Nhiều trò chơi của Garena Việt Nam đang xuất hiện tình trạng gắn nhãn tuổi trên nền tảng ứng dụng thấp hơn thực tế hoặc không thể hiện thông tin phân loại độ tuổi trong nội game. Vấn đề này đang khiến dư luận lo ngại về việc trẻ em có thể tiếp cận nội dung bạo lực, cạnh tranh khốc liệt mà thiếu các rào chắn cần thiết.
Lệch chuẩn phân loại tuổi trong game của Garena Việt Nam
Đến hết 2024, doanh thu ngành game nội địa ghi nhận 13.663 tỷ đồng (525 triệu USD), đứng thứ 5 toàn cầu với tốc độ tăng trưởng gấp 2,5 lần thế giới và tăng 8,8% so với 2023. Điều đó cho thấy sức hút của thị trường game Việt Nam vô cùng hấp dẫn với nhà phát hành, là “mỏ vàng” có thể khai thác mở rộng nhờ vào đa dạng loại hình game.
Tại thị trường nội địa, Công ty cổ phần giải trí và thể thao điện tử Việt Nam hay được gọi là Garena Việt Nam là cái tên không còn xa lạ với cộng đồng game thủ. Trong cơ cấu doanh nghiệp tính đến năm 2023, cổ đông ngoại của Garena Việt Nam là Garena Vietnam Private Limited. Đây cũng là công ty con của Tập đoàn Sea Limited (Singapore).
Hiện Sea Limited là một trong những tên tuổi lớn trong ngành công nghiệp kinh doanh giải trí trực tuyến trên thế giới, với các game hành động, chiến thuật, sinh tồn nổi tiếng tại Việt Nam như Liên minh huyền thoại, Liên Quân Mobile, Free Fire... thu hút hàng trăm triệu lượt tải về trên các nền tảng như CHPlay hay Appstore.
Với quy mô hoạt động hàng chục năm cùng đội ngũ vận hành chuyên nghiệp, Garena Việt Nam chắc chắn nắm rõ quy trình phân loại độ tuổi theo quy định tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều trò chơi của hãng đang có dấu hiệu hiển thị không đúng độ tuổi theo quy định. Một số game có mức độ cạnh tranh cao, trang phục hở hang, chứa yếu tố bạo lực mô phỏng vốn được đăng ký 16+ hoặc 18+, nhưng khi phát hành trên CHPlay lại chỉ hiển thị 12+, còn trên App Store là 13+.
Các trò chơi được phân loại 12+ hoặc 13+ tùy nền tảng
Cụ thể, game Liên quân Mobile – tựa game đình đám với 50 triệu lượt tải xuống hiện đang được phân loại độ tuổi 12+ trên CHPlay và 13+ trên AppStore. Tương tự với tựa game bắn súng AAA Delta Force, dù mới phát hành chưa tới nửa năm nhưng đã thu hút hơn 10 triệu lượt tải xuống. Mặc dù nội dung mang tính đối kháng, sử dụng vũ khí và mô phỏng chiến trường thật nhưng game này cũng được gắn nhãn 12+ và 13+ trên hai nền tảng ứng dụng nói trên.
Qua tìm hiểu, nền tảng CHPlay hay AppStore đang áp dụng theo tiêu chuẩn quốc tế hoặc tiêu chuẩn khu vực chung. Đơn cử, mức phân loại tại các khu vực khác do Liên minh xếp hạng độ tuổi quốc tế (IARC) thiết lập, phân loại 12+ cho phép nội dung “bạo lực liên quan đến nhân vật tưởng tượng và/hoặc bạo lực không đẫm máu liên quan đến động vật hoặc nhân vật có hình dáng như người; ngoài ra còn cho phép hình ảnh khỏa thân không thô bạo, ngôn từ nhẹ nhàng và đánh bạc không ăn tiền nhưng không cho phép ngôn từ tục tĩu”.
