Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, MSB ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 5.440 tỷ đồng, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, nợ xấu của ngân hàng đã vượt 6.280 tỷ đồng, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống còn 47,2%. Cùng với đó, các khoản phải thu tăng hơn gấp đôi và dư nợ cho vay lĩnh vực xây dựng tăng gần 37% so với đầu năm.
Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (HoSE: MSB) được thành lập từ năm 1991, hiện do ông Trần Anh Tuấn giữ chức Chủ tịch HĐQT. Trong những năm gần đây, MSB liên tục mở rộng quy mô tín dụng và phát triển các hoạt động dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026 cho thấy bên cạnh tăng trưởng lợi nhuận, một số chỉ tiêu về chất lượng tài sản và cơ cấu nguồn vốn của ngân hàng đang có những biến động đáng chú ý.
Lãi trước thuế gần 5.440 tỷ đồng, chi phí lãi tăng 68%
Hoạt động kinh doanh của MSB tiếp tục tăng trưởng trong 9 tháng đầu năm 2026, chủ yếu nhờ nguồn thu từ hoạt động tín dụng. Tuy nhiên, tốc độ tăng chi phí trả lãi đang cao hơn đáng kể so với mức tăng thu nhập lãi, trong khi một số nguồn thu ngoài lãi sụt giảm mạnh so với cùng kỳ.
Nợ xấu của MSB vượt 6.280 tỷ đồng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu sụt giảm.
Theo báo cáo tài chính hợp nhất, lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, MSB ghi nhận thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương tự đạt 22.348,8 tỷ đồng, tăng 44,4% so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, chi phí lãi và các khoản chi phí tương tự tăng tới 68%, lên 12.728 tỷ đồng. Sau khi trừ chi phí, thu nhập lãi thuần của ngân hàng đạt 9.620,8 tỷ đồng, tăng 21,7% so với cùng kỳ.
Các hoạt động ngoài lãi lại ghi nhận kết quả kém tích cực hơn. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ giảm 23,7%, còn 845,9 tỷ đồng. Hoạt động kinh doanh ngoại hối cũng sụt giảm mạnh 72,7%, chỉ còn 214,3 tỷ đồng so với mức 785,9 tỷ đồng cùng kỳ. Ngoài ra, hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư ghi nhận khoản lỗ thuần 161,7 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước vẫn có lãi gần 30 tỷ đồng.
Ở chiều chi phí, MSB ghi nhận chi phí hoạt động 9 tháng ở mức 4.123,6 tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 1.466,2 tỷ đồng, giảm 6,7% so với mức 1.572,3 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025. Việc chi phí dự phòng giảm đã góp phần hỗ trợ lợi nhuận trong kỳ, bên cạnh tăng trưởng thu nhập lãi thuần.
Kết quả, MSB báo lãi trước thuế 5.439,8 tỷ đồng, tăng 14,3% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 4.414 tỷ đồng, tăng 16,9%. Riêng quý III/2026, lợi nhuận trước thuế đạt 2.017,1 tỷ đồng, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước.
Dù lợi nhuận tiếp tục tăng trưởng, áp lực chi phí vốn của MSB cũng đang hiện hữu khi cơ cấu tiền gửi khách hàng có sự thay đổi. Tính đến cuối tháng 9/2026, tiền gửi không kỳ hạn giảm 19,8% so với đầu năm, còn 44.390,5 tỷ đồng. Ngược lại, tiền gửi có kỳ hạn tăng 21,7%, lên 170.152,2 tỷ đồng. Việc tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn gia tăng có thể tiếp tục gây sức ép lên chi phí huy động vốn của ngân hàng trong thời gian tới.
Nợ xấu vượt 6.280 tỷ đồng, tỷ lệ bao phủ giảm xuống 47,2%
Bên cạnh kết quả kinh doanh tăng trưởng, chất lượng tài sản của MSB vẫn là vấn đề cần theo dõi khi quy mô nợ xấu tiếp tục gia tăng, trong khi nguồn dự phòng rủi ro chưa tăng tương ứng.
Tại ngày 30/9/2026, tổng dư nợ cho vay khách hàng của MSB đạt 232.946,7 tỷ đồng, tăng 13,5% so với cuối năm 2025. Cùng thời điểm, tổng nợ xấu thuộc các nhóm 3, 4 và 5 đạt 6.284,8 tỷ đồng, tăng 13,8% so với mức 5.520,3 tỷ đồng đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay duy trì quanh 2,7%, gần như không thay đổi so với cuối năm trước.
Trong cơ cấu nợ xấu, nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) tăng 38,6%, lên 1.233 tỷ đồng. Nợ nghi ngờ (nhóm 4) giảm 4,9%, còn 1.389,5 tỷ đồng. Đáng chú ý, nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tiếp tục tăng 15,6%, đạt 3.662,3 tỷ đồng, chiếm tới 58,3% tổng nợ xấu của ngân hàng.
Trong khi nợ xấu tăng gần 14%, số dư dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của MSB chỉ tăng khoảng 4%, từ 2.850,6 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 2.964,3 tỷ đồng tại ngày 30/9/2026. Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm từ 51,6% xuống còn 47,2%.
