Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại, bao bì là ngành công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng đối với sản xuất, chế biến và xuất khẩu của nhiều ngành hàng, từ thực phẩm, đồ uống, nông sản đến dệt may, điện tử và hàng tiêu dùng.
Cơ hội đi cùng sức ép
Theo khảo sát của Hiệp hội Bao bì Việt Nam (VINPAS), trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu bốn nhóm bao bì gồm bao bì nhựa mềm, nhãn hàng, hộp giấy và carton sóng đạt khoảng 1,47 tỷ USD, tăng gần 11% so với cùng kỳ, các nhóm sản phẩm trên đã được xuất khẩu tới 172 quốc gia và vùng lãnh thổ. Kim ngạch nhập khẩu của cùng bốn nhóm đạt khoảng 2,38 tỷ USD, tăng gần 15%.
Riêng bao bì nhựa mềm dẫn đầu với kim ngạch xuất khẩu gần 1 tỷ USD, tăng khoảng 15%. Nhóm nhãn hàng đạt khoảng 269 triệu USD, tăng hơn 3%, còn carton sóng đạt gần 99 triệu USD, tăng hơn 10%. Riêng hộp giấy đạt khoảng 108 triệu USD, giảm gần 7%. Ngoài 4 nhóm trên, công nghiệp bao bì Việt Nam còn nhiều sản phẩm khác chưa tính đến.
Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại 11/2026 với hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại cho biết, bao bì là ngành công nghiệp hỗ trợ có vai trò quan trọng đối với sản xuất, chế biến và xuất khẩu của nhiều ngành hàng, từ thực phẩm, đồ uống, nông sản đến dệt may, điện tử và hàng tiêu dùng. Cùng với chức năng bảo quản, đóng gói, yêu cầu đối với bao bì ngày càng mở rộng sang thiết kế, nhận diện thương hiệu, tính tiện dụng và các tiêu chí phát triển bền vững.
Theo ông Lê Hoàng Tài, năng lực sản xuất được cải thiện, khả năng cung ứng nhiều chủng loại sản phẩm và kinh nghiệm tham gia chuỗi cung ứng của các ngành hàng xuất khẩu tạo điều kiện để doanh nghiệp bao bì Việt Nam mở rộng thị trường. Sự phát triển của thương mại điện tử, nhu cầu đóng gói phục vụ logistics và mối quan tâm ngày càng lớn đối với bao bì thân thiện với môi trường cũng mở ra những phân khúc mới.
Cơ hội đi cùng sức ép đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, khả năng tái chế và trách nhiệm môi trường tại các thị trường nhập khẩu. Ông Lê Hoàng Tài cũng lưu ý đến biến động thuế quan, các biện pháp phòng vệ thương mại, cạnh tranh về giá và yêu cầu đổi mới công nghệ, thiết kế. Trước những thay đổi này, doanh nghiệp cần nắm rõ nhu cầu và điều kiện tiếp cận từng thị trường để chủ động điều chỉnh sản phẩm, phương thức kinh doanh.
Ông Lê Hoàng Tài đề nghị Hiệp hội Bao bì Việt Nam (VINPAS) và các doanh nghiệp chia sẻ cụ thể về năng lực sản xuất, thiết kế, chất lượng sản phẩm, định hướng phát triển bao bì xanh và những vướng mắc khi tìm kiếm khách hàng. Đây là cơ sở để Cục Xúc tiến thương mại, VINPAS và hệ thống thương vụ phối hợp kết nối doanh nghiệp với nhà nhập khẩu, nhà phân phối, đồng thời khai thác các hội chợ, triển lãm chuyên ngành và chương trình xúc tiến thương mại ở nước ngoài.
Trong 9 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu bốn nhóm bao bì gồm bao bì nhựa mềm, nhãn hàng, hộp giấy và carton sóng đạt khoảng 1,47 tỷ USD
Đối với các Thương vụ tại Nhật Bản, Úc và Singapore, ông Lê Hoàng Tài đề nghị cung cấp thông tin về quy mô thị trường, nhu cầu nhập khẩu, xu hướng tiêu dùng, phân khúc sản phẩm và kênh phân phối. Các thông tin cập nhật còn bao gồm yêu cầu về nguồn gốc hợp pháp của nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định môi trường và thay đổi trong chính sách nhập khẩu, phòng vệ thương mại. Ông kỳ vọng sự phối hợp giữa các bên sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng thông tin thị trường để tìm đối tác và tiến tới những đơn hàng xuất khẩu cụ thể.
