Bộ Công Thương đã trình Đề án phát triển mô hình outlet giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045. Trong khi các trung tâm outlet đúng nghĩa chưa hình thành, hàng loạt cửa hàng đã tự gắn nhãn “outlet”, “factory outlet”, “hàng xuất dư”, khiến người mua khó xác định đâu là hàng chính hãng.
“Outlet” được dùng như lời bảo chứng
Chỉ cần tìm kiếm từ khóa “outlet” trên mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, người mua có thể bắt gặp hàng loạt cửa hàng kinh doanh quần áo, giày dép, túi xách, kính mắt, nước hoa mang nhãn hiệu nước ngoài. Phần lớn sản phẩm được giới thiệu là hàng tồn kho, cuối mùa, trưng bày, lỗi nhẹ hoặc “xuất dư”, với mức giảm phổ biến từ 30% đến 70%, có nơi quảng cáo tới 80%.
Một đôi giày có “giá hãng” vài triệu đồng được rao bán chỉ hơn một triệu đồng. Túi xách, áo khoác hoặc kính mắt gắn nhãn hiệu nổi tiếng cũng được chào với giá chỉ bằng một phần nhỏ mức được người bán gọi là giá niêm yết.
Tên gọi “outlet” khiến nhiều người mặc nhiên hiểu đây là hàng chính hãng được giảm giá. Tuy nhiên, hàng mang tên outlet có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau.
Đó có thể là hàng chính hãng đã qua mùa, tồn kho, thiếu kích cỡ hoặc ngừng kinh doanh tại hệ thống bán lẻ thông thường. Một nhóm khác là sản phẩm được thương hiệu sản xuất riêng cho kênh outlet, có thể khác dòng bán tại cửa hàng chính về vật liệu, phụ kiện hoặc chi tiết thiết kế. Ngoài ra còn có hàng trưng bày, hàng lỗi nhẹ, hàng mua gom từ nước ngoài và hàng qua nhà phân phối thứ cấp.
Đáng lo ngại hơn là những điểm bán chỉ mượn tên “outlet” để tạo cảm giác đang kinh doanh hàng hiệu chính hãng giá thấp. Hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc hoặc sản phẩm gắn mác “xuất dư” có thể được trộn lẫn, trong khi người mua gần như không có công cụ độc lập để kiểm tra.
Bản thân hàng outlet không đồng nghĩa với hàng giả. Tuy nhiên, chữ “outlet” trên biển hiệu, tài khoản mạng xã hội hay hóa đơn cũng không phải chứng nhận hàng chính hãng.
Bộ Công Thương đã trình Đề án phát triển mô hình outlet giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045.
Chị Hồ Thị Thu, xã Tam Hưng, Hà Nội cho biết từng mua một đôi giày tại cửa hàng giới thiệu là “factory outlet”, giá giảm từ gần 4 triệu đồng xuống còn hơn 1,5 triệu đồng. Tuy nhiên, khi chị hỏi hóa đơn nhập khẩu và chính sách bảo hành của hãng, nhân viên chỉ đưa ra cam kết miệng.
“Cửa hàng treo nhiều logo thương hiệu lớn nên tôi nghĩ đây là điểm bán chính hãng. Sau khi mua về, tôi mới nhận ra sản phẩm chỉ được bảo hành tại cửa hàng, trong khi nhân viên không cho biết đơn vị nào nhập khẩu”, chị nói.
Một người kinh doanh hàng outlet trên mạng xã hội cũng thừa nhận hàng chính hãng giảm giá thực sự vẫn có nhưng số lượng, mẫu mã và kích cỡ thường không đầy đủ. Nếu một chiếc túi có giá bán chính hãng khoảng 20 triệu đồng nhưng được quảng cáo “chuẩn auth” với giá chỉ 2-3 triệu đồng, người mua cần đặt câu hỏi về nguồn hàng.
Điểm dễ gây nhầm lẫn nhất là giá dùng làm căn cứ tính tỷ lệ giảm. Không ít cửa hàng đưa ra mức “giá hãng” rất cao, sau đó gạch ngang và công bố giá outlet thấp hơn 50-70%. Người mua không biết sản phẩm đã từng được bán ở mức đó hay chưa, giá được lấy tại thị trường nào và có cùng mùa sản xuất, chất liệu, mã hàng hay không.
