Mặc dù đã có Hợp đồng mua bán điện (PPA) và nỗ lực để về đích nhiều nhà máy đã kịp "lên tàu" trước lịch hẹn, tuy vậy vẫn có đến 62 dự án điện gió đã "lỡ tàu" khi không kịp vận hành trước ngày 01/11/2021.
Đây là một trong những nội dung báo cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) gửi Bộ Công thương ngày 02/11 vừa qua. Trong số 62 dự án này, ngoài những dự án chưa “bất động”, thì có 4 dự án điện gió được ghi chú kèm theo dòng chữ “đã hòa lưới nhưng chưa hoàn thành thử nghiệm để COD”.
Điều này có nghĩa là dự án chưa hoàn tất các thử nghiệm theo quy định để đủ điều kiện công nhận vận hành thương mại (COD), đồng nghĩa với việc không kịp hưởng chính sách được mua điện với giá cố định là 8,5 UScent/kWh (trong đất liền), hay 9,8 UScent/kWh (trên biển) theo Quyết định 39/2018/QĐ-TTg ở thời điểm hết ngày 31/10/2021.
Lỡ hẹn với giá FIT của nhiều dự án điện gió "lời giải nào cho bài toán khó"
Cũng theo báo cáo của EVN, trong số 62 dự án này có 15 dự án điện gió khác được liệt kê là mới COD được một phần dự án. Trong số này có Dự án điện gió Hưng Hải Gia Lai mới COD được 4 MW; Nhà máy điện gió Hướng Hiệp 1 mới COD được 4,5 MW, hay Nhà máy điện gió Bình Đại mới COD được 4,2 MW…
Đáng chú ý nhất trong đó là Nhà máy điện gió Tân Phú Đông đã COD được 50 MW, nhưng vẫn còn khá xa so với mức công suất 150 MW đã ký PPA.
Như vậy, trong số 106 dự án điện gió có công suất 5.755,5 MW đăng ký chương trình đóng điện và hòa lưới, thử nghiệm, đề nghị công nhận COD ở thời điểm đầu tháng 8/2021. Trong số 106 nhà máy điện gió này, đến thời điểm hết ngày 31/10/2021 đã có 69 nhà máy điện gió với tổng công suất 3.298,95 MW đã được công nhận vận hành thương mại COD.
Như vậy, nếu bao gồm cả 15 nhà máy điện gió đã được công nhận COD và vào vận hành từ trước đây, thì trong hệ thống điện quốc gia đã có tổng cộng 84 nhà máy điện gió với tổng công suất 3.980,27 MW được công nhận vận hành thương mại COD.
Như vậy, với những dự án “đã động đậy” trong số 62 dự án không thể vận hành trước ngày 1/11, hay với 15 dự án mới COD được một phần công suất so với đăng ký, việc triển khai tiếp sau ngày 1/11/2021 đã nhìn thấy có những thách thức lớn.
Theo các chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo thông tin, kết thúc việc mua điện gió theo mức giá cố định (FIT) từ ngày 1/11/2021, thì sắp tới sẽ phải đấu giá. Nhưng đấu như thế nào, quy trình và các bước cụ thể ra sao để được huy động phát điện thì lại chưa có phương án đưa ra để nhà đầu tư nghiên cứu. Theo đó, có vẻ đường đi cho điện gió sẽ khá "gian truân" trong thời gian tới.
Các dự án điện gió đang triển khai đầu tư dở dang mà chưa được COD toàn bộ nhà máy, chắc chắn rơi vào tình trạng khó khăn trong tính toán hiệu quả tài chính, bởi nhiều khoản đặt cọc mua vật tư nguyên vật liệu đã trả, nhưng dự án lại không thể hoàn thành đúng hẹn để được hưởng giá mua điện hấp dẫn, thay vào đó là sự "rối" trong việc xác định giá điện và dòng tiền để hoàn vốn đầu tư đã bỏ ra.
Được biết hiện nay có nhiều tập đoàn và tổng công ty đang có bước chuyển mình khi gia nhập vào "đoàn quân" điện gió với hàng loạt các dự án "trễ tầu" và rất nhiều dự án đang dang dở.
Có thể kể đến như dự án điện gió Hòa Thắng 1.2 tại Bình Thuận vẫn chưa được công nhận vận hành thương mại. Bởi theo thông tin cập nhật của EVN, tính tới 15/10/2021, danh mục các dự án điện gió (với mức công suất cụ thể) đã được công nhận vận hành thương mại (COD) trong đó không ghi nhận nhà máy điện gió Hòa Thắng 1.2 (huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận). Mặc dù, Chủ đầu tư dự án Công ty CP Năng lượng Hòa Thắng (công ty con của Vietracimex) đã gửi hồ sơ đăng ký thử nghiệm COD từ đầu tháng 8/2021. Đặc biệt ngày 30/9, điện gió Hòa Thắng 1.2 (công suất 100MW) bất ngờ bị UBND huyện Bắc Bình yêu cầu dừng triển khai.
Một cái tên nữa là "ông lớn" Công ty cổ phần xây lắp điện 1 (PCC1), cùng với các nhà máy thủy điện đã và đang đầu tư, đến nay PCC1 đang phát triển các dự án năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió tại các khu vực có lợi thế, mục tiêu công suất phát điện đạt 744 MW vào năm 2025. Hiện tại, PCC1 đang đầu tư 3 dự án điện gió: Dự án điện gió Liên Lập , Dự án điện gió Phong Huy, Dự án điện gió Phong Nguyên cùng công suất 48MW tại Quảng Trị./.
Hải Bình