Trong kỳ báo cáo tháng 8/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội xử lý 513 vụ với 591 hành vi vi phạm. Xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và kinh doanh hàng nhập lậu đứng đầu, trong khi hàng vi phạm xuất hiện từ cửa hàng, cơ sở kinh doanh đến kho chứa và các nền tảng trực tuyến.
Hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đứng đầu
Trong kỳ báo cáo từ ngày 16/7 đến 15/8/2026, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra 562 vụ, xử lý 513 vụ vi phạm và chuyển 9 vụ có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.
Đáng chú ý, 554 trong tổng số 562 cuộc kiểm tra được thực hiện đột xuất, chiếm gần 99%. Điều này cho thấy hoạt động kiểm soát trong kỳ tập trung mạnh vào những cơ sở, lô hàng và phương thức kinh doanh xuất hiện dấu hiệu vi phạm.
Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 5,14 tỷ đồng. Trị giá hàng hóa bị tịch thu hơn 808 triệu đồng; hàng hóa buộc tiêu hủy hoặc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả có giá trị hơn 2,07 tỷ đồng.
Từ 513 vụ, cơ quan quản lý ghi nhận 591 hành vi vi phạm do một vụ việc có thể đồng thời liên quan nhiều hành vi, chẳng hạn vừa kinh doanh hàng nhập lậu, vừa vi phạm quy định về nhãn hàng hóa hoặc thương mại điện tử.
Trong số các nhóm được công bố, lớn nhất là hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với 168 hành vi, tương đương hơn 28% tổng số hành vi được xử lý. Số tiền thu nộp ngân sách và xử phạt đối với nhóm này vượt 3,22 tỷ đồng; trị giá hàng hóa bị tịch thu, tiêu hủy hoặc buộc khắc phục hậu quả hơn 1,21 tỷ đồng.
Đứng thứ hai là hàng nhập lậu với 139 hành vi. Số tiền thu nộp ngân sách và xử phạt khoảng 830 triệu đồng, trong khi trị giá hàng hóa liên quan gần 1,2 tỷ đồng.
Ngoài ra, lực lượng chức năng xử lý 115 hành vi vi phạm khác trong kinh doanh, 83 hành vi vi phạm về giá, 50 hành vi liên quan hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ; 21 hành vi trong thương mại điện tử, 7 hành vi vi phạm an toàn thực phẩm và 4 hành vi về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, nhãn hàng hóa.
Cơ cấu trên cho thấy “điểm nóng” của thị trường Hà Nội không chỉ nằm ở hàng giả theo nghĩa sản phẩm được làm giả hoàn toàn. Nổi bật hơn là hàng sử dụng trái phép nhãn hiệu, bao bì hoặc dấu hiệu đang được bảo hộ; cùng với hàng nhập lậu và hàng không thể chứng minh nguồn gốc, xuất xứ.
Lũy kế 8 tháng năm 2026, riêng nhóm xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã có 1.411 hành vi bị xử lý. Tổng số tiền thu nộp ngân sách và xử phạt vượt 17,21 tỷ đồng; trị giá hàng hóa bị tịch thu, tiêu hủy hoặc buộc khắc phục hậu quả hơn 20 tỷ đồng.
Lực lượng chức năng kiểm tra hàng hóa tại cơ sở
Những con số này đặt các mặt hàng thời trang, mỹ phẩm, phụ kiện, thiết bị điện tử và hàng tiêu dùng mang nhãn hiệu nổi tiếng vào nhóm cần được giám sát chặt. Đây cũng là những sản phẩm thường được chào bán dưới tên gọi “hàng xách tay”, “hàng xuất dư”, “hàng tuồn kho” hoặc “cùng nhà máy”, khiến người mua khó phân biệt hàng chính hãng giảm giá với hàng giả mạo nhãn hiệu.
Một vụ việc đáng chú ý trong tháng liên quan đến khí dầu mỏ hóa lỏng. Ngày 6/8, Đội Quản lý thị trường số 14 phối hợp với Phòng An ninh kinh tế, Công an thành phố Hà Nội kiểm tra 5 cơ sở sản xuất, kinh doanh LPG tại các xã Nam Phù, Tam Hưng và Thường Tín.
Lực lượng chức năng phát hiện nhiều chai LPG giả hoặc có dấu hiệu là hàng giả, cùng 1.645 tem chống hàng giả và 257 màng co mang thông tin của các doanh nghiệp kinh doanh gas. Vụ việc cho thấy hàng giả không còn giới hạn ở quần áo, túi xách hay mỹ phẩm mà đã xuất hiện trong nhóm hàng có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn.
Việc sử dụng trái phép chai, tem và màng co của doanh nghiệp khác không chỉ xâm phạm thương hiệu mà còn khiến người mua khó xác định đơn vị thực sự chịu trách nhiệm về sản phẩm. Nếu chai LPG không được kiểm định hoặc hoạt động sang chiết không bảo đảm quy trình, nguy cơ có thể tác động trực tiếp đến tính mạng và tài sản của người sử dụng.