Anh Ngô Đức Cường, xã Vân Đình, Hà Nội cho biết từng thấy cùng một mẫu áo được các cửa hàng tự xưng outlet niêm yết ba mức “giá gốc” khác nhau. Có nơi công bố giá ban đầu hơn 3 triệu đồng rồi giảm còn 990.000 đồng, trong khi cửa hàng khác bán khoảng 1,2 triệu đồng nhưng chỉ ghi là “giá outlet”.
“Tôi không biết giá nào mới là giá thật và sản phẩm có cùng mã hàng hay không. Người bán đều khẳng định là hàng chính hãng, nhưng khi đề nghị cung cấp hóa đơn hoặc chứng từ nguồn gốc thì chỉ đưa hình chụp đơn mua hàng ở nước ngoài”, anh nói.
Trường hợp sản phẩm được sản xuất riêng cho outlet, việc đối chiếu với giá của dòng hàng tương tự tại cửa hàng chính hãng càng dễ gây hiểu sai. Hai sản phẩm có kiểu dáng gần giống nhau nhưng khác vật liệu, phụ kiện hoặc quy trình hoàn thiện không thể chỉ dựa vào logo để so sánh giá.
Mã QR, mã vạch hoặc số series cũng chưa đủ bảo đảm sản phẩm là hàng thật. Hàng giả có thể sao chép mã của sản phẩm chính hãng hoặc tạo trang kiểm tra có giao diện gần giống website của thương hiệu. Muốn xác thực, người mua phải kiểm tra trên hệ thống chính thức, đồng thời đối chiếu mã sản phẩm, mùa sản xuất, màu sắc và đơn vị phân phối.
Chính sách bảo hành cũng là căn cứ quan trọng. Nhiều cửa hàng quảng cáo “hàng chính hãng” nhưng chỉ nhận bảo hành tại điểm bán, không được hệ thống phân phối của thương hiệu tiếp nhận. Đến khi sản phẩm có vấn đề, người mua mới phát hiện cửa hàng không có quan hệ ủy quyền với hãng.
Với hàng nhập khẩu, sản phẩm lưu thông trên thị trường phải có thông tin về nguồn gốc, nhãn phụ tiếng Việt và tên tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm. Hình ảnh hóa đơn mua lẻ ở nước ngoài hoặc lời giới thiệu hàng do người quen “xách tay” về không thể chứng minh toàn bộ hàng hóa tại cửa hàng có cùng nguồn gốc.
Outlet chính thức phải truy được nguồn hàng, giá gốc
Thông tin cập nhật đến cuối tháng 8/2026 cho thấy Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”. Bộ đang tiếp tục hoàn thiện Đề án theo ý kiến của Văn phòng Chính phủ để trình phê duyệt và tổ chức triển khai.
Dự thảo định hướng ba loại hình gồm làng outlet cao cấp gắn với mua sắm, du lịch; trung tâm outlet tại khu vực đô thị hoặc ngoại vi; và outlet tích hợp trong các tổ hợp thương mại, dịch vụ, giải trí. Các trung tâm được đề xuất có diện tích cho thuê khoảng 15.000-50.000 m², nằm tại khu vực kết nối thuận lợi với sân bay, cao tốc và các tuyến du lịch.
TP.HCM được xác định là địa phương đi đầu nghiên cứu thí điểm nhờ quy mô thị trường lớn, lượng khách du lịch cao và khả năng kết nối với sân bay Long Thành. Dự thảo trước đó đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất năm trung tâm outlet tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh và Phú Quốc.
Theo ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ mở thêm kênh phân phối mà còn có thể tạo ra hệ sinh thái bán lẻ hiện đại, lan tỏa sang logistics, du lịch và dịch vụ. Tuy nhiên, Việt Nam hiện chưa có mô hình outlet được tổ chức đầy đủ theo chuẩn của các thị trường phát triển.
Khoảng trống này dẫn đến tình trạng nhiều cửa hàng nhỏ lẻ tự sử dụng tên gọi “outlet” mà chưa có tiêu chí chung về nguồn hàng, tỷ lệ giảm giá, trách nhiệm của thương hiệu hay cách xử lý sản phẩm lỗi.
