian tới, giá vàng nhẫn có thể cao hơn cả giá vàng SJC và đây là chuyện rất bình thường. Vì vàng nhẫn giao dịch theo cơ chế thị trường và được quyết định bởi tổ chức, cá nhân giao dịch trên thị trường tự do.
"Hiện nay, NHNN chỉ bình ổn giá vàng miếng SJC chứ không bình ổn giá vàng nhẫn. Về nguyên tắc, cái gì không bình ổn thì sẽ tăng," vị chuyên gia này đưa ra nhận định.
Rủi ro và hạn chế khi đầu tư vàng
Vàng là khoản đầu tư tốt nhưng chỉ nên chiếm trong danh mục đầu tư từ 5-10%. Nguyên nhân, vàng là tài sản không tạo ra dòng tiền, mà chỉ chờ giá lên. Điều này có nghĩa rằng, nếu giá không đổi, tài sản là vàng cứ đứng yên. Thậm chí giá vàng đảo chiều đi xuống, người mua vàng có khả năng bị lỗ nặng.
Khi giá vàng SJC giảm mạnh, nhiều người cảm thấy cần phải mua ngay vì bị tâm lý FOMO và hiệu ứng đám đông, mà không xem xét kỹ lý do đầu tư. Nếu vàng tăng giá mạnh, khoản đầu tư này có hiệu suất cao, nhưng chưa chắc đạt được lợi nhuận tối ưu. Bởi vì dồn hết tiền vào vàng, bạn có thể bỏ mất cơ hội đầu tư vào loại tài sản khác đang có giá và lợi nhuận hấp dẫn hơn.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị, đầu tư vàng theo cách đa dạng hóa danh mục đầu tư và giữ tài sản an toàn trước những rủi ro như lạm phát và biến động thị trường.
"Khi đầu tư vào vàng, nhà đầu tư không nhận được cổ tức hay lãi suất, điều này có nghĩa là lợi nhuận từ đầu tư vàng chủ yếu đến từ chênh lệch giá mua và giá bán" - ông Lê Thanh Hưng cố vấn chiến lược, Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Đầu tư Thanh Nam cho biết. Do đó, trong những giai đoạn giá vàng ổn định hoặc giảm, nhà đầu tư sẽ không có thu nhập từ khoản đầu tư này.
Dù vàng có thể là một kênh đầu tư an toàn trong bối cảnh kinh tế biến động, nhưng nhà đầu tư cần thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư. Những rủi ro về biến động giá, chi phí bảo quản, thanh khoản và không sinh lời từ lợi tức là những yếu tố không thể bỏ qua.
Ông Lê Thanh Hưng khuyến cáo: "Đầu tư vào vàng nên được xem là một phần trong chiến lược đa dạng hóa danh mục đầu tư, không nên đặt tất cả tài sản vào một kênh duy nhất. Sự cẩn trọng và hiểu biết sâu sắc về thị trường sẽ giúp nhà đầu tư tránh được những rủi ro không đáng có".
Kịch bản Ngân hàng Nhà nước bình ổn giá vàng thành công đã được nhiều bên dự báo từ trước. Thêm vào đó, tâm lý người dân cũng dần thay đổi khi đã nắm rõ bản chất vàng miếng thương hiệu và nhẫn trơn có chất lượng như nhau, chỉ khác về hình thức bên ngoài.
Ông Nguyễn An Huy chuyên gia hoạch định tài chính cá nhân thuộc Công ty FIDT, dự báo chênh lệch giữa vàng miếng SJC và nhẫn trơn sắp tới duy trì 1-3 triệu đồng mỗi lượng. "Các nhà đầu tư thay vì tập trung dự báo giá vàng, nên theo dõi chênh lệch giữa vàng miếng và nhẫn trơn để có cách đầu tư phù hợp", ông lưu ý.
Trung Anh