Từ ngày 15/8/2026, mặt đá thạch anh xuất khẩu từ Việt Nam sang Hoa Kỳ chính thức chịu biện pháp tự vệ theo cơ chế hạn ngạch thuế quan trong 4 năm, với mức thuế năm đầu tiên 25% đối với hàng hóa trong hạn ngạch và 50% đối với phần vượt hạn ngạch.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), Ủy ban Thương mại quốc tế Hoa Kỳ (USITC) mới đây đã công bố áp dụng biện pháp tự vệ toàn cầu đối với sản phẩm mặt đá thạch anh (Quartz Surface Products), sau khi xác định lượng nhập khẩu sản phẩm này gia tăng và là nguyên nhân quan trọng gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước của Hoa Kỳ.
Cụ thể, Hoa Kỳ áp dụng hạn ngạch thuế quan toàn cầu trong thời hạn 4 năm đối với các sản phẩm thuộc mã HS 6810.99.0020, 6810.99.0040 và 7020.00.6000. Biện pháp có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu hoặc được rút khỏi kho để tiêu thụ tại Hoa Kỳ kể từ 12 giờ trưa ngày 15/8/2026 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ, tương đương 23 giờ ngày 15/8/2026 theo giờ Việt Nam.
Trong năm đầu tiên, mức thuế áp dụng đối với hàng hóa trong hạn ngạch là 25%. Mức thuế này sẽ giảm xuống 23% trong năm thứ hai, 21% trong năm thứ ba và 19% trong năm thứ tư.
Đối với lượng hàng vượt hạn ngạch, mức thuế năm đầu tiên là 50%, sau đó giảm lần lượt xuống 49%, 48% và 47% trong các năm tiếp theo.
Ảnh minh họa
Theo báo cáo của USITC, trong 9 tháng đầu năm 2025, Hoa Kỳ nhập khẩu từ Việt Nam khoảng 29,766 triệu feet vuông mặt đá thạch anh, trị giá 258,052 triệu USD. Lượng hàng từ Việt Nam chiếm 17,9% tổng lượng nhập khẩu và 21,2% tổng giá trị nhập khẩu mặt đá thạch anh của Hoa Kỳ.
Tỷ trọng nhập khẩu từ Việt Nam vượt ngưỡng 3% mà Hoa Kỳ sử dụng để xem xét miễn áp dụng biện pháp tự vệ đối với từng nước đang phát triển. Do đó, Việt Nam không nằm trong danh sách các quốc gia đang phát triển được miễn biện pháp tự vệ lần này.
Phạm vi sản phẩm chịu điều chỉnh tương đối rộng, bao gồm các tấm và bề mặt được tạo ra từ hỗn hợp có thành phần chủ yếu là silica như thạch anh, bột thạch anh, cristobalite hoặc bột thủy tinh, kết hợp với chất kết dính nhựa. Sản phẩm có thể được sử dụng làm mặt bàn bếp, mặt bàn trang điểm, tấm ốp tường, sàn, gạch, bàn làm việc hoặc các bề mặt trong phòng tắm và khu vực lò sưởi.
Trong khi đó, các sản phẩm đá tự nhiên được khai thác trực tiếp như granite, marble, soapstone và quartzite không thuộc phạm vi điều chỉnh của biện pháp này.
Quy định của Hoa Kỳ cũng lưu ý rằng sản phẩm đáp ứng mô tả vẫn có thể thuộc phạm vi áp dụng biện pháp tự vệ nếu được cắt, đánh bóng, xử lý cạnh, đóng gói hoặc hoàn thiện tại một nước thứ ba. Cơ quan chức năng Hoa Kỳ đồng thời có thể áp dụng biện pháp bổ sung nếu phát hiện hành vi lẩn tránh hoặc lượng nhập khẩu từ một quốc gia được miễn tăng đột biến.
Đáng chú ý, Hoa Kỳ cũng cho phép đàm phán với các đối tác thương mại để thiết lập các thỏa thuận nhằm kiểm soát lượng xuất khẩu mặt đá thạch anh vào thị trường Hoa Kỳ. Các thỏa thuận này có thể bao gồm cam kết hạn chế xuất khẩu, kiểm soát lượng nhập khẩu hoặc thậm chí đầu tư vào hoạt động sản xuất mặt đá thạch anh tại Hoa Kỳ, bao gồm cả sản xuất các tấm đá thạch anh chưa hoàn thiện.
Việc Việt Nam chiếm tỷ trọng đáng kể trong lượng và giá trị nhập khẩu mặt đá thạch anh của Hoa Kỳ khiến các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước chịu tác động trực tiếp từ biện pháp mới. Do đó, Cục Phòng vệ thương mại đề nghị các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu mặt đá thạch anh chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất và xuất khẩu sang Hoa Kỳ, đồng thời theo dõi lượng hạn ngạch được phân bổ theo từng giai đoạn để có phương án giao hàng phù hợp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần tính toán lại chi phí xuất khẩu trong bối cảnh thuế tự vệ mới, rà soát nguồn nguyên liệu và duy trì hệ thống chứng từ đầy đủ để chứng minh nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm.
Trung Anh