Để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn sau thiên tai, việc giảm lãi suất chỉ thực sự phát huy hiệu quả với những đơn vị còn đủ sức phục hồi. Còn với các doanh nghiệp đã kiệt quệ, nút thắt không nằm ở chi phí vốn mà ở khả năng hấp thụ vốn và họ cần đến những giải pháp hỗ trợ mạnh mẽ, thực chất hơn.
Vượt khó cùng doanh nghiệp
Sau khi bão số 10 và 11 gây thiệt hại nặng nề cho nhiều tỉnh miền Trung và miền Bắc, hệ thống ngân hàng thương mại trên cả nước đã nhanh chóng vào cuộc, đồng loạt triển khai các gói tín dụng hỗ trợ, hạ lãi suất cho vay, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi và mở rộng các chương trình cho vay ưu đãi. Mục tiêu trước mắt là giúp người dân và doanh nghiệp sớm ổn định sản xuất, khôi phục hoạt động kinh doanh, giảm thiểu nguy cơ đứt gãy dòng vốn.
Theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính), để đạt được mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm nay, nền kinh tế cần tăng ít nhất 8,4% trong quý IV là mức tăng cao nhất kể từ năm 2011.
“Đây là mục tiêu đầy tham vọng và cũng rất thách thức, nhất là khi hàng loạt địa phương đang chịu thiệt hại nặng nề bởi bão lũ, khiến sản xuất đình trệ, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và sức mua của thị trường sụt giảm,” bà Hương nhận định.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, ngoài yếu tố thiên tai, rủi ro thời tiết cực đoan còn làm đứt gãy chuỗi cung ứng nội địa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thi công các dự án hạ tầng và giao hàng cho đối tác. Trong bối cảnh này, việc đảm bảo khả năng tiếp cận vốn vay kịp thời và linh hoạt được xem là “phao cứu sinh” giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động trong ba tháng cuối năm là giai đoạn then chốt quyết định chỉ tiêu tăng trưởng cả năm.
Thống kê của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 7 (phụ trách hai tỉnh Thanh Hóa và Ninh Bình) cho thấy, hiện có 413 khách hàng bị ảnh hưởng trực tiếp bởi bão số 10 và 11, với tổng dư nợ hơn 763 tỷ đồng. Trong đó, Thanh Hóa chiếm 117,7 tỷ đồng và Ninh Bình hơn 645 tỷ đồng. Ông Trần Thế Hùng, Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 7, khẳng định:
“Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi và cấp thêm vốn vay mới để không người dân hay doanh nghiệp nào bị bế tắc vì thiếu vốn. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với chính quyền hai tỉnh để đưa ra giải pháp tổng thể, giúp người dân vừa khôi phục sản xuất, vừa ổn định đời sống.”
Không chỉ miền Trung, các tỉnh miền núi phía Bắc cũng đang gánh chịu hậu quả nặng nề. Bão số 10 và 11 cùng hoàn lưu mưa lớn kéo dài đã gây ngập lụt nghiêm trọng, khiến tổng thiệt hại ước tính lên tới 7.050 tỷ đồng. Trong đó, Thái Nguyên bị thiệt hại nặng nhất với hơn 4.000 tỷ đồng, tiếp theo là Cao Bằng (2.000 tỷ đồng) và Lạng Sơn (1.050 tỷ đồng).
Ông Lê Quang Huy, Giám đốc NHNN Chi nhánh Khu vực 5, cho biết: “Chúng tôi đang khẩn trương rà soát tình hình khách hàng bị ảnh hưởng để áp dụng các biện pháp hỗ trợ như cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi vay, đồng thời tiếp tục cấp tín dụng mới nhằm khôi phục sản xuất, kinh doanh sau bão. Tinh thần chỉ đạo của Thống đốc NHNN là rõ ràng: Không để người dân và doanh nghiệp bị gián đoạn dòng vốn do thiên tai.”
Các chuyên gia nhận định, động thái chủ động của ngành ngân hàng không chỉ giúp khơi thông nguồn vốn trong ngắn hạn, mà còn góp phần ổn định niềm tin thị trường, hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua giai đoạn “hậu thiên tai” đầy khó khăn. Tuy nhiên, để các chính sách này phát huy hiệu quả thực chất, cần song hành với các giải pháp dài hạn như khoanh nợ, giãn thuế, giảm chi phí logistics, và thúc đẩy đầu tư công nhằm kích cầu tổng thể.
Trong bức tranh phục hồi sau bão, doanh nghiệp vẫn là lực kéo chính của nền kinh tế, nhưng để “vực dậy” được sau tổn thất, họ cần không chỉ vốn, mà còn niềm tin, sự đồng hành và cơ chế chính sách linh hoạt từ Nhà nước và hệ thống tài chính.
