Tị trường trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua vẫn trong tình trạng trầm lắng, chưa có dấu hiệu khởi sắc. Mặc dù những con số thống kê đã ghi nhận số lượng phát hành mới, tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng, không có việc các nhà đầu tư quay lại thị trường.
Loạt doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu trở lại
Theo thông tin từ Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), trong tuần cuối của tháng 6, thị trường trái phiếu ghi nhận một số doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu, huy động vốn trở lại qua kênh này. Có 4 doanh nghiệp bất động sản huy động trái phiếu thành công gồm Tổng công ty đầu tư và phát triển công nghiệp - CTCP (Becamex IDC, mã: BCM), CTCP Đầu tư Nam Long (mã: NLG), Công ty TNHH Khu dô thị Trung Minh, CTCP Tập đoàn Khải Hoàn Land (mã: KHG).
Cụ thể, ngày 21/6, Becamex phát hành thành công 800 tỷ đồng trái phiếu với lãi suất 10,5%; kỳ hạn 36 tháng, ngày đáo hạn 7/6/2027.
Nam Long phát hành thành công 550 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm, ngày đáo hạn 17/6/2029. Lô trái phiếu có lãi suất trong 12 tháng đầu tiên từ ngày phát hành là 9,5%/năm. Sau đó, sẽ tính bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm 12 tháng của 4 ngân hàng BIG4 cộng biên độ 4,3%/năm. Về mục đích phát hành, Nam Long sẽ dùng 100 tỷ đồng để góp vốn bổ sung vào Công ty Nam Long Commercial Property - công ty phụ trách phát triển mảng bất động sản của Nam Long.
450 tỷ đồng còn lại, công ty sẽ dùng để góp vốn bổ sung vào Công ty Nam Long Land. Doanh nghiệp này có nhiệm vụ cung cấp các dịch vụ liên quan tới phát triển dự án cho các công ty khác của Nam Long Group, bao gồm thực hiện thủ tục pháp lý, thiết kế sản phẩm, xây dựng, marketing, bán hàng…
Công ty KĐT Trung Minh cũng phát hành thành công mã trái phiếu TMCCH2429002 cho thị trường trong nước với giá trị 200 tỷ đồng, kỳ hạn 60 tháng, ngày đáo hạn 20/6/2029, lãi suất 12,5%. Đây là đợt phát hành trái phiếu thứ 7 của Trung Minh trong vòng 1 năm qua. Tính từ cuối tháng 6/2023 đến nay, doanh nghiệp này đã huy động tổng cộng 3.100 tỉ đồng qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp.
Trái phiếu ngân hàng áp đảo, bất động sản vẫn vắng bóng.
Gần đây nhất ngày 26/6, Khải Hoàn Land phát hành thành công 250 tỷ đồng, kỳ hạn 60 tháng, ngày đáo hạn 20/6/2029 với lãi suất 12,5%.
Đây là lô trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền, tài sản đảm bảo là "bảo lãnh thanh toán của tổ chức tín dụng". Lãi suất cố định 12,5%/năm cho kỳ tính lãi đầu tiên, các kỳ tính lãi còn lại sẽ tính lãi suất bằng lãi suất tiền gửi tiết kiệm dành cho khách hàng cá nhân kỳ hạn 13 tháng lĩnh lãi cuối kỳ của HDBank cộng biên độ 4,5%/năm.
Trái phiếu ngân hàng áp đảo
Trong khi đó, tính từ đầu tháng 6 đến ngày 20/6, có 16 đợt phát hành trái phiếu với tổng giá trị phát hành hơn 29.917 tỉ đồng. Trong đó, có 13 đợt phát hành thuộc các ngân hàng (ACB, MB, Shinhan Việt Nam, MSB, Bac A Bank, HDBank) và 3 đợt phát hành thuộc lĩnh vực tài chính (Công ty Cổ phần Tập đoàn đầu tư I.P.A, Home Credit Việt Nam).
Đáng chú ý, trong đó có đợt phát hành với khối lượng lớn của ACB với 2 mã trái phiếu có tổng giá trị phát hành 10.000 tỉ đồng, Techcombank cũng có đợt phát hành 5.000 tỉ đồng, BIDV phát hành 3.500 tỉ đồng, MB 2.000 tỉ đồng,…
Chia sẻ về vấn đề này, TS Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế cho rằng, sở dĩ các ngân hàng đẩy mạnh phát hành trái phiếu trở lại là nhằm tăng vốn cấp hai để đáp ứng chuẩn Basel II và Basel III.
Trong khi trái phiếu ngân hàng vẫn chiếm lĩnh thị trường thì nhóm trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) bất động sản hoàn toàn vắng bóng. Tính từ đầu tháng 6 đến ngày 20.6, thị trường không ghi nhận doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu.
Tính từ đầu năm đến nửa đầu tháng 6, tỉ trọng trái phiếu doanh nghiệp ngân hàng cũng chiếm tỉ lệ áp đảo với 57,4%, trái phiếu bất động sản chiếm gần 31% giá trị phát hành, còn lại là trái phiếu lĩnh vực khác.
Các doanh nghiệp đã mua lại 5.150 tỉ đồng trái phiếu. Từ đầu năm đến nay, tổng giá trị trái phiếu đã được mua lại trước hạn đạt 56.678 tỉ đồng, giảm 40,2% so với cùng kỳ năm 2023. Ngân hàng là nhóm ngành dẫn đầu, chiếm khoảng 57,1% tổng giá trị mua lại trước hạn (tương ứng khoảng 32.336 tỉ đồng).
Hiện các doanh nghiệp bất động sản vẫn phải đối mặt với áp lực đáo hạn trái phiếu lớn. Theo Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), trong phần còn lại của năm 2024, tổng giá trị trái phiếu sẽ đến hạn là 158.533 tỉ đồng, 42,6% giá trị trái phiếu sắp đáo hạn thuộc nhóm bất động sản với khoảng 67.490 tỉ đồng, theo sau là nhóm ngân hàng với gần 29.298 tỉ đồng (chiếm 18,5%).
Khó lấy lại niềm tin thị trường của các nhà đầu tư trái phiếu?
TS Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia Kinh tế chia sẻ, thị trường trái phiếu doanh nghiệp thời gian qua vẫn trong tình trạng trầm lắng, chưa có dấu hiệu khởi sắc. Mặc dù những con số thống kê đã ghi nhận số lượng phát hành mới, tuy nhiên tôi không nhìn thấy việc các nhà đầu tư quay lại thị trường.
TS Nguyễn Trí Hiếu - chuyên gia Kinh tế.
TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, trái phiếu phát hành thành công thời gian qua là những trái phiếu phát hành cho các bên liên quan của tổ chức phát hành, hoặc là trái phiếu của các ngân hàng, đây là loại trái phiếu luôn có tính thanh khoản cao. Còn trái phiếu doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp bất động sản vẫn đang trong tình trạng trầm lắng.
Vị chuyên gia dự báo, trong năm nay thị trường trái phiếu chưa thể phục hồi, thị trường cần có những quy định chặt chẽ hơn về vấn đề phát hành trái phiếu. Và quan trọng hơn cả là các nhà đầu tư họ phải lấy lại niềm tin đối với thị trường.
Từ đây cho đến cuối năm, chúng ta kỳ vọng vào sự biến động thuận lợi cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp với những chính sách mới của Chính phủ như Luật Đất đai sửa đổi có hiệu lực và Luật Tổ chức tín dụng sửa đổi có hiệu lực. Những thay đổi về pháp lí có thể khiến nhà đầu tư dần dần lấy lại được niềm tin đối với thị trường này.
Hồng Quang