Còn theo Nghị định 147/2024/NĐ-CP, 12+ được xếp cho “trò chơi không có hoạt động, hình ảnh, âm thanh, ngôn ngữ, lời thoại, nhân vật mặc hở hang, khiêu dâm, quay cận cảnh gây chú ý đến các bộ phận nhạy cảm trên cơ thể người; đối với trò chơi có hoạt động đối kháng thì chỉ sử dụng các nhân vật hoạt họa mô phỏng hoặc không mô phỏng người thật hoặc chỉ sử dụng các trang thiết bị, phương tiện chiến đấu mà không có sự hiện diện của nhân vật mô phỏng người thật trong quá trình chơi, có sử dụng vũ khí dưới hình ảnh hoạt họa và hình ảnh vũ khí không nhìn được cận cảnh; tiết chế âm thanh va chạm của vũ khí khi chiến đấu”.
Trên quảng cáo của game Delta Force vẫn được gắn mác 18+
Do đó, việc phân loại độ tuổi vừa phù hợp với quy định trong nước và phù hợp với yêu cầu của nền tảng cũng đang làm khó nhà phát hành. Tuy nhiên, sự lệch pha này cũng khiến phụ huynh khó có thể kiểm soát nội dung con em truy cập, đồng thời tạo ra những vướng mắc trong công tác quản lý game online tại Việt Nam.
Rủi ro leo thang khi trẻ tiếp cận game bạo lực không đúng độ tuổi
Trong bối cảnh ngành game phát triển mạnh, các trò chơi không chỉ đơn thuần là giải trí mà còn có tác động đến hành vi, cảm xúc và nhận thức. Khi tiếp xúc sớm với nội dung hành động mạnh hoặc mô phỏng bạo lực, đặc trưng của những game như Free Fire hay Delta Force, trẻ có nguy cơ bị ảnh hưởng tiêu cực đến hành vi và khả năng kiểm soát cảm xúc.
Nhiều nghiên cứu cũng chỉ ra trẻ em thường xuyên tiếp cận game có yếu tố bạo lực có thể tăng xu hướng hung hăng và giảm sự đồng cảm. Ngoài ra, một số game như Liên quân Mobile lại có những nhân vật được thiết kế với trang phục hở hang, không phù hợp với trẻ em. Thậm chí trong một sự kiện mới đây, Garena Việt Nam còn đưa ra trang phục “Yue – Nàng Tiên Gạo Việt Nam” với hình tượng không phù hợp. Kèm theo đó là cốt truyện sai lệch với truyện cổ tích dân gian của Việt Nam, làm dấy lên nỗi lo về việc gây ảnh hưởng nhận thức khi người tiếp cận game là trẻ em.
Đặc biệt, Liên quân Mobile còn sử dụng cơ chế phần thưởng, nạp tiền, vòng quay may mắn… đây là nội dung có nguy cơ khiến trẻ dễ phát sinh hành vi chi tiêu không kiểm soát, thậm chí lệ thuộc vào trò chơi. Bên trong giao diện trò chơi này cũng không hiện thông tin phân loại trò chơi theo đúng quy định của Nghị định 147/2024/NĐ-CP, yêu cầu: “Hiển thị liên tục kết quả phân loại trò chơi trong màn hình thiết bị trò chơi và trong các nội dung quảng cáo; vị trí hiển thị do doanh nghiệp chủ động lựa chọn. Biểu tượng của kết quả phân loại trò chơi phải có kích thước và màu sắc dễ nhận biết”.
Giao diện của Liên quân Mobile cũng không hiển thị nội dung phân loại theo đúng quy định
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, Garena Việt Nam ghi nhãn 12+ 13+ trên nền tảng ứng dụng – giao diện tiếp xúc đầu tiên và dễ dàng với người dùng, mà không đưa phân loại thực tế vào nội dung game theo đúng quy định, khiến việc nhận biết độ tuổi trở nên không rõ ràng. Do đó, trẻ vị thành niên có thể tải và chơi các tựa game này một cách vô ý, đồng thời phụ huynh cũng khó có thể kiểm soát con trẻ trong việc tiếp xúc các tựa game không phù hợp.
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin...
Lê Phong