Hơn 1.300 dự án tồn đọng tại TP Hồ Chí Minh được rà soát, nguồn lực lớn có cơ hội được khơi thông

Sau nhiều năm nằm trong tình trạng đình trệ bởi các vướng mắc về đất đai, quy hoạch, đầu tư và thủ tục pháp lý, hàng nghìn dự án tại TP Hồ Chí Minh đang được đưa vào diện rà soát, phân loại và xử lý theo cơ chế mới. Riêng thành phố đã ghi nhận 1.338 dự án tồn đọng, với tổng diện tích hơn 30.691 ha và tổng giá trị đầu tư hơn 658.000 tỷ đồng.

Có 233 dự án đã hoàn tất tháo gỡ

Thông tin trên được Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) nêu tại Công văn số 118/2026/CV-HoREA ngày 21/9/2026, báo cáo về kết quả tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án tồn đọng, kéo dài trên cả nước và tại TP Hồ Chí Minh.

Theo HoREA, quá trình xử lý được thúc đẩy mạnh sau khi Trung ương và Quốc hội ban hành một loạt cơ chế, chính sách mới, trong đó đáng chú ý là Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Chính phủ sau đó ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 7/5/2026 hướng dẫn thực hiện cơ chế đặc thù này. Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Quyết định số 1020/QĐ-TTg ngày 9/6/2026 về kế hoạch triển khai Nghị quyết 29.

Nghị quyết 29 đặt yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải chủ động rà soát, xác định cụ thể các vướng mắc, thẩm quyền xử lý và không để dự án tồn đọng bị bỏ sót. Chính phủ đồng thời được giao chỉ đạo cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý đối với các vấn đề thuộc thẩm quyền Trung ương.

Tại TP Hồ Chí Minh, quá trình rà soát được triển khai từ trước khi Nghị quyết 29 được ban hành. Theo HoREA, thành phố từng thống kê 838 dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài.

Sau đó, UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Chỉ thị số 45/CT-UBND ngày 5/5/2026 về tháo gỡ vướng mắc dự án và quản lý đầu tư, đồng thời giao Sở Tài chính chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tiếp tục rà soát, bổ sung danh mục.

Đến ngày 5/9/2026, số dự án khó khăn, vướng mắc tồn đọng, kéo dài được đăng ký trên Hệ thống 45 của Sở Tài chính đã tăng lên 1.338 dự án. Tổng quy mô diện tích của các dự án này hơn 30.691 ha, với tổng giá trị đầu tư khoảng 658.084 tỷ đồng.

Trong số này, có 421 dự án được chuyển tiếp từ danh mục trước đó và 500 dự án được bổ sung, đăng ký mới theo Chỉ thị 45.

Trước thời điểm Quốc hội ban hành Nghị quyết 29, TP Hồ Chí Minh đã xử lý được 417 dự án theo Kế hoạch số 34/KH-UBND, với khoảng 17.000 ha đất và tổng giá trị đầu tư khoảng 206.000 tỷ đồng.

Sau khi Nghị quyết 29 có hiệu lực, tiến độ rà soát và xử lý tiếp tục được đẩy nhanh. Theo HoREA, trong số 921 dự án gồm 421 dự án chuyển tiếp và 500 dự án đăng ký mới, sau khoảng 3 tháng triển khai, 233 dự án, tương đương 25,3%, đã hoàn tất tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Còn 688 dự án còn lại, chiếm 74,7%, đã được các sở, ngành đề xuất phương án xử lý trong thời gian tới.

Không chỉ tại TP Hồ Chí Minh, việc rà soát các dự án tồn đọng cũng được triển khai trên phạm vi cả nước.

Theo số liệu được HoREA dẫn từ Bộ Tài chính, tính đến ngày 15/9/2026, Hệ thống 751 đã tổng hợp 4.685 dự án khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài.

Trong đó, 3.407 dự án, tương đương 72,7%, được báo cáo đã hoàn thành phân loại và xử lý, không còn vướng mắc thuộc phạm vi giải quyết của các bộ, ngành, địa phương.

Bên cạnh đó, 1.123 dự án, tương đương 23,97%, đã được các bộ, ngành, địa phương đề xuất phương án xử lý trong thời gian tới.

Còn 155 dự án, chiếm khoảng 3,3%, được đề xuất xử lý ở cấp Quốc hội, Chính phủ hoặc Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Tài chính cho biết sẽ tiếp tục cập nhật dữ liệu và phân loại các nhóm vướng mắc liên quan đến đất đai, xây dựng, quy hoạch, thủ tục đầu tư và lựa chọn nhà thầu để báo cáo cấp có thẩm quyền.

