Tốc độ tăng giá gạo theo năm của Indonesia giảm xuống 3,73% trong tháng 9/2026, thấp nhất trong cùng kỳ bốn năm. Dự trữ gạo lớn và việc tăng cường đưa hàng ra thị trường giúp chính phủ nước này có thêm dư địa bình ổn giá, trong bối cảnh thời tiết và nguồn cung vẫn là những yếu tố cần theo dõi.
Dự trữ lớn, tăng phân phối gạo giúp hạ nhiệt áp lực giá
Theo số liệu của Cơ quan Thống kê Indonesia (BPS), mức tăng giá gạo theo năm trong tháng 9/2026 đạt 3,73%, thấp hơn mức 4,06% của tháng 9/2025, 5,91% của cùng kỳ năm 2024 và 18,44% trong tháng 9/2023. Đây là tốc độ tăng thấp nhất trong cùng kỳ bốn năm, cho thấy áp lực tăng giá gạo đã dịu đi đáng kể so với giai đoạn trước.
Theo hãng tin ANTARA, người đứng đầu Cơ quan Lương thực quốc gia Indonesia (Bapanas), đồng thời là Bộ trưởng Nông nghiệp Andi Amran Sulaiman, cho rằng kết quả này có sự đóng góp của việc duy trì lượng dự trữ gạo lớn và tăng cường phân phối gạo từ kho dự trữ của chính phủ.
Tính đến thời điểm được công bố đầu tháng 11, lượng gạo dự trữ của chính phủ Indonesia đạt khoảng 4,5 triệu tấn. Nguồn dự trữ này tạo điều kiện để cơ quan chức năng triển khai các chương trình hỗ trợ lương thực và bình ổn nguồn cung, qua đó góp phần giảm sức ép lên giá bán lẻ.
Indonesia tăng cường phân phối gạo từ kho dự trữ chính phủ để hỗ trợ người dân và bình ổn thị trường.
Bapanas cho biết từ đầu năm đến ngày 28/10/2026, Cơ quan Hậu cần quốc gia Indonesia (Bulog) đã phân phối khoảng 2,88 triệu tấn gạo từ kho dự trữ của chính phủ. Con số này chưa bao gồm các phần phân bổ bổ sung cho chương trình bình ổn nguồn cung và giá lương thực (SPHP), cùng chương trình hỗ trợ gạo trong thời gian còn lại của năm.
Trong tổng lượng gạo đã phân phối, khoảng 1,63 triệu tấn được sử dụng cho chương trình hỗ trợ gạo dành cho 33,24 triệu hộ gia đình thụ hưởng. Bên cạnh đó, chương trình SPHP đã cung ứng khoảng 1,16 triệu tấn gạo ra thị trường, nhằm tăng khả năng tiếp cận nguồn hàng và hỗ trợ ổn định giá.
Theo kế hoạch được Bapanas công bố, lượng gạo hỗ trợ còn được phân bổ đến cuối năm 2026 vào khoảng 997.000 tấn, chưa kể phần bổ sung cho chương trình SPHP. Cơ quan này dự báo tổng lượng gạo từ kho dự trữ chính phủ được đưa ra thị trường trong cả năm có thể tiến gần 4 triệu tấn, vượt mức kỷ lục 3,37 triệu tấn ghi nhận năm 2024.
Việc mở rộng phân phối cho thấy Indonesia đang sử dụng dự trữ công như một công cụ điều tiết thị trường, vừa hỗ trợ nhóm hộ gia đình thụ hưởng, vừa bổ sung nguồn cung lưu thông. Tuy nhiên, mức tăng giá thấp hơn trong tháng 9 không thể chỉ quy hoàn toàn cho một biện pháp riêng lẻ, bởi giá gạo còn chịu tác động từ sản lượng, mùa vụ, chi phí phân phối và diễn biến nhu cầu.
Hạn chế nhập khẩu gạo thường, giá vẫn phụ thuộc nguồn cung
Một điểm đáng chú ý trong chính sách lương thực của Indonesia là định hướng giảm phụ thuộc vào nhập khẩu gạo thường. Theo phát biểu của ông Andi Amran Sulaiman được ANTARA dẫn lại ngày 1/11, nước này không nhập khẩu gạo thường và chỉ nhập một lượng nhỏ các loại gạo đặc sản chưa được sản xuất trong nước, như gạo basmati.
Chính sách này được triển khai trong bối cảnh Indonesia duy trì lượng dự trữ lớn và tăng cường đưa gạo ra thị trường thông qua các chương trình của chính phủ. Việc chủ động nguồn hàng trong nước có thể giúp giảm mức độ phụ thuộc vào biến động thị trường quốc tế, đồng thời tạo thêm dư địa cho cơ quan quản lý trong điều hành giá.
Dù vậy, việc hạn chế nhập khẩu gạo thường cũng khiến khả năng bảo đảm nguồn cung trong nước phụ thuộc đáng kể vào sản lượng nội địa, năng lực dự trữ và hiệu quả phân phối. Nếu sản xuất gặp bất lợi do thời tiết hoặc nguồn hàng không được đưa đến các khu vực tiêu thụ kịp thời, áp lực giá vẫn có thể gia tăng ngay cả khi lượng dự trữ quốc gia ở mức cao.
Trước đó, Reuters ngày 1/10 đưa tin giá gạo bán lẻ tại Indonesia đã lên mức kỷ lục trong tháng 9, trong khi triển vọng thời tiết El Niño làm dấy lên lo ngại về sản lượng trong những tháng tiếp theo và vụ mùa năm 2027. Thông tin này cho thấy tốc độ tăng giá theo năm chậm lại không đồng nghĩa mặt bằng giá gạo đã giảm hoặc các rủi ro nguồn cung được loại bỏ.
Vì vậy, diễn biến giá gạo của Indonesia trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì dự trữ, tiến độ phân phối gạo hỗ trợ, tình hình sản xuất và mức độ tác động của thời tiết. Nếu nguồn cung nội địa được bảo đảm và các chương trình bình ổn tiếp tục phát huy hiệu quả, áp lực tăng giá có thể được hạn chế. Ngược lại, những gián đoạn trong sản xuất hoặc phân phối có thể làm thay đổi xu hướng hiện tại.
Từ góc độ thị trường lương thực khu vực, trường hợp Indonesia cho thấy dự trữ công và phân phối có mục tiêu có thể đóng vai trò quan trọng trong việc giảm biến động giá. Tuy nhiên, hiệu quả bình ổn lâu dài vẫn cần được đánh giá đồng thời với khả năng duy trì sản xuất, tính thông suốt của chuỗi cung ứng và mức độ đáp ứng nhu cầu của người dân.
Đinh Toàn