Vừa qua, Sở TN&MT tỉnh Hòa Bình đã có kết luận thanh tra quản lý sử dụng đất đối với một số DN kinh doanh cát, sỏi hai bên bờ sông Đà (TP Hòa Bình). Theo đó, hầu hết các đơn vị này đều ghi nhận vi phạm trong tuân thủ quy định pháp luật liên quan.
Theo Sở TN&MT, khu vực hạ lưu sông Đà thuộc địa phận TP Hòa Bình có 17 đơn vị sử dụng bến bãi làm nơi tập kết, kinh doanh vận chuyển cát, sỏi. Các đơn vị được thanh tra theo Quyết định 04/QĐ-STNMT ngày 3.1.2019 của GĐ Sở TN&MT đều đã ký hợp đồng thuê đất với Nhà nước. Tuy nhiên, hoạt động tập kết, kinh doanh cát, sỏi tại các bãi bồi, vùng bán ngập nước dọc hai bờ sông Đà khu vực TP Hòa Bình của các đơn vị này hiện có nguy cơ gây sạt lở bờ sông, làm ảnh hưởng đến đê điều, dòng chảy, môi trường cảnh quan của TP Hòa Bình.
Cụ thể một số trường hợp được nêu trong kết luận như sau.
 |
| Hòa Bình: Nhiều doanh nghiệp kinh doanh cát, sỏi vi phạm luật Đê điều (ảnh minh họa) |
Thứ nhất, là công ty TNHH Hường Trang. Theo hợp đồng thuê đất 192/HĐTĐ ngày 16.7.2010, Công ty có tổng diện tích thuê đất gần 3.600m2 (khoảng 1.121 m2 đất thuê và gần 2.500m2 diện tích thuê mặt nước). Kết quả đo đạc hiện trạng sử dụng đất cho thấy, Công ty sử dụng vượt ranh giới diện tích đất được thuê là 331,5m2 đất về phía lòng sông Đà.
Công ty Hường Trang đã được Cảng vụ đường thủy nội địa, khu vực II, cấp phép hoạt động từ tháng 9.2014, là bãi xếp dỡ hàng hóa thông thường. Tại thời điểm kiểm tra, Công ty chưa có thiết bị PCCC theo quy định. Đáng chú ý, vị trí tập kết cát, sỏi của DN không phù hợp với quy hoạch sử dụng cát, sỏi được UBND tỉnh phê duyệt (tại các Quyết định 946/QĐ-UBND năm 2013 và 2488/QĐ-UBND tháng 12.2017).
Ngoài ra, về lĩnh vực đê điều, Công ty đã được UBND tỉnh cho thuê đất để kinh doanh VLXD (cát, đá, sỏi). Công ty đã xây dựng công trình tại bãi sông là vi phạm Luật Đê điều; Công ty chưa có giấy phép để vật liệu tại bãi sông theo quy định tại điều 25 Luật Đê điều.
Tiếp theo, là trường hợp công ty TNHH Tuân Lộc. Theo các hợp đồng thuê đất với địa phương, Công ty được thuê 953m2 diện tích đất, hơn 2.600m2 mặt nước. Kết quả kiểm tra hiện trạng sử dụng đất cho thấy, công ty sử dụng vượt ranh giới diện tích đất được thuê là 293,5m2 đất về phía lòng sông Đà.
Hiện trạng tại thời điểm kiểm tra (về lĩnh vực xây dựng), công ty đã xây dựng 01 nhà 2 tầng. Công ty không có hồ sơ về thủ tục đầu tư xây dựng công trình (không được cấp GPXD). Bên cạnh đó, vị trí tập kết kinh doanh cát sỏi của DN không phù hợp với quy hoạch sử dụng cát, sỏi đã được UBND tỉnh phê duyệt (các năm 2013 và 2017).
Tương tự công ty Hường Trang, công ty Tuân Lộc cũng gặp vi phạm về Luật Đê điều. Cụ thể, công ty đã được UBND tỉnh cho thuê đất để kinh doanh VLXD. Công ty được thuê đất trước thời điểm tuyến đê Ngòi Dong được phân cấp thành tuyến đê cấp III năm 2016. Tại thời điểm thuê đất năm 2010, phần đất của Công ty nằm ngoài phạm vi bảo vệ đê Ngòi Dong cũ do UBND TP Hòa Bình quản lý; giới hạn phần giao đất cho Công ty thể hiện trên hồ sơ giao đất cách kè bảo vệ từ bờ trái sông Đà 20m và ở bên lòng sông. Tuy nhiên, sau khi được giao đất, Công ty đã xây dựng công trình tại bãi sông – là vi phạm Luật Đê điều. Công ty chưa có giấy phép để vật liệu tại bãi sông theo quy định tại điều 25 Luật này.
Những sai phạm nêu trên cũng được ghi nhận tại các công ty khác như Công ty TNHH MTV Quỳnh Hà, Công ty TNHH Xây dựng và dịch vụ Nam Hải. Thậm chí, có trường hợp hiện vẫn chưa nộp tiền thuê đất năm 2018 (Công ty TNHH Xây dựng Hùng Yến).
Theo cơ quan thanh tra Sở TN&MT, ngoài phần diện tích các đơn vị đã thuê với Nhà nước, có hiện tượng đổ rác thải, chất thải xây dựng lấn chiếm lòng sông, bãi bồi ven sông tại khu vực bến Thịnh Minh và bãi bồi phía sau của Công ty TNHH Xây dựng Hùng Yến.
Trước thực trạng này, Sở TN&MT kiến nghị các biện pháp xử lý cụ thể như: yêu cầu các công ty nêu trên dừng ngay việc tập kết cát, sỏi; thực hiện di dời toàn bộ cát, sỏi, máy móc, thiết bị, vật tư ra khỏi khu vực thuê đất và tự tháo dỡ các công trình xây dựng trái phép… Bên cạnh đó, Sở TN&MT giao chi cục quản lý đất đai lập hồ sơ chấm dứt cho thuê đất đối với 5 công ty theo quy định pháp luật./.
Lương Nguyên