VDSC cho rằng đà tăng của USD vẫn sẽ vấp phải một số lực cản như kỳ vọng về tác động của chính sách tại Mỹ có thể sẽ điều chỉnh khi chính quyền mới dần hé lộ cách thức tiếp cận cụ thể hơn với những vấn đề mà ông Trump đã đề xuất trong chiến dịch tranh cử, phản ứng của NH trung ương và chính phủ các nước để thích ứng với "thời kỳ Trump 2.0" cũng như triển vọng kinh tế Mỹ không lạc quan như kỳ vọng.
Dự trữ ngoại hối đã hao hụt khoảng 8 - 10 tỷ USD
Dữ liệu gần nhất tính từ đầu năm đến tháng 9/2024 của ông Trần Ngọc Báu - Tổng Giám đốc CTCP WiGroup cho biết, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bán ra ước khoảng 7 tỷ USD. Theo đó, dự trữ ngoại hối còn tương đương 2,8 tuần nhập khẩu, "ngưỡng có phần nhạy cảm" khi thị trường có biến động lớn, ông Trần Ngọc Báu nhận định.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Trung tâm Thông tin, phân tích và dự báo kinh tế, Ban Kinh tế Trung ương cho rằng lượng bán ngoại hối ra thị trường từ NHNN khoảng hơn 10 tỷ USD, dự trữ ngoại hối còn khoảng 83 tỷ USD, tương đương đáp ứng được khoảng 2,6 tuần nhập khẩu. Ông Tú Anh cũng cho rằng đây là mức "tiệm cận ngưỡng nhạy cảm" và để giảm bớt rủi ro từ bên ngoài, NHNN cần giữ lãi suất đủ cao để hỗ trợ đồng nội tệ nhưng phải điều chỉnh hợp lý để không làm suy yếu nền kinh tế.
Nhận định về thị trường tiền tệ năm 2024, Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng áp lực đối với điều hành tỷ giá năm 2025 ngoài việc chịu ảnh hưởng của việc đồng USD tiếp tục duy trì sức mạnh thì diễn biến mang tính thời điểm còn phụ thuộc nhiều vào tính mùa vụ của cung cầu ngoại tệ.
Mặc dù cán cân thương mại hàng hoá của Việt Nam liên tục mở rộng trong các năm vừa qua, tuy nhiên cán cân tài khoản vãng lai chưa bền vững do thâm hụt khu vực dịch vụ có xu hướng mở rộng và chi trả lãi, lợi nhuận đầu tư ngày càng tăng.
Theo ước tính của IMF, thặng dư cán cân thanh toán của Việt Nam năm 2024 ước đạt 3,0% GDP, giảm so với mức 5,8% GDP trong năm 2023 và dự kiến tiếp tục thu hẹp trong năm 2025.
Trong khi đó, theo VDSC, bộ đệm để ứng phó với áp lực tỷ giá là dự trữ ngoại hối đã hao hụt đáng kể trong năm 2024 (ước tính khoảng 8-10 tỷ USD). Điều này khiến cho tỷ giá dễ biến động khi có áp lực về luồng ngoại tệ rút ra.
Theo các chuyên gia phân tích của VDSC, trong năm 2025, hầu hết nhà phân tích đều cho rằng tiền tệ của thị trường mới nổi sẽ phải đối mặt với hai luồng gió ngược là rủi ro tăng trưởng thương mại do thuế quan và lợi suất trái phiếu Mỹ cao hơn.
Đồng thời, rủi ro chính quyền Trump áp thuế quan lên Việt Nam trong năm 2025 dù có thể xảy ra nhưng hiện tại vẫn đang không nằm trong kịch bản cơ sở.
"Vì vậy, việc thị trường tiền tệ Việt Nam chịu ảnh hưởng từ việc chênh lệch lợi suất cao và sự dịch chuyển dòng vốn về Mỹ sẽ là chủ đề chính trong năm sau", báo cáo cho biết.
VDSC dự báo trong kịch bản cơ sở (Việt Nam không bị áp thuế quan trong năm 2025), tỷ giá USD/VND trong năm 2025 có thể biến động trong biên độ +/-5% mà Ngân hàng Nhà nước đang đặt ra.
