Trong quá trình chuyển đổi số, mô hình lai đang được xem là một giải pháp phù hợp với phần lớn doanh nghiệp logistics nhỏ và vừa khi nguồn lực về tài chính, nhân lực và hạ tầng công nghệ còn hạn chế. Tuy nhiên, đây chỉ nên là giai đoạn chuyển tiếp và doanh nghiệp cần từng bước hướng tới chuyển đổi số toàn diện.
Không thể kéo dài giai đoạn mô hình lai
Trao đổi bên lề diễn đàn “Quản trị pháp lý doanh nghiệp TP HCM 2026 lĩnh vực logistics”, ông Nguyễn Duy Hưng - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics Đồng Nai, trong logistics đang xuất hiện thuật ngữ “mô hình lai” trong chuyển đổi số. Trước đây, các doanh nghiệp đã triển khai những chương trình chuyển đổi số, nhưng trong giai đoạn chuyển tiếp hiện nay, khi chuyển đổi số phát triển mạnh mẽ, mô hình lai trở thành một hình thái phù hợp với thực tế hoạt động của nhiều doanh nghiệp.
“Mô hình lai” được hiểu là giai đoạn chuyển tiếp từ phương thức logistics truyền thống sang chuyển đổi số hoàn thiện; trong đó, doanh nghiệp vẫn duy trì một số thao tác mang tính cơ bản, truyền thống tuy nhiên đồng thời đã bắt đầu áp dụng các giải pháp số vào một phần hoạt động. Theo đó, mô hình này tương tự như một hình thái “hybrid” trong chuyển đổi xanh, khi doanh nghiệp chưa thể chuyển đổi hoàn toàn mà cần có một giai đoạn lai ghép giữa phương thức truyền thống và phương thức mới.
Ông Nguyễn Duy Hưng - Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics Đồng Nai
Thực tế, khoảng 80-90% hoặc hơn số doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư, nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin của nhóm doanh nghiệp này còn hạn chế, chưa cho phép đầu tư hoàn thiện như các doanh nghiệp FDI hay doanh nghiệp quy mô lớn. Do đó, theo ông Hưng, mô hình lai vẫn là một trong những mô hình thích hợp trong giai đoạn hiện nay, giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa từng bước thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động logistics.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần nhận thức rõ mô hình lai chỉ là giai đoạn chuyển tiếp và khoảng thời gian này sẽ phải được rút ngắn trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ. Khi đó doanh nghiệp cần xác định từng bước để tiến tới chuyển đổi số toàn phần, nếu kéo dài tình trạng chuyển đổi nửa vời, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro khi hệ thống dữ liệu không được lưu trữ một cách toàn diện, các hệ thống không kết nối và liên thông đầy đủ.
“Trong ưu thế cạnh tranh, nếu doanh nghiệp không tích hợp hay liên thông được thì cuộc chơi về chuyển đổi số sẽ bị tụt hậu”, ông Hưng nhấn mạnh.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ mô hình lai không phải đích đến mà chỉ là bước chuyển tiếp. Mục tiêu cuối cùng phải là kết nối, liên thông và chuyển đổi số toàn diện để nâng cao khả năng cạnh tranh.
Cần “mở đường” cho hạ tầng công nghệ
Để quá trình chuyển đổi số diễn ra hiệu quả, ông Hưng cho rằng cần xây dựng một lộ trình phát triển hạ tầng công nghệ và hạ tầng thông tin phù hợp với nhu cầu trong tương lai. Việc này không chỉ là trách nhiệm của doanh nghiệp mà còn liên quan đến chính quyền và các doanh nghiệp thiết kế, cung cấp phần mềm.
Ảnh minh họa (CMIT)
Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics Đồng Nai so sánh hạ tầng công nghệ thông tin giống như một tuyến cao tốc. Nếu trước đây chỉ cần xây dựng 2 hoặc 4 làn xe thì trong tương lai cần tính toán dung lượng lên tới 6-8 làn để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, đặc biệt là đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Theo đó, “chúng ta phải mở đường” và phải dự đoán được luồng công nghệ thông tin trong thời gian tới sẽ được sử dụng như thế nào, từ đó có sự chuẩn bị về hạ tầng ngay từ sớm.
Bên cạnh hạ tầng, các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng không thể đứng ngoài quá trình tích hợp và chuyển đổi số. Chuyển đổi số không còn là một lựa chọn mà đã trở thành sự thay đổi mang tính bắt buộc trong bối cảnh hiện nay.
Doanh nghiệp cần dành nguồn lực phù hợp để đầu tư cho chuyển đổi số, coi đây là một trong những vấn đề thiết yếu đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh trong thời gian tới.
Nguyễn Trang