16:19 17/11/2026

Lâm Đồng chuyển hướng phát triển OCOP, đặt trọng tâm vào chất lượng và chuỗi giá trị

Với 853 sản phẩm OCOP còn hiệu lực và 480 chủ thể tham gia, Lâm Đồng đang đứng trước yêu cầu chuyển từ mở rộng số lượng sang nâng cao giá trị hàng hóa. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh định hướng phát triển sản phẩm dựa trên lợi thế vùng miền, đầu tư chế biến sâu, xây dựng vùng nguyên liệu và mở rộng kênh phân phối, trong đó thương mại điện tử được xác định là một hướng đi quan trọng.

Từ sản phẩm địa phương đến hàng hóa có thương hiệu

Cà phê, chè, mắc ca, ca cao, atisô, rau củ quả, thanh long, dược liệu và hải sản chế biến là những nhóm sản vật tạo nên lợi thế của Lâm Đồng. Tuy nhiên, để những nguyên liệu này trở thành hàng hóa có giá trị cao hơn, các chủ thể sản xuất phải vượt qua khâu sơ chế, đầu tư công nghệ chế biến, hoàn thiện bao bì và xây dựng thương hiệu đủ sức cạnh tranh trên thị trường.

Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang đóng vai trò hỗ trợ quá trình chuyển đổi này. Thay vì chỉ khuyến khích phát triển sản phẩm đặc trưng, chương trình từng bước đưa các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ và năng lực quản trị vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và hộ sản xuất.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh đã hỗ trợ tem QR truy xuất nguồn gốc cho 215 sản phẩm; hỗ trợ bao bì cho 65 chủ thể và máy móc, thiết bị cho 24 chủ thể. Các hoạt động xây dựng, đăng ký nhãn hiệu, chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng cũng được triển khai nhằm giúp cơ sở sản xuất hoàn thiện sản phẩm và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Lâm Đồng chuyển hướng phát triển OCOP đặt trọng tâm vào chất lượng và chuỗi giá trị
Từ sản phẩm địa phương đến hàng hóa có thương hiệu.

Cùng với hỗ trợ về kỹ thuật, công tác đào tạo được đẩy mạnh. Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức 17 lớp tập huấn với 867 lượt học viên; các địa phương tổ chức 22 lớp với khoảng 1.000 lượt học viên. Nội dung tập trung vào phát triển sản phẩm, quản trị sản xuất, kinh doanh, xây dựng thương hiệu, xúc tiến thương mại và hoàn thiện hồ sơ đánh giá, phân hạng OCOP.

Những hỗ trợ này góp phần thay đổi cách tiếp cận của nhiều chủ thể, từ sản xuất nông sản đơn thuần sang chú trọng hơn đến giá trị gia tăng và yêu cầu của người tiêu dùng. Nhiều sản phẩm đã được đưa vào siêu thị, cửa hàng đặc sản, hội chợ trong và ngoài tỉnh; một số sản phẩm từng bước tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Theo thông tin từ Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lâm Đồng, đến ngày 30/10/2026, toàn tỉnh có 853 sản phẩm OCOP còn hiệu lực giấy chứng nhận, gồm 88 sản phẩm đạt hạng 4 sao và 765 sản phẩm đạt hạng 3 sao. Chương trình thu hút 480 chủ thể tham gia, gồm doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác, cơ sở sản xuất, hộ cá thể và trang trại. Riêng trong năm 2026, tỉnh đã công nhận thêm 17 sản phẩm OCOP đạt hạng 3 sao và 4 sao.

Quy mô này cho thấy OCOP đã trở thành một kênh phát triển kinh tế nông thôn đáng chú ý. Tuy nhiên, số lượng sản phẩm được công nhận chưa đồng nghĩa với khả năng cạnh tranh tương ứng. Khi phần lớn sản phẩm đang ở hạng 3 sao, dư địa để nâng cấp chất lượng, hoàn thiện tiêu chuẩn và phát triển thương hiệu vẫn còn khá lớn.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra rằng chất lượng sản phẩm OCOP tại một số địa phương chưa đồng đều; một số sản phẩm thiếu nét đặc trưng, chưa tạo được sự khác biệt so với hàng hóa cùng loại. Hoạt động hỗ trợ ở một số nơi còn thiên về hoàn thiện hồ sơ để được công nhận, trong khi chất lượng thực tế, thương hiệu và năng lực quản trị của chủ thể chưa được quan tâm tương xứng.

Vấn đề đáng chú ý bởi chứng nhận OCOP chỉ là một bước trong quá trình phát triển sản phẩm. Để duy trì chỗ đứng trên thị trường, chủ thể phải bảo đảm chất lượng ổn định giữa các lô hàng, có nguồn nguyên liệu đáp ứng yêu cầu sản xuất, duy trì tiêu chuẩn an toàn và xây dựng được hệ thống phân phối phù hợp.

Đặt mục tiêu nâng cấp sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ

Bước sang giai đoạn 2026-2030, Lâm Đồng định hướng phát triển OCOP gắn với lợi thế địa phương, vùng nguyên liệu, ngành nghề nông thôn và chuỗi giá trị. Theo Kế hoạch số 10221/KH-UBND ngày 30/6/2026 của UBND tỉnh, địa phương đặt mục tiêu phát triển mới từ 200-250 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên đến năm 2030; hằng năm đánh giá, phân hạng 40-50 sản phẩm mới và lựa chọn 1-2 sản phẩm tiềm năng cấp quốc gia.