Kịch bản nào cho áp lực tỷ giá cuối năm 2024?
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối phân tích khách hàng cá nhân Công ty chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng giá USD trong nước tăng từ áp lực trên thị trường ngoại tệ quốc tế gần đây, đặc biệt sau khi Mỹ công bố kết quả bầu cử tổng thống với chiến thắng của ông Donald Trump. Ngày 21.11, chỉ số USD-Index tăng vượt 107 điểm, đây là mức cao nhất trong vòng 13 tháng trở lại đây. Nếu so với mức thấp nhất của chỉ số này hồi cuối tháng 9 thì nay, USD-Index đã tăng hơn 7 điểm, tương đương mức tăng hơn 7%. Khi chỉ số USD-Index mạnh lên sẽ tạo chất xúc tác cho giá USD trong nước tăng.
Thêm vào đó, áp lực thanh toán hàng hóa dịch vụ bằng ngoại tệ của doanh nghiệp cuối năm cũng tăng lên, cùng với nhu cầu nắm giữ USD gia tăng. Tuy nhiên, còn một nguyên nhân sâu xa khác khiến tỷ giá NH tăng cao đến từ chênh lệch lãi suất giữa USD và tiền đồng.
Đại diện Công ty CP chứng khoán Rồng Việt (VDSC) phân tích: Áp lực tỷ giá tiếp tục tăng trong tháng 11.2024, nhưng theo quan sát thì NHNN không phải bán ngoại tệ như tháng trước, có thể do nhu cầu ngoại tệ không quá lớn. Việc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump thắng cử thêm lần nữa đã đẩy chỉ số USD-Index lên mức cao. Kỳ vọng các kế hoạch nới lỏng tài khóa và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn của chính quyền mới, khi kết hợp với lãi suất cao giữa Mỹ và các nền kinh tế khác cùng chủ nghĩa bảo hộ tương đối cao của Mỹ, tất cả đều tạo nên lý do mạnh mẽ cho một đợt tăng giá của USD.
Dù vậy, VDSC cho rằng đà tăng của USD vẫn sẽ vấp phải một số lực cản như kỳ vọng về tác động của chính sách tại Mỹ có thể sẽ điều chỉnh khi chính quyền mới dần hé lộ cách thức tiếp cận cụ thể hơn đối với những vấn đề mà ông Trump đã đề xuất trong chiến dịch tranh cử, phản ứng của NH trung ương và chính phủ các nước để thích ứng với "thời kỳ Trump 2.0" cũng như triển vọng kinh tế Mỹ không lạc quan như kỳ vọng.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, nhu cầu thanh toán bằng ngoại tệ của doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào tháng 10 và 11 nên qua tháng 12, tỷ giá có thể sẽ hạ nhiệt. Nguyên nhân một phần đến từ nguồn ngoại tệ cuối năm từ xuất khẩu, nhà đầu tư nước ngoài gia tăng. Thêm vào đó, giá USD hiện đã tăng 4,5% so với đầu năm, cao hơn mức kỳ vọng điều hành tỷ giá trong năm là tăng từ 3 - 3,5% nên không loại trừ vào thời điểm cuối năm, thị trường ngoại tệ sẽ có sự can thiệp để điều chỉnh giá USD đi xuống.
"Biện pháp kiểm soát giá USD gồm bán trực tiếp can thiệp thị trường từ nhà điều hành hoặc tăng lãi suất để điều tiết. Trong đó, biện pháp bán trực tiếp khả thi hơn. Tuy nhiên một yếu tố khác khó dự báo là chỉ số USD-Index tăng lên mức cao 107 điểm là đỉnh hay còn tiếp tục tăng trong thời gian tới. Với những dữ liệu của Mỹ công bố gần đây về kiểm soát lạm phát thì khả năng trong tháng 12, Mỹ sẽ giảm lãi suất USD một lần nữa với mức giảm 0,25%. Điều này sẽ làm giảm tốc độ tăng giá của USD. Trong trường hợp giá USD trên thị trường quốc tế không giảm sẽ tác động đến giá USD trong nước. Kỳ vọng giá USD trong NH sẽ xuống dưới mức 25.500 đồng vào cuối năm", ông Nguyễn Thế Minh nhận định.
Đức Minh