Gần đây, ngoài việc được chỉ định để điều trị tăng triglyceride máu và rối loạn lipid máu, trên không gian mạng ngày càng xuất hiện nhiều quảng cáo về phương pháp lọc máu với tuyên bố giúp ngăn ngừa các bệnh lý liên quan đến mỡ máu, đột quỵ...
Ngày 7/3, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, ông Tăng Chí Thượng, cho biết lãnh đạo sở đã làm việc với chủ đầu tư và đại diện Ban Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Quốc tế DNA (quận 5, TP.HCM), yêu cầu bệnh viện tuân thủ chặt chẽ các quy định về chỉ định và quảng cáo liên quan đến kỹ thuật lọc máu.
Trước đó, Sở Y tế đã tổ chức đoàn kiểm tra để tái xác minh các nội dung quảng cáo như "kỹ thuật lọc máu công nghệ cao loại bỏ mỡ máu, giảm nguy cơ đột quỵ" và "lọc máu công nghệ cao phòng ngừa bệnh lý nguy hiểm, an tâm sống khỏe" của Bệnh viện Đa khoa Quốc tế DNA.
Cục Quản lý Khám, chữa bệnh - Bộ Y tế cũng đã có văn bản gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo tại các cơ sở khám, chữa bệnh. Theo đó, Cục nhận được phản ánh về tình trạng một số cơ sở y tế quảng cáo các dịch vụ lọc máu công nghệ cao với nội dung giảm nguy cơ đột quỵ...
Chi phí cho dịch vụ này không hề rẻ, dao động theo số lần lọc máu, với mức giá lên đến hàng chục triệu đồng cho mỗi lần thực hiện, dù thời gian lọc chỉ kéo dài khoảng 2 giờ.
Nhiều cơ sở y tế thường xuyên đăng tải hình ảnh người nổi tiếng cùng bệnh nhân chia sẻ trải nghiệm tích cực sau khi lọc máu, khẳng định rằng sức khỏe được cải thiện rõ rệt.
Nhiều cơ sở đăng tải hình ảnh người nổi tiếng chia sẻ trải nghiệm tích cực sau khi lọc máu, đồng thời sức khoẻ được cải thiện rõ rệt.
Tuy nhiên, theo bác sĩ Nguyễn Văn Thanh, giảng viên bộ môn Nội tổng hợp tại Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời công tác tại khoa Nội thận - Tiết niệu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội (cơ sở Hoàng Mai), kỹ thuật "lọc mỡ máu" mà một số cơ sở y tế hiện nay đang áp dụng thực chất là phương pháp thay huyết tương (sử dụng một quả lọc) hoặc lọc huyết tương (sử dụng hai quả lọc).
Mục đích của phương pháp này là loại bỏ một phần huyết tương chứa các thành phần mỡ máu, sau đó bù lại phần huyết tương đã mất bằng dung dịch thay thế, thường là huyết tương từ người hiến hoặc dung dịch albumin 5% (chiết xuất từ người).
Bác sĩ Thanh cho biết, kỹ thuật lọc máu chủ yếu được áp dụng trong ba lĩnh vực lâm sàng chính: điều trị ngộ độc, hỗ trợ bệnh nhân suy chức năng các cơ quan (như suy thận cấp, suy thận mạn tính, suy gan), và điều chỉnh rối loạn chuyển hóa - miễn dịch (đặc biệt ở bệnh nhân mắc bệnh tự miễn).
Ông nhấn mạnh rằng đây là một kỹ thuật chuyên sâu, chỉ định cho những trường hợp bệnh lý nghiêm trọng, thậm chí có nguy cơ đe dọa tính mạng. Hiện tại, Việt Nam chưa có hướng dẫn hay chỉ định chính thức về việc sử dụng lọc mỡ máu để điều trị hoặc phòng ngừa đột quỵ. Phương pháp này chỉ được áp dụng trong trường hợp viêm tụy cấp do tăng cao bất thường chỉ số triglycerid.
Với những người bình thường có mỡ máu cao nhưng chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng, việc lọc máu là không cần thiết. Quan niệm rằng lọc mỡ máu có thể phòng ngừa đột quỵ như một số cơ sở y tế quảng cáo là không có cơ sở khoa học. Bác sĩ Thanh cảnh báo rằng người dân cần thận trọng, tránh tin theo các tông tin thiếu chính xác, vì việc lạm dụng lọc mỡ máu có thể gây nguy hiểm.
Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học hay cơ sở pháp lý để áp dụng phương pháp này vào mục đích phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến mỡ máu, đột quỵ hoặc thải độc ở người khỏe mạnh.
Đồng quan điểm, PGS.TS. Phạm Nguyễn Vinh, Phó Chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, khẳng định rằng chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh lọc máu có thể ngăn ngừa đột quỵ hay nhồi máu cơ tim. Nguyên nhân chính dẫn đến nhồi máu cơ tim là xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc lá và rối loạn lipid máu – những yếu tố tích lũy trong nhiều năm.
Lọc máu là một kỹ thuật y tế phức tạp, đòi hỏi phải thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa với trang thiết bị hiện đại và môi trường vô trùng. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu thực hiện lọc máu không đúng chỉ định, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ lây nhiễm các bệnh như viêm gan B, C hoặc gặp phải những phản ứng dị ứng nguy hiểm.
Đặc biệt, phương pháp này không thuộc danh mục được bảo hiểm y tế chi trả, do đó, việc thực hiện tại các cơ sở không được cấp phép tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.
Trước thực trạng này, ngày 17/3 vừa qua, Sở Y tế TP.HCM đã tổ chức hội thảo khoa học nhằm thảo luận về chỉ định lọc máu và lọc huyết tương, đồng thời đưa ra cảnh báo về tình trạng quảng cáo sai sự thật trên mạng xã hội.
Tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh rằng hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học hay cơ sở pháp lý để áp dụng phương pháp này vào mục đích phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến mỡ máu, đột quỵ hoặc thải độc ở người khỏe mạnh.
Thanh Cao