Công nghiệp bao bì Việt Nam còn nhiều cơ hội mở rộng xuất khẩu
Theo Bà Lê Thị Như Hạnh, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Bao bì Việt Nam (VINPAS) cho biết, công nghiệp bao bì Việt Nam còn nhiều cơ hội mở rộng xuất khẩu. Để khai thác những cơ hội này, doanh nghiệp cần thông tin thị trường chính xác và sự kết nối với các đối tác phù hợp.
VINPAS đề xuất được Cục Xúc tiến Thương mại và Hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài hỗ trợ thông tin thị trường; kết nối giao thương và phát triển thị trường đồng thời xây dựng cơ chế hợp tác thường xuyên.
Tại hội nghị, ông Cao Xuân Thắng, Tham tán Thương mại (Thương vụ Việt Nam tại Singapore) cho biết, thị trường bao bì nước này có quy mô thương mại xuất nhập khẩu khoảng 1,1 - 1,2 tỷ USD/năm, với nhu cầu ổn định đối với các sản phẩm bao bì thực phẩm, dược phẩm, thương mại điện tử và công nghiệp. Singapore không chỉ là thị trường tiêu thụ mà còn là trung tâm logistics, phân phối và tái xuất khẩu quan trọng của khu vực Đông Nam Á, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các hệ thống phân phối trong khu vực.
Hiện Việt Nam nằm trong nhóm 5 quốc gia cung cấp bao bì lớn nhất cho Singapore, song vẫn phải cạnh tranh mạnh với các nhà cung cấp đến từ Trung Quốc, Malaysia, Hoa Kỳ và Nhật Bản. Đáng chú ý, nhu cầu bao bì nhựa tại Singapore tăng khoảng 11% trong năm qua, riêng nhóm nắp và nút nhựa tăng 20 - 21%. Cùng với xu hướng phát triển bao bì bền vững, nhu cầu về bao bì giấy, carton, bao bì thực phẩm và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao đang mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả thị trường, Thương vụ Việt Nam tại Singapore khuyến nghị doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng giá mà cần chú trọng chất lượng, thiết kế, khả năng cung ứng ổn định và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường. Đặc biệt, doanh nghiệp cần ưu tiên phát triển bao bì xanh, vật liệu có khả năng tái chế, bảo đảm truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và tuân thủ các quy định về quản lý bao bì tại Singapore.
Đồng thời, cần tập trung vào những phân khúc có lợi thế như bao bì hộp giấy, bao bì jumbo (bao tải trọng lớn), túi giấy, màng nhựa, nắp và nút nhựa; tăng cường kết nối với các nhà nhập khẩu, doanh nghiệp chế biến thực phẩm, hệ thống bán lẻ và đơn vị logistics, qua đó không chỉ mở rộng xuất khẩu sang Singapore mà còn tận dụng mạng lưới phân phối của nước này để thâm nhập các thị trường khác trong khu vực.
Ông Tạ Đức Minh, Tham tán thương mại (Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản) cho biết, doanh nghiệp Việt đã có vị trí trong một số nhóm hàng. Theo số liệu WITS/UN Comtrade được thương vụ dẫn, năm 2024, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 1,983 tỷ USD hàng thuộc mã HS 3923, gồm các vật dụng vận chuyển, đóng gói và nắp, nút bằng nhựa. Trong đó, nhập khẩu từ Việt Nam đạt khoảng 302,5 triệu USD, chiếm 15,3%, đứng thứ hai sau Trung Quốc về nguồn cung của nhóm hàng này.
Thương vụ xác định một số hướng tiếp cận gồm bao bì giấy và carton cho logistics, thương mại điện tử, bao bì thực phẩm có yêu cầu bảo quản cao và bao bì công nghiệp phục vụ các ngành điện tử, ô tô, cơ khí. Một hướng được đề xuất là tham gia chuỗi cung ứng của các công ty Nhật Bản đang sản xuất tại Việt Nam. Qua quá trình cung ứng, doanh nghiệp có thể chứng minh khả năng duy trì chất lượng giữa các lô hàng, kiểm soát nguyên liệu và giao hàng đúng hạn, từ đó tiếp cận công ty mẹ và các nhà mua hàng tại Nhật Bản.
Cùng với việc nâng chất lượng sản phẩm, VINPAS lưu ý doanh nghiệp cần chuẩn bị đủ hồ sơ để chứng minh khả năng đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Hiệp hội dẫn trường hợp một doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm phải tìm nguồn nắp lọ từ nước ngoài vì nhà cung cấp trong nước thiếu hồ sơ chứng minh gioăng đáp ứng yêu cầu về BPA. Đối với thị trường Nhật Bản, thương vụ lưu ý doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật bằng tiếng Nhật hoặc tiếng Anh, mẫu thử, báo giá và theo dõi phản hồi sau các cuộc gặp, do quá trình đánh giá nhà cung cấp có thể kéo dài.
Anh Đào