Trong bối cảnh thương mại điện tử (TMĐT) tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Tết Nguyên đán, nguy cơ hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng cấm trà trộn vào thị trường số ngày càng gia tăng. Trước thực trạng đó, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan đã thể hiện rõ quyết tâm làm sạch môi trường kinh doanh này
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (TMĐT&KTS) - Bộ Công Thương đã chính thức phát động đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trên các nền tảng TMĐT. Đợt cao điểm này diễn ra trong giai đoạn trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kéo dài từ ngày 10/12/2025 đến hết ngày 15/03/2026.
Theo đánh giá của các cơ quan chức năng, nhu cầu tiêu dùng tăng cao vào dịp cuối năm là “mảnh đất màu mỡ” để các đối tượng vi phạm lợi dụng, tung ra thị trường các sản phẩm không đảm bảo chất lượng, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đặc biệt, trên không gian mạng, việc ẩn danh, thay đổi thông tin gian hàng nhanh chóng khiến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn.
Chính vì vậy, kế hoạch cao điểm lần này được xây dựng với mục tiêu kiểm soát toàn diện, không để xảy ra tình trạng “nóng dưới, lạnh trên”, hay buông lỏng quản lý trên các sàn TMĐT lớn. Cục TMĐT&KTS yêu cầu các doanh nghiệp sở hữu website và ứng dụng TMĐT phải chủ động tự rà soát, kiểm tra toàn bộ hệ thống, từ thông tin người bán đến danh mục sản phẩm đang được niêm yết.
Trọng tâm của đợt rà soát là loại bỏ các sản phẩm thuộc danh mục cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh hoặc kinh doanh có điều kiện nhưng không đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật hiện hành.
Trong văn bản chỉ đạo, Cục TMĐT&KTS đặc biệt nhấn mạnh việc tăng cường kiểm duyệt đối với các nhóm hàng hóa thiết yếu và nhạy cảm – những mặt hàng thường có biến động lớn về giá cả, nhu cầu và tiềm ẩn nhiều rủi ro trong dịp Tết.
Cụ thể, các mặt hàng như dược phẩm, thực phẩm chức năng, thực phẩm tiêu dùng nhanh, rượu bia, thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, pháo nổ, pháo hoa và các vật liệu cháy nổ khác được đặt trong diện giám sát chặt chẽ. Đây đều là những sản phẩm có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng, an toàn xã hội và trật tự thị trường.
Các sàn TMĐT được yêu cầu không chỉ dừng lại ở việc kiểm duyệt hình thức, mà phải kiểm tra sâu về nguồn gốc, xuất xứ, giấy phép lưu hành, chứng nhận chất lượng. Trường hợp không cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý theo quy định, sản phẩm buộc phải bị gỡ bỏ ngay lập tức.
Một điểm nhấn quan trọng trong đợt cao điểm này là việc nâng cao trách nhiệm của các sàn TMĐT với vai trò “người gác cổng” của thị trường số. Theo đó, các nền tảng phải đảm bảo cơ chế xác thực thông tin người bán một cách chính xác, đầy đủ và minh bạch.
Ảnh: Minh họa
Mọi gian hàng đều phải cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý, nguồn gốc hàng hóa, địa chỉ kinh doanh cụ thể. Các sàn TMĐT không được tiếp tay, dung túng cho các gian hàng “ma”, gian hàng ẩn danh hay kinh doanh theo hình thức chộp giật.
Đối với các dấu hiệu vi phạm pháp luật, từ kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng đến xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, các nền tảng phải chủ động phát hiện, xử lý và gỡ bỏ ngay khỏi hệ thống, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng để điều tra, xử lý theo quy định.
Không chỉ tập trung vào hàng cấm, đợt cao điểm lần này còn nhắm thẳng vào các hành vi kinh doanh hàng giả, hàng nhái thương hiệu, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ – vấn đề vốn gây nhiều bức xúc cho người tiêu dùng và doanh nghiệp trong suốt thời gian qua.
Hàng giả, hàng kém chất lượng không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân, làm xói mòn niềm tin vào môi trường TMĐT. Với doanh nghiệp chân chính, đây là rào cản lớn khiến họ mất lợi thế cạnh tranh, suy giảm uy tín thương hiệu.
Cục TMĐT&KTS yêu cầu các đơn vị quản lý nền tảng phải đầu tư mạnh mẽ hơn về công nghệ và nhân sự, áp dụng các giải pháp kỹ thuật để sàng lọc, cảnh báo và ngăn chặn từ sớm các hành vi vi phạm. Đồng thời, các sàn phải duy trì chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất, kịp thời phản ánh các vấn đề phát sinh để phối hợp xử lý.
Sự vào cuộc quyết liệt của Bộ Công Thương ngay từ những ngày đầu năm 2026 không chỉ nhằm lập lại trật tự thị trường, mà còn thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Chính phủ trong việc đặt quyền lợi người tiêu dùng ở vị trí trung tâm.
Trong bối cảnh mua sắm trực tuyến đã trở thành thói quen phổ biến, việc đảm bảo môi trường TMĐT an toàn, minh bạch là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế số bền vững. Đặc biệt, dịp Tết Nguyên đán là thời điểm nhạy cảm, bất kỳ sơ hở nào trong quản lý cũng có thể dẫn đến hệ lụy lớn về an toàn sức khỏe và an ninh xã hội.
Đợt cao điểm rà soát, gỡ bỏ hàng cấm và hàng kém chất lượng trên sàn TMĐT không chỉ mang ý nghĩa trước mắt, mà còn là bước đi quan trọng trong chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một thị trường số lành mạnh, công bằng và tuân thủ pháp luật.
Với sự quyết liệt từ cơ quan quản lý, cùng trách nhiệm và sự hợp tác thực chất từ các sàn TMĐT và doanh nghiệp, kỳ vọng rằng người tiêu dùng sẽ được đón một mùa Tết Bính Ngọ 2026 an toàn hơn, yên tâm hơn khi mua sắm, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của thương mại điện tử Việt Nam trong thời gian tới.
Quốc Toản