Để giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn sau thiên tai, việc giảm lãi suất chỉ thực sự phát huy hiệu quả với những đơn vị còn đủ sức phục hồi.
“Phao cứu sinh” cho doanh nghiệp sau bão
Tại Công ty TNHH XNK Nông Lâm Sản Trường Tiến (Thái Nguyên), trận lũ vừa qua đã khiến nước dâng gần 3 mét, nhấn chìm toàn bộ nhà xưởng sản xuất măng trúc và kho nguyên liệu. Thiệt hại ước tính gần 4 tỷ đồng, một con số có thể khiến doanh nghiệp nhỏ như Trường Tiến “khụy gối” nếu không có sự hỗ trợ kịp thời từ ngân hàng.
Ông Nguyễn Xuân Tiến, Giám đốc Công ty, cho biết doanh nghiệp hiện đang có khoản vay tại Agribank. “Sau khi bị thiệt hại nặng nề, Agribank đã chủ động giảm lãi suất, tạm dừng thu nợ quá hạn, giúp chúng tôi giữ được dòng tiền để khôi phục sản xuất,” ông Tiến chia sẻ.
Là ngân hàng thương mại nhà nước chủ lực trong lĩnh vực nông nghiệp – nông thôn, Agribank đã nhanh chóng ban hành chính sách giảm tới 2%/năm lãi suất cho vay đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi bão và mưa lũ. Chính sách này áp dụng cho các khoản dư nợ hiện hữu tính đến ngày 30/9/2025, đồng thời không thu lãi chậm trả và điều chỉnh lãi suất quá hạn bằng lãi suất trong hạn trong giai đoạn từ 1/10 đến 31/12/2025.
Bên cạnh đó, với các khoản vay mới phát sinh từ ngày 1/10 đến 31/12/2025, Agribank tiếp tục hỗ trợ giảm 0,5%/năm lãi suất trong thời gian tối đa 6 tháng kể từ ngày giải ngân. Những chính sách linh hoạt này được xem như “phao cứu sinh” cho hàng nghìn hộ sản xuất và doanh nghiệp đang gồng mình khắc phục hậu quả thiên tai.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc hạ lãi suất chỉ thực sự phát huy hiệu quả đối với những doanh nghiệp còn đủ sức phục hồi. Với các đơn vị đã quá yếu, vấn đề không nằm ở chi phí vốn mà ở khả năng hấp thụ vốn, tức khả năng sử dụng nguồn vay để tạo ra lợi nhuận.
“Tín dụng ngân hàng dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Doanh nghiệp phải có khả năng sinh lời để trả nợ. Do đó, lãi suất giảm chỉ có tác dụng với những doanh nghiệp còn năng lực vận hành, còn cơ hội kinh doanh,” một chuyên gia tài chính nhận định.
Trong trường hợp các doanh nghiệp bị thiệt hại nặng, giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giãn nợ, hoãn nợ hoặc tái cơ cấu doanh nghiệp sẽ mang lại hiệu quả thiết thực hơn. Đây cũng là hướng đi mà nhiều ngân hàng đang đồng loạt triển khai song song với chính sách giảm lãi suất.
Không chỉ Agribank, hàng loạt ngân hàng thương mại khác như BIDV, VietinBank, Vietcombank, MSB, MB, Techcombank… cũng đang áp dụng các chương trình giảm lãi, cơ cấu nợ và cấp tín dụng mới cho khách hàng chịu ảnh hưởng do bão lũ. Đại diện BIDV chia sẻ: “Chúng tôi mong muốn thông qua các giải pháp tài chính linh hoạt, khách hàng có thể sớm phục hồi sản xuất, tái tạo nguồn thu và ổn định kinh doanh.”
Cùng với khối ngân hàng thương mại, Ngân hàng Chính sách Xã hội cũng đã phát đi công điện khẩn, yêu cầu các chi nhánh phối hợp với chính quyền địa phương và tổ chức chính trị – xã hội để rà soát thiệt hại từng khoản vay, hướng dẫn khách hàng lập hồ sơ xử lý rủi ro theo quy định. Việc xóa, khoanh hoặc giãn nợ cho các hộ vay yếu thế được xem là “van an toàn” tài chính, giúp người dân không bị đẩy vào cảnh kiệt quệ sau thiên tai.
Có thể nói, trong bối cảnh hậu bão lũ, sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống ngân hàng từ giảm lãi suất, cơ cấu nợ, đến cấp vốn mới, không chỉ giúp duy trì dòng chảy tín dụng mà còn gieo lại niềm tin phục hồi cho hàng vạn doanh nghiệp và hộ sản xuất đang vật lộn với khó khăn.
Đây chính là nguồn lực thiết thực nhất để khôi phục kinh tế địa phương và tạo nền tảng tăng trưởng cho quý IV, giai đoạn được xem là “bước chạy nước rút” của cả năm.
Thanh Cao