Ngày 9/8/2024, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 2314/QĐ-BVHTTDL về việc đưa Lễ hội đền Tiên La, xã Đức Giang, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Lễ hội đền Tiên La còn được biết đến với tên gọi Lễ hội Đền thờ Đức vua Trần Minh Tông.
Lễ hội đền Tiên La (Bắc Giang) còn được biết với tên gọi Lễ hội truyền thống Đền thờ Đức vua Trần Minh Tông thuộc làng Tiên La, xã Đức Giang (huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang) và được tổ chức hàng năm vào ngày 10/3/2024 (tức mùng 1 tháng 2 Âm lịch) để tưởng nhớ vị vua nhà Trần có lòng hiếu thảo, nhân hậu, biết trọng dụng người hiền tài. Lễ hội được tổ chức với nhiều nghi lễ, trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Độc đáo và trang nghiêm nhất là nghi lễ tế đức vua Trần Minh Tông và nghi thức rước nước ở sông Thương về tế Thần.
Đền Tiên La được xây dựng từ thế kỷ XIV, đền thờ Đức Vua Trần Minh Tông nằm bên bờ sông Thương thuộc làng Tiên La. Đây là nơi phụng thờ vị vua anh minh người có nhiều công lao trong việc giữ yên bờ cõi giang sơn đất nước Việt. Công trình kiến trúc đền thờ được tạo dựng dưới thời Lê Trung Hưng, sửa chữa vào năm 1936 niên hiệu vua bảo đại nhà Nguyễn. Đền có 8 tấm bia đá, 3 đạo sắc phong cùng văn tế. Pho tượng Đức vua Trần Minh Tông được nghệ nhân xưa tạo tác dưới thười Lê là tác phẩm điêu khắc nghệ thuật đặc sắc làm tăng thêm giá trị của di tích.
Đền thờ Đức vua Trần Minh Tông nằm kề bên bờ hữu sông Thương, cách ngã ba Phượng Nhãn, nơi tụ hội, gặp gỡ của hai dòng sông: Sông Thương và sông Lục Nam (khoảng 1,5km). Nằm ở đầu làng Tiên La, thuộc xã Đức Giang, huyện Yên Dũng. Tương truyết khi Thái Thượng hoàng Trần Anh Tông nhường ngôi cho Thái tử Trần Minh Tông, Đức vua thường lui tới cửa phật chùa Vĩnh Nghiêm (nay thuộc xã Trí Yên, huyện Yên Dũng) chốn tổ thiền phái trúc lâm tu hành để thăm vua cha, khi thì ông đi theo đường thuỷ qua ngã ba Phượng Nhãn đến chốn tổ, khi thì ông đi bằng đường bộ và dừng lại bên đò Lá (thôn Tiên La ngày nay) rồi mới qua sông về chùa Vĩnh Nghiêm thăm vua cha. Sau những lần qua lại Tiên La, đức vua có nhiều ấn tượng tốt đẹp với miền quê và người dân nơi đây, Đức Vua đã sai quân đắp đê chống lụt cho dân, cấp ruộng cho người lái đò để người dân không phải trả tiền đò mỗi khi qua lại. Sau khi vua mất, người dân nơi đây đã lập đền thờ bên bến đò xưa phụng thờ Ngài.
Trong những năm tháng chiến tranh, lễ hội không được tổ chức và đến những năm 90 của thế kỷ XX (sau khi kết thức chiến tranh), lễ hội được chính quyền địa phương và Nhân dân khôi phục, tổ chức với các nghi lễ như: Giã bánh dày dâng Vua, nghi rước nước về tế, dâng hương, lễ vật của các dòng họ, đồng thời có các trò chơi dân gian đậm bản sắc dân tộc như: Bắt vịt trên cạn, cờ người, vật truyền thống, đánh đu, đập niêu đất, kéo co...
Ngày 9/8/2024, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 2314/QĐ-BVHTTDL về việc đưa Lễ hội đền Tiên La, xã Đức Giang, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Đền Tiên La được xây dựng khoảng nửa sau thế kỷ XIV, qua nhiều lần sửa chữa tôn tạo đến nay vẫn tồn tại một toà kiến trúc cổ cùng hệ thống tư liệu Hán – Nôm, hiện vật cổ kính phong phú.
Đền thờ Đức vua gồm có hai công trình kiến trúc cơ bản: Tòa tiền thế và tòa hậu cung. Phía trước là bia tưởng niệm liệt sĩ được xây dựng vào năm 1998. Ở chính giữa đặt tấm bia ghi danh các anh hùng liệt sĩ với tám tấm bia đá cổ Hán Nôm ghi công đức những người cố công gây dựng làng được tạc theo những hình khối khác nhau giàu giá trị văn hóa.
Với những giá trị văn hóa và sử học của đền thờ đức vua Trần Minh Tông. Tháng 2/2003 đền thờ đức Vua Trần Minh Tông được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.
Đình Đình