Kết nối dữ liệu, quản lý chặt các giao dịch trên không gian mạng

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, việc đảm bảo mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ.

Vừa quản lý chặt chẽ vừa tạo điều kiện cho kinh doanh trên không gian mạng

Theo Cổng Thông tin điện tử Quốc hội, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ hai, sáng 12/11, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn nhóm vấn đề đầu tiên thuộc lĩnh vực Tài chính.

Tại phiên họp, đại biểu Ma Thị Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tuyên Quang cho biết, kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển nhanh, làm thay đổi phương thức kinh doanh và tạo ra những mô hình tạo giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp thì sẽ thất thu ngân sách, nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt thì có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Đại biểu chất vấn Bộ trưởng giải pháp căn cơ để bảo đảm các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, kể cả nhà cung cấp nước ngoài, thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, đồng thời bảo vệ các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước nguy cơ tăng chi phí tuân thủ.

Trả lời các câu hỏi của ĐBQH về việc kiểm soát thu thuế trong môi trường điện tử đồng thời vẫn phải tạo điều kiện cho các đối tượng kinh doanh trên không gian mạng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, cùng với cuộc cách mạng Công nghiệp 4.0 thì sự phát triển thương mại điện tử có tốc độ rất nhanh. Đặc biệt là sau đại dịch COVID-19, với sự thay đổi thói quen và tập quán của người tiêu dùng thì thương mại điện tử có bước phát triển rất lớn. Ở Việt Nam, từ năm 2022 đến nay, tăng trưởng doanh số trên môi trường thương mại điện tử bình quân khoảng 20%/năm.

Việt Nam đã trở thành một quốc gia đứng thứ hai ở khu vực Đông Nam Á về tăng trưởng thương mại điện tử. Hết năm 2025, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam đạt khoảng 37 tỷ USD. Cùng với tốc độ tăng trưởng như vậy, tốc độ thu thuế cũng tương tự. Tính đến hết tháng 10/2026, thu thuế từ thương mại điện tử cũng đạt tới 241 nghìn tỷ đồng, tăng tới 42% so với cùng thời điểm.

Để vừa quản lý chặt chẽ vừa tạo điều kiện cho kinh doanh trên không gian mạng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh việc phải quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia. Trước hết người bán hàng, KOL, KOC, các sàn thương mại điện tử và các đơn vị bổ trợ như dịch vụ thanh toán, dịch vụ vận chuyển, logistics, shipper...

Nhằm quản lý chặt chẽ các chủ thể trên, Bộ Tài chính đã tập trung vào định danh và thu thập dữ liệu để đảm bảo mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ. Về công tác thu thuế, Bộ tăng cường quản lý việc thực hiện thu hộ, nộp thay, giao rõ trách nhiệm của các sàn giao dịch. Theo đó, các nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang quản lý khoảng hơn 140.000 doanh nghiệp và khoảng hơn 1 triệu hộ và cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng. Thông qua việc thu hộ, nộp thay, khấu trừ tại nguồn, Bộ Tài chính cũng đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các hộ và cá nhân kinh doanh. Bên cạnh đó, Bộ cũng đảm bảo cho việc kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan chức năng về quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng, cơ quan thanh toán...

Cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh 

Quan tâm đến nội dung về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, đại biểu Trịnh Xuân An – Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai cho biết,
theo báo cáo của Bộ Tài chính, Bộ đã cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và đơn giản 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, thước đo của cải cách chính là sự thuận lợi và chi phí thực tế của doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết đâu là những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ để các kết quả cải cách thực sự chuyển thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ? Các giải pháp đột phá cụ thể nào để doanh nghiệp cảm nhận rõ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn trong năm 2027 và các năm tiếp theo?

Trả lời các câu hỏi của ĐBQH, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ xác định và giao cho các bộ, ngành liên quan, trong đó có Bộ Tài chính.

Nhờ những nỗ lực không ngừng, thời gian tuân thủ thủ tục hành chính đã giảm khoảng 53%, chi phí giảm 55%. Trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, bảo đảm thông thoáng nhưng vẫn phải chặt chẽ để tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp kinh doanh chính đáng, góp phần phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ trưởng lấy ví dụ như thủ tục đầu tư gia nhập thị trường rất thông thoáng hay thủ tục thanh toán, quyết toán thuế bằng việc ứng dụng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt ứng dụng eTax Mobile mà nhiều đại biểu cũng đã trải nghiệm việc này.

Thời gian tới, Bộ Tài Chính sẽ tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục theo hướng thân thiện hơn. Cùng với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chúng tôi đặc biệt chú trọng bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ cơ sở dữ liệu của người nộp thuế, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Các thủ tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, tín dụng cũng từng bước được cải tiến, đặc biệt với sự ra đời của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đối với thủ tục thuế, việc nâng ngưỡng lựa chọn giữa nộp thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc theo phương pháp doanh thu đối với hộ và cá nhân kinh doanh dưới 10 tỷ đã bao quát khoảng trên 90% các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang trong quá trình tổ chức kinh doanh.

Hay là tiếp cận về đất đai, chúng tôi cũng đã quy định rất cụ thể việc các địa phương phải dành tối thiểu 5% quỹ đất hoặc là 20% hecta khu công nghiệp, cụm công nghiệp để hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Anh Đào