Bộ Xây dựng đang hoàn thiện các quy định, để có cơ sở pháp lý rõ ràng cho mua - bán các sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng. Về vấn đề này, ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường Bất động sản đã nêu ra những vấn đề cần quan tâm.
Như Thương Trường đã thông tin trong bài viết “"Khoảng trống" pháp lý khiến Condotel, shophouse, homestay lỡ cơ hội phát triển”, bất động sản nghỉ dưỡng chưa thật sự phát triển nguyên nhân do khủng hoảng về pháp lý như giấy chứng nhận và vấn đề quản lý, vận hành sản phẩm. Để khắc phục những tồn tại này, tại buổi đối thoại chuyên đề "Nhận diện xu hướng thị trường bất động sản nghỉ dưỡng trong bối cảnh mới" do Tạp chí Kinh tế Việt Nam tổ chức, các chuyên gia cho rằng, thời gian tới, Bộ Xây dựng cần tiếp tục hoàn thiện các quy định, để có quy định cụ thể hơn về những vấn đề liên quan đến mẫu hợp đồng mua bán các sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng, điều kiện để được bán các sản phẩm bất động sản nghỉ dưỡng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho loại hình sản phẩm này phát triển trong tương lai.
Theo đó, ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục quản lý nhà và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng cho biết, đối với loại hình bất động sản nghỉ dưỡng, các loại hình căn hộ du lịch, biệt thự du lịch, khách sạn đã được quy định cụ thể, quản lý, sử dụng theo Luật Du lịch năm 2017 và Nghị định 168/2017/NĐ-CP về các loại hình cơ sở lưu trú du lịch.
Theo Luật Đầu tư, loại hình bất động sản du lịch nghỉ dưỡng được đầu tư theo trình tự thủ tục của một dự án có sử dụng đất thông thường. Còn theo Luật Xây dựng, dự án bất động sản nghỉ dưỡng được thực hiện như với các công trình xây dựng dân dụng có mục đích thương mại và dịch vụ. Tuy nhiên, có một số điều kiện về mẫu hợp đồng cho sản phẩm hay các điều kiện thủ tục để được bán sản phẩm hình thành trong tương lai... thì chưa được quy định một cách cụ thể.
Bộ Xây dựng đang hoàn thiện cơ sở pháp lý cho mua bán bất động sản nghỉ dưỡng.
Cũng có quan điểm trùng với ông Hà Quang Hưng, tại Hội thảo “Chính sách, pháp luật về bất động sản du lịch” do Hiệp hội bất động sản Việt Nam và Trường ĐH Luật Hà Nội tổ chức, ông Nguyễn Mạnh Khởi một Phó Cục trưởng khác của Cục quản lý nhà và thị trường bất động sản đã nêu ra những vấn đề cần quan tâm hiện nay. Theo đó, ông Khởi cho biết, có 2 vấn đề cần quan tâm hiện nay là làm sao để phát triển du lịch Việt Nam mạnh, bền vững và chính sách pháp luật về bất động sản du lịch cần khơi thông như thế nào? Hệ thống pháp luật giai đoạn 2015 chưa nêu rõ, nên cách hiểu, cách triển khai có sự khác nhau. Vì vậy, đầu tiên chúng ta cần phải làm rõ chính sách phát triển bất động sản du lịch là những chính sách gì.
Có 5 chính sách cần quan tâm: quy hoạch; pháp luật về đầu tư xây dựng bất động sản du lịch; kinh doanh bất động sản du lịch; quản lý bất động sản du lịch; sở hữu bất động sản du lịch. “Trên cơ sở 5 chính sách này đặt ra thêm 1 vấn đề nữa: bất động sản du lịch là gì? Cần cụ thể việc xếp loại hình bất động sản du lịch vào loại hình nào hay tách biệt để từ đấy quản lý. Phải hiểu rõ khái niệm này chúng ta mới có thể quản lý và phát triển. Đặc biệt là những khái niệm mới ra đời như condotel, officetel, shophouse…”, ông Khởi nói.
Đại diện Bộ Xây dựng tại hội thảo cũng cho rằng, bất động sản du lịch chịu sự điều chỉnh của nhiều hệ thống quy định khác nhau, nhưng quy định của pháp luật đất đai hay pháp luật kinh doanh bất động sản hiện hành thì không có các khái niệm riêng cho loại hình bất động sản du lịch, trong đó có condotel, resort villa, farmhouse… mà chỉ có khái niệm chung, đó là nhà, công trình xây dựng với mục đích thương mại, dịch vụ. Chỉ có pháp luật về du lịch mới có khái niệm riêng, gọi là cơ sở lưu trú du lịch và phân định thành các loại hình như khách sạn, căn hộ du lịch, biệt thự du lịch…
Đối chiếu chức năng của loại hình bất động sản mới như condotel, resort villa… với pháp luật về du lịch thì đây là một trong những loại hình cơ sở lưu trú du lịch và được quản lý sử dụng theo quy định của pháp luật về du lịch. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật hiện hành không dùng các khái niệm tiếng Anh như đã nêu trên để điều chỉnh. Do đó, dễ gây lúng túng trong quá trình thực hiện của cả chủ đầu tư, nhà đầu tư và chính quyền địa phương, phát sinh những tranh chấp trong hoạt động kinh doanh, mua bán loại hình bất động sản này, cũng có trường hợp địa phương xác định đây là loại hình nhà ở nhưng không phải là đơn vị ở.
Ths. Nguyễn Mạnh Khởi – Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường Bất động sản, Bộ Xây dựng nếu ra những vấn đề cần lưu tâm khi hoàn thiện cơ sở pháp lý cho mua bán bất động sản nghỉ dưỡng.
Theo ông Khởi, các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong công tác quản lý đầu tư, xây dựng, kinh doanh và quản lý sử dụng bất động sản du lịch, thứ nhất là về việc cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu bất động sản du lịch, nhất là các loại hình mới như căn hộ du lịch, biệt thự du lịch. Đến nay, Bộ TN-MT đã có văn bản hướng dẫn nhưng vẫn chỉ là văn bản hành chính, chưa phải văn bản quy phạm pháp luật.
Thứ 2, về hoạt động kinh doanh mua bán, cho thuê, cho thuê mua bất động sản du lịch.
Thứ 3, về quản lý, sử dụng vận hành loại hình bất động sản du lịch: đối với các loại hình bất động sản mới như biệt thự du lịch, căn hộ du lịch đều thuộc diện có thể có đa sở hữu, có các nội dung chung, riêng và dễ dẫn đến tranh chấp những quy định về quản lý kinh doanh, nhất là việc quản lý vận hành, việc xếp hạng chất lượng kinh doanh như đối với khách sạn…
Thứ 4, về việc thực thi pháp luật thì nhiều cơ quan cấp T.Ư cũng cần yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm các quy định về giao đất, cho thuê đất, quản lý đầu tư xây dựng, kinh doanh các loại hình bất động này theo đúng quy định của pháp luật hiện hành, cụ thể.
Cũng tại hội thảo, ông Trần Văn Tiến, Trưởng phòng đăng ký Đất đai, Cục Đăng ký đất đai, Bộ TN-MT, bày tỏ: với tâm thế tham dự hội thảo để lắng nghe những vướng mắc, rào cản trong quá trình phát triển bất động sản du lịch nên sẽ tiếp thu, phối hợp với các đơn bị, bộ ngành liên quan để chỉnh sửa phù hợp trong thời gian tới.
Đinh Hiệu