HoREA đề xuất thêm gói tín dụng ưu đãi 110.000 tỷ đồng cho nhà ở xã hội

Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) vừa có văn bản đề nghị Bộ Xây dựng tiếp tục nghiên cứu đề xuất gói tín dụng ưu đãi 110.000 tỷ đồng, bằng khoảng 30% nhu cầu nguồn vốn để thực hiện Chương trình 1 triệu căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2030. 

Theo HoREA, Nghị quyết 1023/NQ-UBTVQH13 ngày 28/08/2015 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về “ban hành các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2016-2020” thì không có danh mục chi cho chính sách nhà ở xã hội trong 21 danh mục chi nguồn ngân sách nhà nước để thực hiện cơ chế “tái cấp vốn” hoặc “cấp bù lãi suất” để các tổ chức tín dụng thực hiện chính sách nhà ở xã hội.

Tất cả các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội chưa được vay ưu đãi tín dụng do khoản 4 Điều 50 Luật Nhà ở 2014 chỉ cho phép 04 ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước chỉ định thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội được cho cá nhân, hộ gia đình vay ưu đãi để xây nhà, sửa nhà, nhưng không được phép cho chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội vay ưu đãi, cũng không được phép cho cá nhân vay ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội. Nhưng trên thực tế, 04 ngân hàng thương mại trên đây cũng không thể thực hiện được nhiệm vụ này do chưa được “cấp bù lãi suất” từ ngân sách nhà nước.

Đồng thời, khoản 2 Điều 33 Nghị định 100/2015/NĐ-CP quy định trong giai đoạn 2015-2020 thì Ngân hàng chính sách xã hội không được cho chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội vay ưu đãi.

Với các quy định này thì tất cả các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội chưa được vay ưu đãi tín dụng theo chính sách nhà ở xã hội được quy định tại Luật Nhà ở 2014, mà phải vay tín dụng với lãi suất thương mại từ 9-14%/năm.

Cho đến nay, các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội  mới được vay với lãi suất 8,2%/năm trong thời hạn ưu đãi 03 năm (áp dụng từ 01/07-31/12/2023) thấp hơn 1,5-2% so với lãi suất vay thương mại thông thường theo gói tín dụng 120.000 tỷ đồng có tác động hỗ trợ rất tích cực cho các chủ đầu tư, nhưng thực chất vẫn chưa phải là tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội.

Theo Hiệp hội, Luật Nhà ở 2014 quy định chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội “xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê thì được giảm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp nhiều hơn (…) được vay vốn với lãi suất thấp hơn và thời gian vay dài hơn so với trường hợp xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê mua, bán” thì khoản 2 và khoản 3 Điều 9 Nghị định 100/2015/NĐ-CP quy định “Trường hợp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội chỉ để cho thuê thì được giảm 70% thuế suất thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về thuế đối với nhà ở xã hội hiện hành (…); Trường hợp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội chỉ để cho thuê thì được vay vốn ưu đãi đầu tư với thời hạn tối thiểu là 15 năm và tối đa không quá 20 năm”.

Tuy nhiên trên thực tế thì các chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội xây dựng nhà ở xã hội để cho thuê chưa được hưởng các chính sách ưu đãi trên đây (Ghi chú: Nghị định 35/2023/NĐ-CP đã bỏ quy định “trường hợp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội chỉ để cho thuê thì được giảm 70% thuế suất thuế GTGT, thuế TNDN”).    

Tương tự như chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, hầu như người mua, thuê mua nhà ở xã hội chưa được hưởng chính sách ưu đãi tín dụng theo quy định của Luật Nhà ở 2014 do khoản 4 Điều 50 Luật Nhà ở 2014 chỉ cho phép 04 ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước chỉ định thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội được cho cá nhân, hộ gia đình vay ưu đãi để xây nhà, sửa nhà, nhưng không được phép cho cá nhân vay ưu đãi để mua, thuê mua nhà ở xã hội, nên từ ngày 01/07/2015 đến nay, hầu hết người mua, thuê mua nhà ở xã hội phải vay thương mại với lãi suất khoảng 9-10%/năm.

Nay, người mua, thuê mua nhà ở xã hội được vay gói tín dụng 120.000 tỷ đồng với lãi suất 7,7%/năm trong thời hạn ưu đãi 05 năm (áp dụng từ 01/07-31/12/2023) thấp hơn 1,5-2% so với lãi suất vay thương mại thông thường cũng hỗ trợ được một phần cho người có nhu cầu cấp bách mua, thuê mua nhà ở xã hội, nhưng thực chất vẫn chưa phải là tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội do lãi suất cao (7,7%/năm), thời hạn vay “ưu đãi” quá ngắn (05 năm) và lãi suất được điều chỉnh mỗi 06 tháng một lần nên gây bất an cho người vay, trong lúc Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định lãi suất vay ưu đãi nhà ở xã hội là 4,8%-5%/năm áp dụng cho năm 2023 và thời hạn vay tối đa 25 năm theo quy định của Luật Nhà ở 2014.

Do vậy, Hiệp hội rất tán thành đề xuất của Bộ Xây dựng ngày 17/02/2023 về gói tín dụng ưu đãi nhà ở xã hội 110.000 tỷ đồng bằng khoảng 30% tổng nhu cầu vốn để thực hiện Chương trình phát triển tối thiểu 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030, với lãi suất vay ưu đãi nhà ở xã hội là 4,8%-5%/năm áp dụng cho năm 2023 và thời hạn vay tối đa 25 năm và Hiệp hội đề nghị Bộ Xây dựng khôi phục lại đề xuất gói 110.000 tỷ đồng này.

Thiên An