Ngày 28/8/2025, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố, bắt tạm giam nhiều cán bộ thuộc Cục An toàn thực phẩm và các cá nhân liên quan về tội “Đưa và Nhận hối lộ”. Đây là bước tiến mới trong quá trình mở rộng điều tra vụ án xảy ra tại Hà Nội và nhiều địa phương khác, liên quan trực tiếp đến việc thẩm xét hồ sơ, cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Danh sách bị can trải dài từ lãnh đạo cao nhất của Cục An toàn thực phẩm(Bộ Y tế) đến các phó phòng, chuyên viên và cả đại diện doanh nghiệp. Cùng với đó, lệnh khám xét đã được tiến hành tại 15 địa điểm. Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã phê chuẩn toàn bộ các quyết định tố tụng. Những bước đi cứng rắn này cho thấy quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc làm trong sạch lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe là sản phẩm đặc thù: không phải thuốc, nhưng tác động trực tiếp đến người sử dụng. Mỗi giấy phép quảng cáo được cấp là một “tấm tem bảo chứng” khiến người tiêu dùng tin tưởng. Thế nhưng, theo kết quả điều tra ban đầu, việc cấp giấy phép đã bị biến dạng thành một quy trình mặc cả "đưa và nhận tiền".
Ở đây, tham nhũng không chỉ gây thất thoát tài sản, mà nguy hiểm hơn, nó đe dọa sự an toàn và niềm tin của hàng triệu người dân. Khi một loại thực phẩm chức năng được “hợp pháp hóa” bằng phong bì, câu hỏi đặt ra: ai sẽ chịu trách nhiệm nếu sản phẩm đó gây hại? Và còn bao nhiêu trường hợp tương tự đã trót lọt trước khi bị phanh phui?
Có ý kiến cho rằng đây chỉ là một vụ án trong phạm vi một cục thuộc Bộ Y tế. Nhưng thực chất, vụ việc mang tính cảnh báo rộng lớn: nạn “xin - cho” trong quản lý nhà nước. Trong nhiều năm qua, đã có không ít phản ánh về tình trạng doanh nghiệp phải “chạy chọt” để hồ sơ nhanh được duyệt, quảng cáo sớm được phát sóng.
Việc khởi tố hàng loạt cán bộ từ cấp lãnh đạo đến chuyên viên đã cho thấy sự ăn sâu của lợi ích nhóm. Đáng chú ý, các tội danh áp dụng đều ở khung hình phạt nặng (khoản 4 Điều 354 và Điều 364 Bộ luật Hình sự), cho thấy cơ quan tố tụng đã có đủ chứng cứ xác định hành vi có tổ chức, có hệ thống, không phải sai phạm cá nhân lẻ tẻ.
Vụ án đặt ra những câu hỏi lớn:
Cơ chế giám sát nội bộ của Bộ Y tế ở đâu khi những vi phạm diễn ra ngay tại một cục quan trọng bậc nhất?
Tại sao doanh nghiệp phải tìm đường “bôi trơn” mới có thể đưa sản phẩm ra thị trường?
Người tiêu dùng sẽ còn đối diện với rủi ro gì từ những sản phẩm đã được cấp phép bằng con đường bất minh?
Những câu hỏi ấy không chỉ dành cho cơ quan điều tra, mà còn cho cả hệ thống quản lý nhà nước. Muốn chống tham nhũng, không chỉ bắt người, mà còn phải bịt những lỗ hổng cơ chế đã tạo điều kiện cho tham nhũng nảy sinh.
Điểm đặc biệt của vụ việc này là nó liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm là một lĩnh vực gắn trực tiếp đến từng bữa ăn, từng viên thuốc bổ, từng hộp sữa bột mà người dân tiêu dùng mỗi ngày. Bởi vậy, xử lý nghiêm minh không chỉ là để răn đe, mà còn để trả lại niềm tin xã hội.
Trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã khẳng định quyết tâm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong phòng, chống tham nhũng. Vụ án ở Cục An toàn thực phẩm chính là minh chứng mới nhất cho tinh thần ấy. Dù là cục trưởng, phó phòng hay chuyên viên; dù là người của cơ quan quản lý hay doanh nghiệp, khi vi phạm pháp luật đều phải bị xử lý.
Tuy nhiên, chống tham nhũng không thể chỉ dừng ở việc bắt, xử lý một số cán bộ. Điều quan trọng hơn là cải cách quy trình, công khai minh bạch thủ tục, để không ai có cơ hội biến giấy phép thành món hàng mua bán. Cần thiết lập hệ thống kiểm soát chéo, áp dụng công nghệ thông tin để giảm tối đa sự can thiệp chủ quan của cán bộ vào hồ sơ doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, phải nâng cao vai trò giám sát của báo chí, xã hội và người dân. Chỉ khi mọi thủ tục minh bạch, mọi hành vi được giám sát, tham nhũng mới khó có đất sống.
Vụ án “Đưa hối lộ và Nhận hối lộ” tại Cục An toàn thực phẩm là một cảnh tỉnh nghiêm khắc đối với bộ máy quản lý nhà nước. Khi niềm tin của nhân dân bị đặt lên bàn cân đổi chác, hậu quả không chỉ là những bản án tù, mà còn là sự mất mát niềm tin khó có thể đo đếm.
Dù vậy, việc cơ quan chức năng kịp thời khởi tố, bắt giữ, điều tra mở rộng và xử lý kiên quyết cũng thắp lên niềm kỳ vọng mới: rằng cuộc chiến chống tham nhũng sẽ không ngừng nghỉ, rằng những “con sâu” làm rầu nồi canh sẽ bị loại bỏ, để bộ máy công quyền thực sự trong sạch, vì dân, vì sức khỏe cộng đồng.
Đình Sáng