Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Hiệu phó trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, để “hạ nhiệt” giá nhà đất, Nhà nước cần đánh thuế sở hữu và thuế thừa kế bất động sản. Quy định về thời hạn sở hữu căn hộ cũng là một mấu chốt giúp giảm bớt gánh nặng chi phí của người mua nhà.
Giải quyết vấn đề của thị trường bất động sản để tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế
Phát biểu tại Hội thảo khoa học "Kinh tế Việt Nam năm 2022, triển vọng năm 2023: Ổn định và phát triển thị trường bất động sản” diễn ra mới đây, GS.TS Phạm Hồng Chương, Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân nhấn mạnh: Kinh tế Việt Nam đã có bước tăng trưởng vượt trội trong năm 2022 song những vấn đề nội tại của nền kinh tế đang bộc lộ rõ nét. Một trong những điểm nghẽn cản trở sự phát triển kinh tế hiện nay là thị trường bất động sản đang có nhiều biến động, gây rủi ro chéo với thị trường tài chính và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Do vai trò, vị trí của ngành bất động sản vô cùng quan trọng nên sự biến động của thị trường đã có ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động kinh tế - xã hội của đất nước.
Từ thực trạng này, Hội thảo đưa ra những góc nhìn khác nhau của thị trường bất động sản nói riêng và của nền kinh tế nói chung. Đồng thời tập trung thảo luận để nhận diện các nút thắt và đề xuất các giải pháp để tháo gỡ, hướng tới thúc đẩy tăng trưởng và phát triển bền vững.
GS.TS Phạm Hồng Chương - Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
Phát biểu đề dẫn, TS Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương khẳng định, kết quả tăng trưởng GDP quý I/2023 thấp hơn mục tiêu cho thấy nền kinh tế đang đối mặt với nhiều khó khăn thách thức. "Mục tiêu tăng trưởng năm 2023 với tăng trưởng 6,5%, lạm phát bình quân 4,5% nếu không thực sự quyết liệt và khôn khéo, chủ động và linh hoạt trong điều hành sẽ là thách thức rất lớn", TS Nguyễn Đức Hiển nói.
Theo TS Nguyễn Đức Hiển, thị trường bất động sản là điểm nghẽn chính đối với phục hồi và phát triển bền vững trong những năm tiếp theo. Do đó, giải quyết tốt các vấn đề của thị trường bất động sản sẽ có tác động tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế.
Các giải pháp cần hướng tới các vấn đề trọng tâm của thị trường bất động sản hiện nay là sự lệch pha cung - cầu nhà ở thương mại và nhà ở xã hội; giá bất động sản còn cao, thiếu sự kiểm soát và điều tiết; nhiều doanh nghiệp bất động sản gặp khó khăn về tài chính.
TS. Nguyễn Đức Hiển - Phó Trưởng ban Kinh tế Trung ương.
Trong khuôn khổ Hội thảo, Trường Đại học Kinh tế quốc dân công bố ấn phẩm Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2022 với chủ đề "Ổn định và phát triển thị trường bất động sản". GS.TS Tô Trung Thành, đồng chủ biên Báo cáo cho biết: Năm 2023 là năm bản lề thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm giai đoạn 2021-2025.
Để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2023 đặt ra, tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế, một trong những nhiệm vụ đặt ra là cần phát triển đồng bộ, an toàn, lành mạnh, bền vững các loại thị trường, trong đó có thị trường bất động sản.
Thị trường này phát triển ổn định, lành mạnh sẽ có tác động tích cực đến phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Ngược lại, thị trường bất động sản thiếu ổn định, giá cả bất hợp lý hoặc trầm lắng kéo dài sẽ có tác động tiêu cực đến phát triển kinh tế, gây khó khăn cho việc giải quyết nhà ở cho người dân và gây ra nhiều hệ lụy xã hội. Do đó, ổn định và phát triển thị trường bất động sản là một trong những vấn đề trọng tâm của công tác điều hành chính sách trong năm 2023.
Sớm kết thúc thanh tra dự án để gỡ khó cho thị trường địa ốc
Tại hội thảo, GS. TS Hoàng Văn Cường, Hiệu phó trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU) cũng cho rằng điều cấp bách trong năm nay là giải quyết hai nút thắt gồm pháp lý và tài chính trên thị trường địa ốc.