Trong đó, kế hoạch không chỉ đặt mục tiêu tăng số lượng. Tỉnh dự kiến hỗ trợ củng cố, nâng cấp tối thiểu 20% số sản phẩm OCOP đã được xếp hạng; phấn đấu có ít nhất 30% chủ thể xây dựng chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, OCOP xanh gắn với vùng nguyên liệu ổn định. Đây là hướng tiếp cận nhằm đưa tiêu chí chất lượng, khả năng cạnh tranh và tính bền vững trở thành yêu cầu xuyên suốt trong phát triển sản phẩm.

Lâm Đồng chuyển hướng phát triển OCOP đặt trọng tâm vào chất lượng và chuỗi giá trị
Bước sang giai đoạn 2026-2030, Lâm Đồng định hướng phát triển OCOP gắn với lợi thế địa phương, vùng nguyên liệu, ngành nghề nông thôn và chuỗi giá trị.

Một điểm đáng chú ý khác là kế hoạch đưa toàn bộ sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên lên sàn thương mại điện tử nông sản của tỉnh tại địa chỉ nongsandalatlamdong.vn. Đồng thời, Lâm Đồng đặt mục tiêu có 20-30% chủ thể tham gia các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, cửa hàng tiện lợi và nền tảng thương mại điện tử.

Việc đưa sản phẩm lên môi trường số được kỳ vọng giúp các cơ sở sản xuất mở rộng tệp khách hàng, giảm phụ thuộc vào hoạt động bán hàng trực tiếp và tiếp cận người tiêu dùng ở những thị trường xa hơn. Tuy nhiên, để thương mại điện tử trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả, các chủ thể cần đầu tư đồng bộ từ hình ảnh, thông tin sản phẩm, quy cách đóng gói đến khả năng xử lý đơn hàng và vận chuyển.

Song song với kế hoạch OCOP, tỉnh cũng triển khai Kế hoạch số 1986/KH-UBND ngày 9/2/2026 về phát triển thị trường nông sản và sản phẩm OCOP gắn với quảng bá thương hiệu, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030.

Theo kế hoạch này, Lâm Đồng dự kiến lựa chọn 14 ngành hàng nông sản chủ lực và tiềm năng, gồm cà phê, chè, sầu riêng, thanh long, bơ, hồ tiêu, điều, rau củ quả, hoa, dâu tằm, mắc ca, cá nước lạnh, hải sản và nước mắm. Việc xác định nhóm ngành hàng nhằm tập trung nguồn lực phát triển thị trường, hình thành vùng nguyên liệu và tổ chức tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Tỉnh cũng định hướng lựa chọn doanh nghiệp, HTX có năng lực tài chính, tổ chức sản xuất và hệ thống phân phối để đóng vai trò dẫn dắt từng ngành hàng. Mỗi ngành hàng dự kiến lựa chọn tối thiểu 2 doanh nghiệp hoặc HTX đầu tàu, qua đó tạo liên kết với hộ sản xuất, tổ hợp tác và các cơ sở nhỏ hơn, hướng tới hình thành những chuỗi sản xuất, tiêu thụ có hợp đồng bao tiêu.

Định hướng này có cơ sở từ thực tế sản xuất nông nghiệp của địa phương. Theo Thống kê tỉnh Lâm Đồng, đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 428 chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ với 47.590 hộ tham gia. Riêng lĩnh vực trồng trọt có khoảng 85.000 ha diện tích liên kết, sản lượng khoảng 920.000 tấn mỗi năm.

Việc phát triển OCOP gắn với những chuỗi liên kết hiện có sẽ giúp chủ thể chủ động hơn về nguồn nguyên liệu, kiểm soát chất lượng và tổ chức sản xuất theo nhu cầu thị trường. Đây cũng là điều kiện để các sản phẩm có tiềm năng chuyển từ quy mô nhỏ lẻ sang sản xuất ổn định, đủ khả năng đáp ứng đơn hàng lớn.

Dù vậy, bài toán vốn, công nghệ, nhân lực và năng lực quản trị vẫn là trở ngại đối với không ít HTX, hộ sản xuất và doanh nghiệp nhỏ. Hoạt động xúc tiến thương mại ở một số nơi còn phân tán, thiếu liên kết; công tác kiểm tra, giám sát chất lượng sau công nhận chưa được thực hiện thường xuyên tại một số địa phương.

Theo ông Lê Quang Dần, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Lâm Đồng, những hạn chế này đòi hỏi địa phương phải tăng cường liên kết giữa các chủ thể, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ; đồng thời nâng cao hiệu quả hỗ trợ để sản phẩm có đầu ra ổn định hơn.

Trong giai đoạn mới, Lâm Đồng cũng định hướng kết hợp quảng bá OCOP với du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng và bảo tồn nghề truyền thống. Các điểm giới thiệu, trưng bày và bán sản phẩm sẽ được phát triển tại khu du lịch, cơ sở lưu trú và các tuyến du lịch trọng điểm, từng bước đưa sản phẩm OCOP trở thành quà tặng đặc trưng của địa phương.

Mục tiêu của Lâm Đồng không chỉ là có thêm sản phẩm được gắn sao OCOP, mà là xây dựng được những thương hiệu có khả năng tồn tại trên thị trường bằng chất lượng, bản sắc và năng lực cung ứng. Khi các khâu từ vùng nguyên liệu, chế biến, tiêu chuẩn chất lượng đến phân phối được kết nối, OCOP mới có thể phát huy vai trò tạo giá trị gia tăng cho nông sản và thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

Thiên An