Từ cửa hàng, kho chứa đến mạng xã hội
Các kết quả công bố hiện chưa phân loại đầy đủ 513 vụ theo từng xã, phường, tuyến phố hoặc từng loại hàng cụ thể. Vì vậy, chưa đủ căn cứ để xác định địa bàn nào có nhiều hàng giả nhất Hà Nội.
Tuy nhiên, từ những vụ việc được phát hiện có thể nhận diện ba phương thức, địa điểm hàng vi phạm thường xuất hiện. Thứ nhất là cửa hàng, cơ sở kinh doanh trực tiếp. Thứ hai là các kho chứa, điểm tập kết nằm tách biệt khỏi nơi quảng cáo và nhận đơn. Thứ ba là sàn thương mại điện tử, website, mạng xã hội và các phiên livestream.
Ảnh minh họa
Trong tháng 8, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội phát hiện, kiểm tra và xử lý 22 vụ liên quan hoạt động kinh doanh trên môi trường số, trong đó 21 vụ thuộc lĩnh vực thương mại điện tử. Tổng số tiền xử phạt hành chính đạt 477,5 triệu đồng.
Con số này chiếm tỷ lệ nhỏ so với tổng số vụ được xử lý nhưng cho thấy môi trường trực tuyến tiếp tục là một kênh phát sinh vi phạm. Một tài khoản có thể quảng cáo hàng hóa ở một nơi, lưu hàng tại địa điểm khác và giao sản phẩm thông qua đơn vị vận chuyển. Khi bị phát hiện, người bán có thể đóng tài khoản, đổi tên gian hàng hoặc chuyển sang nền tảng khác.
Điểm bán và kho chứa vì thế có thể tách rời nhau. Người mua chỉ nhìn thấy hình ảnh sản phẩm, giá và nội dung quảng cáo trên màn hình, trong khi khó xác định hàng được lấy từ đâu, ai là chủ kho và đơn vị nào chịu trách nhiệm nếu sản phẩm có vấn đề.
Để xử lý một gian hàng trực tuyến, lực lượng chức năng phải theo dõi hoạt động quảng cáo, xác định chủ thể kinh doanh, lần theo địa chỉ kho hoặc điểm tập kết rồi tổ chức kiểm tra thực tế. Việc người bán không công khai đầy đủ địa chỉ, thường xuyên thay đổi tài khoản hoặc phân tán hàng hóa khiến quá trình xác minh phức tạp hơn so với kiểm tra tại cửa hàng cố định.
Thị trường trước Tết Trung thu bộc lộ khá rõ mô hình này. Bánh kẹo, thực phẩm và đồ chơi trẻ em được rao bán nhiều trên mạng xã hội, trong đó có sản phẩm không thể hiện đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng hoặc điều kiện bảo quản.
Ngay từ đầu mùa, lực lượng chức năng tại Hà Nội đã phát hiện và tiêu hủy hơn 1.100 bánh Trung thu không rõ nguồn gốc. Thành phố yêu cầu kiểm soát toàn bộ chuỗi từ nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển, lưu thông đến điểm bán; đồng thời rà soát hoạt động quảng cáo và kinh doanh trên môi trường trực tuyến.
Tùy tính chất vi phạm, cơ quan chức năng có thể áp dụng các biện pháp như tịch thu, buộc tiêu hủy, thu hồi, loại bỏ yếu tố vi phạm hoặc thực hiện biện pháp khắc phục khác theo quy định.
Tuy nhiên, báo cáo tháng 8 mới công bố tổng giá trị hàng bị tịch thu và hàng buộc tiêu hủy, khắc phục hậu quả, chưa tách riêng số hàng đã bị tiêu hủy và số hàng được khắc phục để tiếp tục lưu thông. Đây là khoảng dữ liệu cần được công khai sâu hơn để người tiêu dùng nhận diện đúng mức độ rủi ro của từng nhóm hàng.
Thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội xác định tập trung kiểm tra hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, thực phẩm, mỹ phẩm, thời trang, thiết bị điện tử và hàng hóa phục vụ Tết Trung thu. Hoạt động giám sát cũng sẽ được mở rộng trên sàn thương mại điện tử, website và mạng xã hội.
Với người tiêu dùng, mức giá thấp bất thường không phải dấu hiệu duy nhất cần lưu ý. Một sản phẩm có bao bì giống hàng chính hãng nhưng người bán không cung cấp hóa đơn, không công khai địa chỉ, né tránh thông tin về đơn vị nhập khẩu hoặc yêu cầu chuyển tiền ngoài sàn đều tiềm ẩn rủi ro.
Con số 513 vụ trong một tháng mới phản ánh phần vi phạm đã bị phát hiện. Phía sau những cửa hàng, tài khoản mạng xã hội và kho chứa tách khỏi điểm bán vẫn là một chuỗi cung ứng khó nhận diện, nơi hàng giả, hàng nhập lậu và hàng không rõ nguồn gốc có thể nhanh chóng đổi địa chỉ, đổi tài khoản rồi tiếp tục tìm đường đến người mua.
Anh Đào