Về pháp lý, ông nói cần sớm kết thúc thanh tra, xử lý đối với các dự án bị tạm dừng để doanh nghiệp tiếp tục triển khai, đưa sản phẩm ra thị trường. "Hiện có rất nhiều dự án vì bị thanh tra nên phải dừng lại, nhà đầu tư cũng bị ảnh hưởng", ông nói.
Theo ông Cường, lý thuyết không chấp nhận hợp pháp hoá các sai phạm, nhưng cơ quan chức năng phải hiểu xử lý các dự án bất động sản không dễ, cần có những hành động phù hợp hơn.
GS. TS Hoàng Văn Cường, Hiệu phó trường Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU).
Phó trường Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, nên tập trung giải quyết các vướng mắc pháp lý từ trung ương đến địa phương bằng cách thành lập các ban xử lý, trong đó, các hướng dẫn phải cụ thể, không nói chung chung.
Ngoài ra, Quốc hội cần đưa ra một nghị quyết tức thời, trong đó có lựa chọn, vận dụng luật pháp khi có mâu thuẫn. "Chúng ta cần xử lý ngay các bất cập mà không cần chờ các Luật Đất đai, Kinh doanh bất động sản, Nhà ở", ông nêu quan điểm. Bởi các luật này để được phê duyệt và đi vào cuộc sống cần có độ trễ một đến vài năm, trong khi vấn đề trên thị trường địa ốc cần ngay những giải pháp cấp bách, tương tự chính sách thời chống dịch.
Về tài chính, ông Cường kiến nghị có giải pháp kiểm soát việc cho vay đầu cơ bất động sản; chỉ cho vay các dự án có khả năng thanh khoản và kiểm soát dòng tiền. Việt Nam cũng có thể cân nhắc việc cho phép chuyển đổi trái phiếu doanh nghiệp thành trái phiếu có khả năng chuyển đổi sản phẩm.
Bên cạnh đó, ông cho rằng với những dự án bất động sản có vị trí quan trọng, Chính phủ nên xem xét mua lại trái phiếu để tránh rơi vào tay các nhà đầu tư nước ngoài. "Vừa qua, thực tế đã có một số quỹ ngoại mua lại dự án của doanh nghiệp trong nước. Điều này không tốt cho phát triển thị trường cũng như những vấn đề an ninh", ông nói và cho biết số trái phiếu này Chính phủ sau đó có thể bán lại cho các công ty quản lý nợ để có nguồn vốn phát triển dự án.
Đánh thuế sở hữu và thuế thừa kế bất động sản để hạ giá nhà đất
Về các giải pháp mang tính dài hạn, Phó hiệu trưởng NEU cho biết hiện nhiều khu vực được đầu tư quá mức so với triển vọng phát triển, từ đó tạo các thành phố “ma” và làm chôn vùi nguồn lực đầu tư của xã hội. Vì vậy, Chính phủ cần phải kiểm soát tiến độ đầu tư các dự án bất động sản theo lịch trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, phát triển du lịch.
Không chỉ vậy, ông Cường cho rằng việc giao dịch đất và nhà ở cần bắt buộc phải được đăng ký. Điều này sẽ tránh tình trạng thất thu thuế, giảm hiện tượng “thổi” giá và giúp cơ quan chức năng dễ dàng tịch thu bất động sản vi phạm.
Ngoài ra, vị chuyên gia này mong muốn các giao dịch sẽ phải thực hiện thông qua sàn bất động sản. Việc này sẽ giúp người dùng nhận được đầy đủ thông tin sản phẩm. Trong khi đó, các sàn giao dịch cũng sẽ chịu trách nhiệm về các thông tin xác nhận, bao gồm việc cung cấp cho cơ quan nhà Nước để tính thuế, đăng ký biến động, dự báo thị trường…
Hơn nữa, ông cũng cho rằng Nhà nước không nên chấp thuận việc các tài sản hình thành trong tương lai đăng ký giao dịch trái phiếu chuyển đổi. Việc này có thể khiến các hoạt động mua bán trao tay “đẩy giá” tăng lên.
Đồng thời, ông Cường cho rằng để “hạ nhiệt” giá nhà đất, Nhà nước cần đánh thuế sở hữu và thuế thừa kế bất động sản. Quy định về thời hạn sở hữu căn hộ cũng là một mấu chốt giúp giảm bớt gánh nặng chi phí của người mua nhà.
Hồng Quang