Như vậy, cứ 100 đồng nợ xấu, MSB hiện có khoảng 47 đồng dự phòng rủi ro cho vay khách hàng, thấp hơn mức gần 52 đồng tại thời điểm đầu năm. Việc tỷ lệ bao phủ giảm xuống dưới 50% cho thấy nguồn dự phòng hiện hữu của ngân hàng đang ở mức tương đối mỏng so với tổng nợ xấu, đặc biệt khi nợ nhóm 5 vẫn tiếp tục gia tăng.
Đáng chú ý, thuyết minh báo cáo tài chính cũng ghi nhận MSB đã sử dụng 1.351,4 tỷ đồng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong 9 tháng đầu năm 2026. Dù vậy, quy mô nợ xấu cuối kỳ vẫn tăng thêm hơn 764 tỷ đồng so với đầu năm. Điều này có thể khiến ngân hàng phải tiếp tục dành nguồn lực cho hoạt động xử lý nợ và trích lập dự phòng trong các kỳ tiếp theo.
Cho vay xây dựng tăng gần 37%, các khoản phải thu tăng hơn gấp đôi
Cơ cấu tín dụng của MSB cũng ghi nhận những biến động đáng chú ý khi dư nợ cho vay đối với lĩnh vực xây dựng tăng nhanh hơn đáng kể so với mức tăng trưởng tín dụng chung của ngân hàng.
Tại ngày 30/9/2026, dư nợ cho vay xây dựng đạt 27.074,3 tỷ đồng, tăng 36,7% so với đầu năm. Trong khi đó, dư nợ cho vay hoạt động kinh doanh bất động sản đạt 30.337,5 tỷ đồng, tăng 3,7%. Tính chung hai lĩnh vực này, MSB đang có khoảng 57.411,8 tỷ đồng dư nợ, chiếm gần 24,6% tổng dư nợ cho vay khách hàng. Đây là nhóm tín dụng chịu ảnh hưởng đáng kể từ tiến độ triển khai dự án và diễn biến thị trường bất động sản.
Bên cạnh hoạt động cho vay, các khoản phải thu của MSB cũng tăng mạnh trong 9 tháng đầu năm. Tính đến cuối quý III/2026, tổng tài sản của ngân hàng đạt 439.959,9 tỷ đồng, tăng 7,9% so với đầu năm. Trong đó, tài sản có khác tăng tới 67,9%, lên 37.403,8 tỷ đồng. Riêng các khoản phải thu đạt 22.698,6 tỷ đồng, tăng 112,3%. Đáng chú ý, khoản mục phải thu khác tăng hơn 180%, từ 6.598,8 tỷ đồng lên 18.501,1 tỷ đồng.
Ở phía nguồn vốn, tổng tiền gửi khách hàng của MSB đạt 217.397,5 tỷ đồng, tăng 10,5% so với đầu năm, thấp hơn tốc độ tăng trưởng tín dụng 13,5%. Cùng thời điểm, dư nợ vay các tổ chức tín dụng khác tăng 74,4%, lên 51.382,7 tỷ đồng. Việc gia tăng vay vốn trên thị trường liên ngân hàng, cùng với tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn tăng, khiến chi phí huy động tiếp tục là yếu tố cần theo dõi.
Đáng chú ý, MSB còn có mối liên hệ về nhân sự và giao dịch tài chính với hệ sinh thái ROX Group, tiền thân là TNG Holdings Việt Nam. Chủ tịch MSB Trần Anh Tuấn là chồng bà Nguyễn Thị Nguyệt Hường, cựu Chủ tịch ROX Group. Ông Trần Xuân Quảng, người từng giữ chức Phó Chủ tịch thường trực HĐQT MSB trước khi được miễn nhiệm vào tháng 4/2026, hiện là Chủ tịch HĐQT ROX Group. Trong khi đó, bà Lê Thị Liên, Thành viên HĐQT MSB, đồng thời giữ chức Chủ tịch HĐQT ROX Asset.
Mối liên hệ này còn được thể hiện qua các khoản giao dịch với bên liên quan. Theo thuyết minh báo cáo tài chính quý III/2026, MSB ghi nhận dư nợ cho vay 303,1 tỷ đồng đối với CTCP ROX Asset và các công ty con, cùng khoản lãi phải thu từ cho vay gần 49,7 tỷ đồng. Nhóm doanh nghiệp này được ngân hàng phân loại là bên liên quan của thành viên HĐQT. Các số liệu trên xác nhận quan hệ tín dụng giữa hai bên, nhưng chưa đủ cơ sở để đánh giá chất lượng riêng của các khoản vay.
Với lợi nhuận 9 tháng tăng trưởng hai chữ số, MSB vẫn duy trì được khả năng sinh lời tích cực. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm xuống dưới 50%, nợ nhóm 5 tiếp tục tăng cùng với quy mô các khoản phải thu mở rộng nhanh đang đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ hơn chất lượng tài sản. Khả năng duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong những quý tiếp theo sẽ phụ thuộc đáng kể vào hiệu quả thu hồi nợ và kiểm soát chi phí vốn.
Thế Anh