Tại tọa đàm về phát triển trung tâm outlet ở TP.HCM ngày 19/8, các chuyên gia và doanh nghiệp đề xuất hàng hóa đưa vào trung tâm phải có nguồn gốc rõ ràng; giá ban đầu và giá outlet phải được niêm yết để chứng minh mức chiết khấu thực chất. Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cũng được đề nghị áp dụng nhằm hạn chế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và hàng xách tay trái phép trà trộn.
Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương, đánh giá giai đoạn 2026-2030 là thời điểm thuận lợi để TP.HCM hình thành ít nhất một Premium Outlet quy mô lớn, kết hợp trung tâm thương mại, cửa hàng miễn thuế và hoàn thuế giá trị gia tăng.
Theo bà Tiên, doanh nghiệp đã có vốn, kinh nghiệm vận hành và khả năng kết nối với các thương hiệu quốc tế, nhưng cần hành lang pháp lý riêng để outlet giảm giá sâu quanh năm và cạnh tranh với các trung tâm mua sắm trong khu vực.
Đây cũng là điểm cần làm rõ trong quá trình hoàn thiện đề án. Theo quy định hiện hành về xúc tiến thương mại, mức giảm giá tối đa thông thường không vượt quá 50% giá hàng hóa ngay trước thời gian khuyến mại, trừ một số trường hợp hoặc chương trình khuyến mại tập trung được áp dụng mức cao hơn. Trong khi đó, đặc trưng của outlet là bán hàng giảm giá thường xuyên, có sản phẩm thấp hơn giá ban đầu từ 30% đến 80%.
Outlet chỉ thực sự có giá trị khi giá thấp đi cùng nguồn hàng minh bạch.
Nếu không có cơ chế riêng, doanh nghiệp có thể gặp khó khi tổ chức giảm giá dài hạn. Ngược lại, nếu nới quy định nhưng thiếu công cụ kiểm tra giá gốc, mức giảm sâu có thể bị lợi dụng để đẩy giá tham chiếu lên cao rồi tạo khuyến mại ảo.
Một trung tâm outlet đúng nghĩa cần công khai nguồn nhập khẩu hoặc đơn vị sản xuất; lý do sản phẩm được chuyển sang outlet; mùa sản xuất; giá bán trước đây, giá outlet và chính sách đổi trả, bảo hành.
Đối với hàng lỗi nhẹ, hàng trưng bày hoặc thiếu phụ kiện, khiếm khuyết phải được thông báo cụ thể trước khi thanh toán. Không thể sử dụng cụm từ chung chung “hàng outlet” để thay thế nghĩa vụ cung cấp thông tin.
Chủ thể chịu trách nhiệm về tính chính hãng cũng phải được xác định rõ. Đó có thể là chủ sở hữu thương hiệu, nhà phân phối được ủy quyền, doanh nghiệp nhập khẩu hoặc đơn vị vận hành trung tâm. Khi phát sinh hàng giả, không thể để các bên đẩy trách nhiệm cho cửa hàng thuê mặt bằng.
Theo quy định bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bên kinh doanh phải cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về sản phẩm, nguồn gốc, xuất xứ, giá, chất lượng và chính sách bảo hành. Việc gắn chữ “outlet” không làm giảm trách nhiệm của người bán nếu sản phẩm không đúng quảng cáo.
Để mô hình mới không trở thành chiếc nhãn hấp dẫn cho thị trường hàng hiệu giá rẻ thiếu minh bạch, cơ quan quản lý cần quy định điều kiện sử dụng tên gọi outlet, cơ chế lựa chọn thương hiệu và quy trình kiểm soát hóa đơn, chứng từ. Danh sách trung tâm chính thức, doanh nghiệp nhập khẩu và nhà phân phối tham gia cũng cần được công khai để người mua tra cứu.
Outlet chỉ thực sự có giá trị khi giá thấp đi cùng nguồn hàng minh bạch. Nếu không định danh rõ cửa hàng, sản phẩm và chủ thể chịu trách nhiệm, “outlet” có nguy cơ trở thành cách gọi mới của hàng tồn, hàng xách tay và hàng không rõ nguồn gốc.
Quang Anh