Cùng một doanh nghiệp nhưng có tới 2 báo cáo tài chính, một báo cáo nộp thuế, cái còn lại nộp cho ngân hàng. Đó là nguyên nhân mà nhiều ngân hàng e ngại cho các doanh nghiệp này vay vốn.
Thời gian qua đã có rất nhiều cuộc họp, hội thảo chia sẻ về những khó khăn mà các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt. Dù Chính phủ đã có nhiều chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp như: Gói hỗ trợ 2% lãi suất; gói phục hồi kinh tế 350.000 tỷ đồng, hạ lãi suất vay… nhưng trên thực tế nhiều doanh nghiệp chưa thể tiếp cận được.
Chia sẻ tại Hội thảo “Đổi mới tiếp cận tài chính toàn diện cho chuỗi cung ứng” do Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) và Công ty Validus Việt Nam tổ chức, ông Đặng Hồng Anh – Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho hay: Các doanh nghiệp để vượt qua được khó khăn, khôi phục sản xuất thì các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã tìm kiếm các dịch vụ hỗ trợ tài chính, vay vốn để thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh. Các khoản vay sẽ giúp hỗ trợ các nhu cầu về vốn một cách nhanh chóng, cho phép doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tiết kiệm nhiều cơ hội mới và phát huy lợi thế cạnh tranh trên thị trường.
“Rõ ràng việc tiếp cận nguồn vốn vẫn đang gặp không ít khó khăn dù Chính phủ đã ban hành nhiều gói hỗ trợ. Nguyên nhân là do doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp, hệ thống báo cáo tài chính chưa chuẩn chỉnh, việc quản trị dòng tiền vẫn còn nhiều hạn chế…” - ông Đặng Hồng Anh cho biết thêm.
Trong khi đó bà Phạm Thanh Huyền – chuyên gia chương trình tài trợ chuỗi cung ứng tại Việt Nam cho rằng, doanh nghiệp luôn cần nguồn vốn lưu động nhưng có tới 70% doah nghiệp khó hoặc không có khả năng tiếp cận nguồn tài chính chính thưc. Lý do thường trực chính là thiếu tài sản bảo đảm, doanh nghiệp thiếu minh bạch về tài chính kế toán; chưa có phương án kinh doanh; doanh nghiệp còn non trẻ.
Do báo cáo tài chính "đa dạng" nên nhiều ngân hàng còn e ngại cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn.
“Một số ngân hàng cho biết, họ cho vay với doanh nghiệp nhỏ và vừa rất khó vì báo cáo tài chính của doanh nghiệp rất đa dạng. Cùng một doanh nghiệp nhưng họ có tới 2 báo cáo tài chính, một báo cáo nộp cho thuế, cái còn lại nộp cho NH. Thậm chí, báo cáo tài chính nộp ngân hàng, doanh nghiệp còn làm nhiều báo cáo tài chính khác nhau gửi cho ngân hàng khác nhau khi vay vốn. Đây là điều các ngân hàng rất quan ngại” - bà Thanh Huyền chia sẻ.
Thực tế tại Việt Nam, tỷ trọng cho vay bảo đảm là động sản chỉ từ 25- 39%; 70% còn lại là khoản vay yêu cầu có tài sản đảm bảo là bất động sản.
Trong khi trên thế giới, đối với các khoản vay có bảo đảm là động sản phần lớn là các khoản phải thu và hàng hóa lưu chuyển trong kinh doanh. Vì đây là 2 loại tài sản gần với tiền mặt nhất và là dòng luân chuyển của tiền mặt.
Điều này đặt ra vấn đề, ngân hàng cần phải đưa ra các sản phẩm tài chính có tính cải tiến và sáng tạo hơn để phù hợp với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Các chuyên gia đã khuyến nghị các ngân hàng và tổ chức tài chính phi ngân hàng tại Việt Nam cần tận dụng tài sản là hàng hóa các khoản phải thu của doanh nghiệp là tài sản đảm bảo. Đây chính là cách ngân hàng có thể kiểm soát được dòng tiền của doanh nghiệp nhỏ và vừa và giảm thiểu rủi ro lớn nhất khi cho vay.
Báo cáo từ IFC cho biết, trong 2 tháng đầu năm 2023, Việt Nam có 19.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới với tổng số vốn đăng ký là 164.700 tỷ đồng, tổng số lao động đăng ký là 119.600 lao động (giảm 3% về số doanh nghiệp, giảm 40,7% số vốn đăng ký, giảm 20,1% số lao động so với cùng kỳ).
18.200 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động (giảm 18,6% so với cùng kỳ năm 2022); số doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động có thời hạn là 38.800 doanh nghiệp (tăng 18,5% so với cùng kỳ năm trước). Có 9.400 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể (tăng 5,8%); 3.200 doanh nghiêp hoàn tất thủ tục giải thể (giảm 1,6%). Bình quân một tháng có 25.700 doanh nghiệp rút khỏi thị trường.
Q.A