Việc xử lý các dự án này không đơn thuần nhằm giải quyết một hồ sơ pháp lý riêng lẻ. Theo định hướng của Chính phủ, mục tiêu lớn hơn là đưa những dự án bị đình trệ trở lại hoạt động, từ đó khơi thông nguồn lực đất đai và vốn đầu tư đang bị mắc kẹt.

Đối với thị trường bất động sản, tác động đáng chú ý nhất có thể nằm ở khả năng bổ sung nguồn cung khi các dự án đủ điều kiện được tiếp tục triển khai. Tuy nhiên, việc một dự án được đưa ra khỏi danh sách vướng mắc không đồng nghĩa dự án lập tức có thể mở bán hoặc đưa sản phẩm ra thị trường. Các bước tiếp theo vẫn phụ thuộc vào tính chất từng hồ sơ, nghĩa vụ tài chính, quy hoạch, đất đai, xây dựng và điều kiện huy động vốn.

Nguồn cung nhà ở có thêm dư địa

Theo HoREA, kết quả tháo gỡ các dự án tồn đọng đã bắt đầu phản ánh vào khả năng đưa sản phẩm bất động sản mới ra thị trường TP Hồ Chí Minh.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, thành phố có 37 dự án bất động sản, nhà ở thương mại đủ điều kiện huy động vốn, với tổng cộng 27.374 căn nhà. Trong đó có 21.165 căn hộ chung cư và 6.209 căn nhà thấp tầng.

Số lượng này tăng 1,64 lần so với năm 2025, thời điểm chỉ có 16.671 căn nhà đủ điều kiện huy động vốn.

Dù vậy, HoREA cho rằng thị trường vẫn đối mặt tình trạng thiếu sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực. Đáng chú ý là phân khúc nhà ở thương mại có giá phù hợp, nhà cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập trung bình, thu nhập thấp và nhà ở xã hội.

Điều này cho thấy việc tháo gỡ dự án tồn đọng mới chỉ là một mắt xích trong quá trình phục hồi nguồn cung. Sau khi được xử lý về pháp lý, dự án còn cần thời gian để hoàn thiện thủ tục đầu tư, xây dựng, triển khai thi công và đưa sản phẩm ra thị trường.

Ở chiều ngược lại, tiến độ tháo gỡ nhanh hơn cũng có thể giúp doanh nghiệp giảm thời gian vốn bị chôn trong dự án, cải thiện khả năng triển khai và tạo điều kiện để các tài sản đất đai được đưa trở lại chu kỳ kinh doanh.

Tuy nhiên, HoREA cũng lưu ý sức mua trên thị trường vẫn yếu trong bối cảnh lãi suất vay còn cao và khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, người mua nhà chưa thực sự thuận lợi. Do đó, việc tăng nguồn cung chưa đồng nghĩa thanh khoản sẽ tăng tương ứng.

Về phía chính sách, Nghị quyết 29/2026/QH16 được thiết kế theo hướng xử lý các dự án tồn đọng trên cơ sở phân loại cụ thể, xác định trách nhiệm và thẩm quyền, đồng thời yêu cầu bảo đảm công khai, minh bạch, tránh trục lợi chính sách, thất thoát và lãng phí.

Với TP Hồ Chí Minh, danh sách 1.338 dự án cho thấy quy mô nguồn lực đang nằm trong quá trình rà soát là rất lớn. Hơn 30.000 ha đất cùng hàng trăm nghìn tỷ đồng vốn đầu tư nếu từng bước được tháo gỡ đúng quy định sẽ tạo thêm dư địa cho hoạt động đầu tư, xây dựng và phát triển đô thị.

Phần việc còn lại vì vậy không chỉ nằm ở việc “gỡ” một dự án khỏi danh sách tồn đọng, mà quan trọng hơn là chuyển kết quả xử lý thành tiến độ triển khai thực tế.

HoREA đề nghị các doanh nghiệp tiếp tục rà soát và báo cáo những dự án còn khó khăn, vướng mắc để đăng ký trên Hệ thống 45 của Sở Tài chính, qua đó được xem xét xử lý.

Trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đang cần bổ sung nguồn cung nhà ở và khơi thông dòng vốn cho thị trường, tiến độ xử lý 688 dự án đã có phương án trong thời gian tới sẽ là một trong những yếu tố đáng chú ý. Hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khả năng biến các phương án xử lý thành quyết định cụ thể, hoàn tất thủ tục và đưa dự án trở lại hoạt động.

Thiên An