Du khách đã có hành vi xâm hại ngai vàng triều Nguyễn tại điện Thái Hòa - Đại nội Huế. Đây là lời cảnh báo - không chỉ với riêng Huế - mà với mọi địa phương đang gìn giữ kho báu văn hóa của đất nước.
Sáng 25/5, Văn phòng UBND TP Huế xác nhận: một du khách đã có hành vi xâm hại ngai vàng triều Nguyễn tại điện Thái Hòa - Đại nội Huế. Hành động phá hoại táo tợn diễn ra vào 11h55 trưa 24/5, khiến phần tựa tay của ngai vàng - một bảo vật quốc gia - bị hư hỏng. Hiện vật đã được đưa ra khỏi khu trưng bày để bảo quản, đánh giá và nghiên cứu phục chế.
Đối tượng Hồ Văn Phương Tâm (SN 1983) xâm hại Ngai vàng - một bảo vật quốc gia.
Đối tượng được xác định là Hồ Văn Phương Tâm (SN 1983, trú tại phường Hương Long, quận Phú Xuân, TP Huế). Đáng nói, người này cầm theo hung khí - một con dao - và dễ dàng tiếp cận, gây hại đến bảo vật ngay giữa ban ngày, trong một khu vực di tích được xem là trung tâm, biểu tượng của Cố đô Huế.
Câu hỏi đặt ra: vì sao một bảo vật quốc gia, ngay trong trái tim của Quần thể Di tích Cố đô Huế - Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO công nhận - lại có thể bị phá hoại dễ dàng đến thế?
Lỗ hổng cũ - nhưng chưa bao giờ được lấp
Đối tượng được xác định là Hồ Văn Phương Tâm cầm theo hung khí - một con dao - tiếp cận, gây hại đến bảo vật ngay giữa ban ngày, trong một khu vực di tích được xem là trung tâm, biểu tượng của Cố đô Huế.
Ngai vàng tại điện Thái Hòa là hiện vật gắn liền với uy quyền tối thượng của triều đình nhà Nguyễn. Việc bảo vệ nó không chỉ là bảo vệ một món đồ cổ, mà là giữ gìn giá trị lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc.
Thế nhưng, có vẻ như cơ chế bảo vệ hiện tại vẫn chưa thoát khỏi cách làm “truyền thống”: trưng bày, đặt biển “không chạm vào hiện vật”, bố trí một vài nhân viên giám sát từ xa, không có rào chắn hiệu quả, và càng không có hệ thống phát hiện hành vi bất thường.
Không thể không đặt câu hỏi: dao - hung khí - được mang vào dễ đến vậy sao? Kiểm soát an ninh ở lối vào đã làm gì? Nếu du khách bình thường có thể “cầm dao vào tham quan”, thì điều gì ngăn kẻ có chủ đích phá hoại – thậm chí nguy hiểm hơn - tiếp cận các hiện vật khác?
Khi di sản bị tổn thương vì chủ quan
Đây không phải là lần đầu di tích Huế đối mặt với các vụ việc tương tự. Từ hành vi vẽ bậy, chạm tay vào hiện vật, cho đến phá hoại có chủ đích – đã từng xảy ra. Nhưng dường như mỗi lần, sự việc lại chỉ kết thúc bằng “kiểm điểm, rút kinh nghiệm” mà không có thay đổi thực chất.
Người dân và du khách bức xúc là điều dễ hiểu, bởi họ trân trọng giá trị của di sản, trong khi cơ chế bảo vệ lại quá lỏng lẻo.
Đã đến lúc cần thay đổi căn bản
Nếu không hành động kịp thời, không tăng cường công nghệ giám sát, không quy hoạch lại khu trưng bày theo hướng bảo vệ chủ động - thì những mất mát như hôm nay sẽ còn tiếp diễn. Bảo vật quốc gia không thể mãi chỉ được bảo vệ bằng… “ý thức” của du khách.
Đây là lời cảnh tỉnh - không chỉ với riêng Huế - mà với mọi địa phương đang gìn giữ kho báu văn hóa của đất nước.
Đình Sáng