Khi xã hội Trung Quốc ngày càng trở nên phân tán, người tiêu dùng không có sự tương tác với con người ngày càng mở hầu bao để tránh xa sự cô đơn. Ở Trung Quốc, giới trẻ sử dụng mạng xã hội không chỉ để kết nối với bạn bè mà còn để trả tiền cho người lạ trò chuyện với họ.
Người độc thân của Trung Quốc ngày càng chuyển sang các hình thức kết bạn có trả phí khác nhau, từ trò chuyện với người lạ trực tuyến đến trò chơi nhập vai ảo. Ảnh: AFP
Khi xã hội ngày càng trở nên phân tán hơn, người dùng trên nền tảng xã hội Xiaohongshu đã bắt đầu sử dụng hashtag “trò chuyện bạn đồng hành” để tìm những người khác sẵn sàng mua hoặc bán vài phút trò chuyện của con người.
"Có ai rảnh để trò chuyện không? Tôi sẽ trả bất cứ giá nào", một bài đăng gần đây được gắn thẻ hashtag. Trong vòng vài giờ, người dùng đã nhận được hàng chục phản hồi từ những người cung cấp dịch vụ của họ.
Hashtag này đã thu hút hàng triệu lượt xem trong vài năm qua, phản ánh sự sẵn sàng chi tiền ngày càng tăng của người tiêu dùng Trung Quốc để xua tan nỗi cô đơn - một phần trong sự gia tăng rộng rãi hơn của cái được gọi là "tiêu dùng theo cảm xúc".
Khi dân số độc thân của đất nước tăng vọt, ngày càng có nhiều người chuyển sang nhiều hình thức kết bạn có trả tiền khác nhau, từ trò chuyện với người lạ trực tuyến đến trò chơi nhập vai ảo.
Chia sẻ với tờ South China Morning Post (SCMP), PGS Wang Pan, chuyên gia nghiên cứu Trung Quốc và châu Á tại Đại học New South Wales, đồng thời là tác giả của cuốn “Tình yêu và hôn nhân trong bối cảnh toàn cầu hóa Trung Quốc”, cho biết nền kinh tế bạn đời đang phát triển mạnh mẽ này là "phản ứng trước sự thay đổi nhân khẩu học của Trung Quốc" .
Theo điều tra dân số gần đây nhất của Trung Quốc, số người chưa kết hôn trong độ tuổi từ 20 đến 49 ở nước này đã đạt 134 triệu người vào năm 2020 - nhiều hơn toàn bộ dân số Nhật Bản.
Số liệu từ Bộ Nội vụ nước này, cho thấy số lượng đăng ký kết hôn tại Trung Quốc đã giảm gần một nửa trong thập kỷ qua, với chỉ 4,75 triệu cặp đôi kết hôn trong ba quý đầu năm nay, mức thấp kỷ lục.
Điều đó đã mở ra cánh cửa cho một ngành công nghiệp kết bạn đang phát triển, bao gồm từ chatbot được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo (AI) đến những người cosplay cung cấp dịch vụ gặp mặt trực tiếp để trả phí.
Theo PGS Wang, “Trung Quốc ngày càng trở nên cô đơn, vì vậy mọi người có mong muốn mãnh liệt về tình yêu, sự thân mật và gần gũi. Điều này tạo ra không gian cho sự phát triển của ngành kinh doanh ‘tình bạn’. Và đây là một ngành kinh doanh có lợi nhuận”.
Quay trở lại năm 2019, trước đại dịch và trước cuộc khủng hoảng nhà ở cũng như sự suy giảm tiêu dùng của Trung Quốc, một báo cáo của Sinolink Securities đã dự đoán rằng nền “kinh tế đồng hành” của Trung Quốc sẽ có giá trị lên tới 50 tỷ nhân dân tệ (tương đương với 6,9 tỷ USD) vào năm 2025. Mặc dù không có dự báo gần đây, nhưng con số này có thể cao hơn nhiều, đặc biệt là khi xét đến những thay đổi về nhân khẩu học đã có tác động quá lớn đến nền kinh tế Trung Quốc, chẳng hạn như xu hướng tránh kết hôn và sinh con ngày càng tăng ở những người trưởng thành trẻ tuổi.
Ngày nay, một trong những phân khúc sinh lợi nhất của lĩnh vực kinh doanh “tình bạn” mới nổi này là trò chơi điện tử otome. Trò chơi này chủ yếu được chơi trên thiết bị di động và mang đến trải nghiệm tương tác.
Có nguồn gốc từ Nhật Bản, thể loại game otome đã trở nên cực kỳ phổ biến ở Trung Quốc sau thành công vang dội của Love and Producer, do nhà phát triển Papergames của Trung Quốc tạo ra vào năm 2017.
Thể loại otome từ đó đã trở thành trụ cột của ngành công nghiệp game Trung Quốc, với các nhà phát triển lớn như Tencent, NetEase Games và miHoYo đang nhanh chóng phát hành tựa game của riêng họ.
Theo báo cáo của phương tiện truyền thông địa phương, khi Papergames phát hành sản phẩm otome mới nhất, Love and Deepspace vào tháng 1, nó đã tạo ra hơn 500 triệu nhân dân tệ tại thị trường Trung Quốc trong vòng một tháng.
Báo cáo của Sinolink Securities, cho biết các trò chơi thường hấp dẫn những người trẻ tuổi am hiểu công nghệ nhưng cô đơn. Họ thường phát triển cảm xúc mạnh mẽ đối với các nhân vật trong trò chơi và đôi khi có thể cảm thấy rằng những mối quan hệ ảo này có ý nghĩa hơn những mối quan hệ họ có trong cuộc sống thực.
Và trong vài năm trở lại đây, giữa những bước tiến vượt bậc trong AI tạo ra công nghệ tiên tiến, các chatbot với tính cách tùy chỉnh đã nổi lên như một phương tiện ngày càng phổ biến đối với những người trẻ Trung Quốc tìm kiếm bạn đồng hành kỹ thuật số, cung cấp những tương tác kỹ thuật số giống con người hơn so với những chatbot từng cung cấp trước đây.
“Thông qua các công nghệ kỹ thuật số này, trẻ em có thể đắm mình vào thế giới tưởng tượng của mình và thích xây dựng mối quan hệ với những nhân vật này”, PGS Wang cho biết.
Và các doanh nghiệp lớn không phải là bên duy nhất hưởng lợi từ những trái tim cô đơn của người Trung Quốc; một nền kinh tế phi chính thức của những cá nhân cung cấp dịch vụ bầu bạn được trả tiền cũng đang phát triển.
PGS Wang nhìn nhận, sự phổ biến của các cuộc trò chuyện với người khác phản ánh sự mất kết nối ngày càng tăng trong xã hội Trung Quốc, điều này có thể làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng cô đơn.
Theo PGS Wang, các mối quan hệ đã trở nên đa dạng, linh hoạt hơn và ngày càng mang tính thương mại hóa. Do đó, nền “kinh tế đồng hành” có khả năng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ ở Trung Quốc trong một thời gian tới, đặc biệt là nếu tỷ lệ kết hôn vẫn tiếp tục giảm.
Có thể sẽ có nhiều sản phẩm và dịch vụ hơn được phát triển để đáp ứng nhu cầu của nhóm nhân khẩu học mới này, và là cơ hội cho các doanh nghiệp biết tận dụng tốt cơ hội này.
Minh Đức